Uzasadnienie
M. C. wniosła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w P. skargę na niewykonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie II SA/Wa 2389/19.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym i fiskalnym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie sądowoadministracyjne bezwzględnie oparte jest na zasadzie skargowości. Może być zatem prowadzone tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot (art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej P.p.s.a.)). Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wojewódzki sąd administracyjny powinien zatem rozpoznać sprawę z uwzględnieniem wszystkich uchybień występujących w danej sprawie, mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, niezależnie od tego czy takie naruszenia zostały dostrzeżone przez samego skarżącego i wytknięte we wniesionej przezeń skardze. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza jednak, że nie jest on ograniczony przedmiotem zaskarżenia, którym zawsze jest konkretny, kwestionowany przez skarżącego akt lub czynność czy inne działanie organu administracji publicznej, ewentualnie bezczynność organu.
Z powyższych względów sąd nie może samodzielnie zmieniać przedmiotu skargi, a tym samym z urzędu kontrolować działalności organu administracji publicznej, która nie została wprost objęta złożoną do tego sądu skargą.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że przedmiotem skargi złożonej w rozpoznawanej sprawie było niewykonanie przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w sprawie II SA/Wa 2389/19. Wskazuje na to w sposób jednoznaczny treść skargi oraz treść pisma skarżącej składanych w toku postępowania. Również w uzasadnieniu skargi nie ma żadnej wzmianki mogącej wywołać wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia.
Tym samym uznać należy, iż w niniejszej sprawy skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a, który stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W tym miejscu wyjaśnić należy, iż z dnia 9 kwietnia 2015 r. zmianie uległ stan prawny zawężający przedmiot skargi wnoszonej w trybie art. 154 p.p.s.a. na niewykonanie wyroku, gdyż poprzednio - do dnia 14 sierpnia 2015 r. - przepis art. 154 § 1 p.p.s.a. stanowił, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658). Zmieniła ona między innymi treść art. 154 § 1 P.p.s.a., który w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r. stanowił, że: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny".
Od dnia 15 sierpnia 2015 r. przepis ten, zgodnie z art. 1 pkt 42 lit. a ustawy nowelizującej stanowi natomiast, że: "W razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny". W nowym brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. ustawodawca w art. 154 § 1 P.p.s.a. ograniczył zatem możliwości wniesienia skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego. Jedynym przypadkiem, w którym złożenie takiej skargi jest dopuszczalne w świetle art. 154 § 1 P.p.s.a. jest niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z dotychczasowego zakresu art. 154 P.p.s.a. wyłączono kwestie dotyczące bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku między innymi uchylającym zaskarżony akt.
Zmiana art. 154 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podyktowana była równoczesną zmianą art. 149 tej ustawy, obejmującego obecnie kompleksowe uregulowanie kwestii dotyczących rozstrzygania o skargach na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracji publicznej w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, M. Grzywacz [w:]. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2015, s. 634). Taki zabieg legislacyjny skutkuje tym, że w aktualnym stanie prawnym wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ oraz o wymierzenie grzywny po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności przysługuje stronie na podstawie art. 149 P.p.s.a., a nie art. 154 P.p.s.a.
Zmiana art. 154 § 1 P.p.s.a. weszła w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r., co spowodowało, że po tej dacie nierozpoznane skargi na niewykonanie wyroku uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności stają się niedopuszczalne, co w konsekwencji powinno skutkować ich odrzuceniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 659).
W świetle tego przepisu możliwość wniesienia skargi na niewykonanie przez organ wyroku została ograniczona jedynie do przypadku niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, wskazanym przez skarżącego wyrokiem, Sąd uchylił decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wyrok ten nie dotyczył zatem skargi na bezczynność organu bądź przewlekłe prowadzenie postępowania, co oznacza, że nie jest dopuszczalna skarga na jego niewykonanie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., skargę odrzucił. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.