Uzasadnienie
Gminna Spółdzielnia "S.", dalej jako strona lub spółdzielnia, wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr z 6 lutego 2013 r. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała na ciężką sytuację finansową, brak środków na rachunku bankowym, stratę za 2012 r (168857,00 zł)
Strona, wezwana przez referendarza sądowego pismem z 13 lutego 2013 r. przesłała: bilans oraz rachunek zysków i strat, zestawienie faktur VAT, odpisy wyciągów z rachunku bankowego, zestawienie należności i zobowiązań, źródła finansowania, wykaz posiadanych nieruchomości.
Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504).
Wpis od skargi, czyli jedyny koszt sądowy wymagany na obecnym etapie postępowania, wynosi w sprawie 500,- zł. Do tej wielkości należy zatem odnieść zdolność strony do wygospodarowania środków finansowych i przesłanki zastosowania prawa pomocy.
Zdaniem referendarza sądowego, tylko z nadesłanych kserokopii wyciągów z rachunków bankowych wynika istnienie licznych przepływów finansowych i posiadanie przez stronę – zwykle - kwoty przekraczającej wysokość wymaganych w sprawie kosztów sadowych. Zarazem strona nie wskazała żadnych okoliczności uniemożliwiających jej przeznaczenie tych środków na potrzeby postępowania sądowego, nie wspominając o wydatkach korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed wydatkami na poczet postępowania sądowego. Co więcej, z nadesłanych dowodów księgowych i oświadczeń wynika, że nieprzerwanie prowadzi działalność gospodarczą, działalność ta przynosi jej dochody, a rozmiar działalności bez przeszkód dostosowuje do zmieniających się warunków rynkowych.
Należy zauważyć, z strona przeprowadza liczne transakcje i dokonuje przepływów finansowych w różnych sferach życia gospodarczego (sprzedaż pieczywa, dzierżawa,, opłaty za energie elektryczną, gaz, dzierżawa, materiały piekarni – etc). Nadto, z bilansu wynika, ze posiada rzeczowe aktywa trwałe o znacznej wartości. Nie wspominając o środkach w kasie, czy zapasach i materiałach.
Referendarz sądowy podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą ma ona obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku działalności gospodarczej (wyrok z dnia 19 stycznia 2010 roku, skarga nr 1783/04 Felix Blau sp. z o.o. przeciwko Polsce, NSA z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191, postanowienie z 13 marca 2012 r. II FZ 195/12). Uwaga ta dotyczy nie tylko sytuacji osiągania przez spółkę dochodów, ale tez sytuacji, kiedy spółka ponosi w działalności gospodarczej straty, ponieważ koszt związany z postępowaniem sądowym należy traktować jak te, związane z prowadzeniem działalności gospo0darczej.
Podsumowując, z zestawienia wysokości środków finansowych, którymi dysponuje strona (co wynika choćby z wyciągów z rachunków bankowych) wynika zdolność strony do wygospodarowania należności z tytułu kosztów sądowych w wysokości 500 zł. Referendarz sądowy pomija w rozważaniach dane wynikające z rachunku zysków i strat dotyczące należności i rozliczeń strony, jako – wobec zasygnalizowanych zmiennych – nie mających znaczenia dla sprawy.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.