Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nr [...],[...] z [...]. -wydaną na podstawie art. 207 i 13 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, art. 64, 65 § 4 pkt. 2 lit. b i c w zw. z art. 23 § 7, art. 70, art. 209 i art. 262 Kodeksu celnego (tekst j. Dz.U nr 75 poz 802 z 2001 r.) oraz § 5 i § 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 02.08.2001 r. w sprawie wypadków, w których zgłoszenie celne może być unieważnione po zwolnieniu towarów, szczegółowego trybu postępowania organu celnego przy przeprowadzaniu rewizji celnej, pobieraniu próbek towarów, weryfikacji lub przy unieważnianiu zgłoszeń celnych oraz zwalnianiu towarów (Dz. U. Nr 84, poz. 914) oraz §2 pkt 3, §11, §13 i § 20 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.10.1997r. w sprawie określania szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 146 poz. 1639 z 2001 r. ze zm.), części I A pkt 10 postanowień wstępnych załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia taryfy celnej (Dz.U nr 146 poz. 1639 z 2001 r ze zm.) - uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej określenia stawki celnej, wartości celnej i kwoty długu celnego tego zgłoszenia.
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż po przyjęciu powyższego zgłoszenia celnego oddano próbki importowanego towaru do zbadania do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych AE w P. w celu ustalenia jego wartości celnej. Po przeprowadzeniu ekspertyzy ustalono, iż ceny sprowadzonej odzieży (koszule flanelowe) podane w fakturze nr SD - [...] z [...]. dołączonej do przedmiotowego zgłoszenia były zaniżone w stosunku do jej rzeczywistej wartości, co ustalono m. in. przez ich porównanie z hurtowymi cenami importowanej odzieży.
Wartość celną towaru określono przy tym na podstawie metody "ostatniej szansy", określonej w art. 29 Kodeksu celnego m. in. z powodu braku materiału dowodowego dotyczącego cen towarów podobnych lub identycznych sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co przedmiotowa odzież. Organ celny I instancji pomniejszył cenę wykazaną w ekspertyzie dla każdego rodzaju produktu o 70 % marży oraz 18 % cła. Ponadto z powodu negatywnego wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia spornego towaru nr [...] z [...] - dokonanej przez władze chińskie - organ I instancji przyjął dla określenia kwoty długu celnego stawkę celną autonomiczną.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik S.S. wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, podnosząc zarzut naruszenia przepisów Kodeksu celnego dotyczących ustalania wartości celnej towarów (23 § 1 art. 27§ 1 pkt 3, 29 § 1), oraz art. 123, 190 i 210§ 1 pkt 4 i 6 Ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującego się organ celny w sposób nieprawidłowy ustaliły cenę jednostkową towaru poprzez nieuwzględnienie w dokonanej kalkulacji kwoty podatku VAT. Ponadto zdaniem pełnomocnika strony organy nieuzasadnienie wyliczając cenę jednostkową towaru uwzględniły cło w wysokości 18 % a nie w wysokości 60 %, która to stawkę faktycznie zastosowały.
W dalszej części odwołania pełnomocnik podniósł zarzut wydania przez organ
I-szej instancji decyzji z uchybieniem terminu określonego w art. 65 § 5 Kodeksu celnego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję organu celnego I instancji w mocy, podzielając poczynione przez niego ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu podniósł, iż wycena dokonana w ekspertyzie CB i ET Akademii Ekonomicznej nie zawiera podatku VAT. Natomiast stawkę celna 18 - procentowa zastosowano z uwagi na okoliczność, iż w praktyce zdecydowana większość towarów obciążona jest stawką celną konwekcyjną, i te właśnie towary przesądzają o wysokości cen podobnego asortymentu na polskim obszarze celnym. Odnośnie naruszenia w toku postępowania art. 65§5 Kodeksu celnego, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż trzyletni termin przedłużony został o czas w którym postępowanie zostało zawieszone oraz o czas trwania postępowania odwoławczego, a zatem zarzut przedawnienia okresu do wydania decyzji w przedmiocie zgłoszenia celnego uznał za nieuzasadniony.
W skardze na powyższą decyzję S.S. wniósł o uchylenie orzeczeń obu instancji, podnosząc argumenty zawarte wcześniej w odwołaniu. Zarzucił także, iż organy celne dopuściły się naruszenia zasady określonej w art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej ograniczając stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, ponieważ przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego odbyło się bez udziału strony. Ponadto w aktach sprawy brak jest postanowienia o powołaniu biegłego. W dalszej kolejności skarżący wskazał na naruszenie art. 23 § 7 Kodeksu celnego poprzez niewskazanie uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wartości celnej oraz podniósł, że nie wykazano, czy przyjęte za podstawę weryfikacji zgłoszenia celnego ceny jednostkowe odzieży powzięte z innych zgłoszeń celnych, nie były objęte takimi samym postępowaniem. Skarżący zarzucił też, iż przy ustaleniu ceny jednostkowej towaru nie uwzględniono podatku VAT.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Celnego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W toku rozprawy strona skarżąca podniosła zarzuty dotyczące przeprowadzonej przez organy celne weryfikacji świadectwa pochodzenia. Zdaniem strony organ celny nie wykazał, iż posiada uprawnienia do występowania z wnioskiem o weryfikację negujące prawdziwość wystawianego świadectwa. Nadto w ocenie strony pochodzenie towaru mogło zostać ustalone na podstawie pobranych próbek towaru, a sprawdzenie świadectwa pochodzenia w toku prowadzonego postępowania dowodowego (opinia biegłego) w odniesieniu do danych będących w dyspozycji organów celnych - wzorów stempli i podpisów.
Strona zarzuciła, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 165 § 2 i 3 ordynacji podatkowej albowiem nie doręczono jej postanowienia o wszczęciu postępowania. Wniosła o dopuszczenie dowodu uzupełniającego z dokumentu - pism organów celnych i postanowienia Prokuratury Rejonowej P. - G. w P. o umorzeniu postępowania o fałszowanie świadectw pochodzenia towarów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem w ocenie Sądu organy celne obu instancji naruszyły w toku postępowania celnego zasadę dążenia do prawdy obiektywnej- wyrażoną w art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 kodeksu celnego- w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przepis art. 23 § 7 kodeksu celnego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z treścią art. 85 § 1 kodeksu celnego należności celne przywozowe są wymagane według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Wartością celną towaru jest zasadniczo wartość transakcyjna - cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny (art. 23 §1 kodeksu celnego), ustalono i o ile to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i 31 ustawy. Organ celny nie może jednak przyjąć wartości transakcyjnej towaru za jego wartość celną, jeżeli z uzasadnionych przyczyn zakwestionował on wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego. Dokumenty takie stają się niewiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna w oczywisty sposób budzi wątpliwości, albowiem nie odzwierciedla rzeczywistej wartość towaru (ze względu na duże prawdopodobieństwo zaniżenia lub zawyżenia kwoty transakcyjnej).
Tylko bowiem rzeczywista wartość towaru może stanowić o jego wartości celnej. W rozpatrywanej sprawie organ celny zakwestionował wiarygodność ceny transakcyjnej importowanej odzieży podanej w fakturze zakupu, uznając, iż jest ona zaniżona w stosunku do rzeczywistej wartości handlowej. Ustalenie wartości celnej towarów sytuacji, gdy wartość transakcyjna zostaje odrzucona przez organy celne następuje stosownie do okoliczności przy wykorzystaniu metod, które zostały określone kolejno w art. 25 kodeksu celnego (czyli według wartości transakcyjnej identycznych towarów), art. 26 (według wartości transakcyjnej podobnych towarów), art. 27 (przyjmując cenę jednostkową towarów przywożonych, bądź identycznych lub podobnych sprzedawanych na polskim obszarze celnym w największych zbiorach ilościowych) lub art. 28 (według wartości kalkulowanej), a dopiero gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie tych metod jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym z zastosowaniem środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r., Porozumienie w sprawie zastosowania tego artykułu oraz przepisami tytułu II, działu III kodeksu celnego ("Wartość celna towarów"). Zdaniem Sądu organy celne nie uzasadniły w wystarczający sposób podstaw do zakwestionowania wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał na ceny towarów wynikające z materiałów dotyczących transakcji kupna-sprzedaży w handlu hurtowym, będących w posiadaniu organów celnych (bez podania z jakiego okresu pochodzą ceny) oraz danych zawartych w zgłoszeniach celnych za okres od kwietnia do sierpnia 2004 roku, które były podstawą do zakwestionowania faktury handlowej nr [...]. Sąd zauważył, że w odniesieniu do treści art. 85 § 1 kodeksu celnego, iż należności celne przywozowe wymagane są według stanu towaru i jego wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a zatem ocena wiarygodności dokumentu wskazującego na cenę transakcyjną towaru importowanego winna być dokonana przez organ celny w odniesieniu do danych z okresu zbliżonego do daty przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie z okresu przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego.
Wątpliwości Sądu budzi także sposób ustalenia wartości celnej importowanej odzieży na zasadzie art. 29 kodeksu celnego, a zatem z wykorzystaniem danych dostępnych na polskim obszarze celnym. W tym celu organ celny zlecił przeprowadzenie wyceny spornej odzieży w Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej w P. W ekspertyzie wykonanej w dniu [...] - uzupełnionej pismem z dnia [...] sierpnia 2003r. - (k. 25 i 48 akt adm.) opisano pobrane próbki odzieży produkcji wietnamskiej podając ich ceny hurtowe netto pochodzące z poznańskich targowisk i hurtowni (m.in. Wielkopolska Giełda Odzieżowa, Targowisko "Dolna Wilda" Poznań, Hurtownia "Semax"). Biegły w pismach uzupełniających podał, iż wyceny dokonano w odniesieniu do odzieży pochodzącej z Chin i Wietnamu, a podane ceny netto były cenami bez podatku VAT.
Zdaniem Sądu powyższa opinia jako zbyt lakoniczna i niejednoznaczna nie mogła stanowić podstawy do precyzyjnego określenia wartości celnej towaru, a jej wykorzystanie przez organy celne w niniejszym postępowaniu stanowi naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 kodeksu celnego, nakazującego organom dążenie do prawdy obiektywnej poprzez dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Przede wszystkim podnieść należy, iż w ekspertyzie nie wskazano w ogóle z jakim konkretnie towarem (jakiego pochodzenia, marki, gatunku itd.) porównano badaną odzież. Ogólna informacja o pochodzeniu towarów z Chin i Wietnamu jest z oczywistych powodów niewystarczająca. Nie podano też z jakich elementów składały się ceny poszczególnych rzeczy, czy zawierały prowizje pośredników w obrocie towarem, koszty składowania itp.
Z powyższych względów w ocenie Sądu przedmiotowa opinia biegłego towaroznawcy nie spełnia wymogów określonych art. 197 § 1 ordynacji podatkowej, gdyż nie dostarczyła ona w istocie wyczerpujących i rzetelnych danych służących do prawidłowego określenia wartości celnej towaru.
Rozpatrując sprawę ponownie rzeczą organów celnych będzie uwzględnienie przedstawionych wyżej uwag, a w szczególności rozważenie zasadności zakwestionowania wiarygodności ceny transakcyjnej towaru jako wartości celnej wynikającej z faktury handlowej przedstawionej przez stronę do zgłoszenia celnego w odniesieniu do treści art. 85 § 1 kodeksu celnego i art. 23 § 7 kodeksu celnego. W przypadku zaś wskazania przez organ celny uzasadnionych przyczyn zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej importowanej odzieży sporządzenie uzupełniającej opinii biegłego spełniającej wymogi art. 197 § 1 Ordynacji podatkowej, a następnie ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z wymogami art. 187 ordynacji podatkowej.
Wskazane niejasności, czynią zdaniem Sądu zasadne stwierdzenie, że organy celne nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych związanych z pochodzeniem towarów, co stanowi naruszenie art. 122 ordynacji podatkowej.
A zatem w toku ponownie prowadzonego postępowania rzeczą organu celnego będzie wyjaśnienie powyżej wskazanych sprzeczności związanych z pochodzeniem towarów przy pomocy prawnie dostępnych środków dowodowych.
Za nieuzasadniony natomiast sąd uznał zarzut podniesiony przez skarżącego dotyczący przedawnienia terminu do wydania decyzji określonej w art. 65§5 Kodeksu celnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 230 § 5 Kodeksu celnego znajdującemu zastosowanie na podstawie art. 65§ 5a Kodeksu celnego, bieg terminów do wydania decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe ulega zawieszeniu w określonych tam przypadkach. Uwzględniając czas zawieszenia biegu terminu, decyzja organu I - szej instancji wydana została przed upływem 3 lat od daty przyjęcia zgłoszenia celnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/ Sz. Widłak /-/ M. Kosewska /-/ M. Górecka
D.W.d