Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 27 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1133/16

Uzasadnienie

1. 1. Postępowanie przed organami egzekucyjnymi.
2. 1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: SKO) z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. (dalej: Prezydent/organ pierwszej instancji) z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w sprawie zawieszenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko K.K. (dalej: Strona/Skarżąca) w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21 maja 2015 r.
3. 1.2. Z akt egzekucyjnych wynika, że zawiadomieniem [...] z dnia 8 września 2015 r. o zajęciu wynagrodzenia za pracę Prezydent, działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm., dalej: u.p.e.a.), dokonał zajęcia świadczeń przysługujących Skarżącej od pracodawcy oraz wezwał pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części świadczenia Skarżącej, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych w łącznej wysokości 1562,60 zł.
4. 1.3. Skarżąca złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji.
5. 1.4. Prezydent postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. zawiesił administracyjne postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Skarżącej w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21 maja 2015 r.
6. 1.5. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z dnia [...] listopada 2015 r. kwestionując zasadność zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy należność, której dotyczy zawieszone postępowanie, została już wyegzekwowana.
7. 1.6. SKO postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta.

SKO w uzasadnieniu wskazało, że art. 35 § 1 u.p.e.a. znajduje zastosowanie w postępowaniu, w którym zobowiązany zgłosi zarzuty wskazane w tym przepisie. W przedmiotowej sprawie Skarżąca złożyła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego, braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Podstawy tych zarzutów określone zostały w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 u.p.e.a. Wobec powyższego do tego postępowania odnosi się art. 35 § 1 u.p.e.a., w którym mowa o zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10. Zgodnie z jednoznacznym brzmieniem przepisu sam fakt zgłoszenia zarzutu zawiesza to postępowanie (niezależnie od etapu na jakim ono się znajduje).

Zatem w tym przypadku (gdy złożone zostały zarzuty) ustawodawca nie uzależnił zawieszenia postępowania od woli organu. SKO podkreśliło, iż wyegzekwowanie należności nie pozbawia zobowiązanego możliwości skorzystania z przysługujących mu środków prawnych i mimo że wyegzekwowanie należności nastąpiło szybciej niż rozpatrzenie zarzutów, zarzuty te nadal muszą zostać przez organ rozpatrzone. Brzmienie art. 35 § 1 u.p.e.a., mimo zastosowanej przez ustawodawcę konstrukcji zawieszenia postępowania z mocy prawa, nie zwalnia organu z obowiązku rozpatrzenia zarzutów i z przepisu tego wynika, że pomimo zawieszenia postępowania organ będzie rozpatrywał zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego.

SKO wskazało, że podziela stanowisko organu pierwszej instancji i uznaje, że organ ten prawidłowo zastosował art. 56 § 3 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a. i zgodnie z tymi przepisami zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 21 maja 2015 r.

1. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2. 2.1. Skarżąca nie zgodziła się z wydanym postanowieniem i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazała, że skarżone postanowienie jest bezprzedmiotowe i nielogiczne z uwagi na to, że nie da się zawiesić postępowania egzekucyjnego po dokonaniu pełnej egzekucji. Ponadto zwróciła uwagę na wadliwość decyzji na podstawie, których prowadzona była egzekucja.
3. 2.2. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko w sprawie.
4. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
5. 3.1. Skarga nie jest zasadna.
6. 3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
7. 3.3. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

1. 3.4. Oceniając zaskarżone postanowienie SKO z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżony akt nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

1. 3.5. Rozważania rozpocząć należy od wskazania uregulowań stanowiących ramy prawne rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub części w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Na mocy natomiast przepisu art. 35 § 1 u.p.e.a. zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, o ile wierzyciel po otrzymaniu zarzutu nie wystąpi z uzasadnionym wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania egzekucyjnego.

3.6. Odnosząc powyższe regulacje do stanu faktycznego sprawy wskazać należy, że Skarżąca pismem z dnia 24 września 2015 r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji podnosząc zarzuty przedawnienia zobowiązania podatkowego, braku wymagalności obowiązku oraz niedopuszczalności egzekucji. Podstawy tych zarzutów określone zostały w art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 u.p.e.a., zatem zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Prezydent W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] zawiesił administracyjne postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Skarżącej w celu wyegzekwowania zaległości z tytułu podatku od nieruchomości na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] maja 2015 r. o numerach: [...]., działając w oparciu o art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a.

3.7. W ocenie Sądu, SKO zasadnie wywiodło, iż za okoliczność, o której mowa we wskazanym powyżej art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. należy uznać również sytuację przewidzianą w art. 35 § 1 u.p.e.a., czyli zawieszenie postępowania egzekucyjnego w wyniku wniesienia zarzutów przez zobowiązanego na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a. Zaistnienie przesłanki z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a w związku z art. 35 § 1 u.p.e.a., zgodnie art. 56 z § 3 u.p.e.a., obligowało organ egzekucyjny do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego.

Co do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., należy zauważyć, że jego zastosowanie jest możliwe nie tylko w razie zaistnienia sytuacji sprecyzowanej w innej ustawie niż u.p.e.a. Zawieszenie postępowania na podstawie tego przepisu możliwe jest także na podstawie przesłanki określonej w samej u.p.e.a. W niniejszej sprawie przesłanka zawieszenia postępowania zawarta jest w cytowanym wcześniej art. 35 § 1 u.p.e.a.

Jednocześnie wskazać należy, że wydane postanowienie o zawieszeniu postępowania ma charakter deklaratoryjny, zaś skutki zawieszenia postępowania powstały z momentem zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w przepisie art. 35 § 1 u.p.e.a., tj. z momentem zgłoszenia zarzutów.

W komentarzach do przepisu art. 35 u.p.e.a. wskazuje się "nowelizacja z 2013 r. dokonała w art. 35 zmiany polegającej na przyjęciu, że zgłoszenie przez zobowiązanego zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawiesza postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. Obecnie więc zawieszenie postępowania egzekucyjnego następować będzie z mocy prawa. Mimo to organ egzekucyjny zobligowany jest do wydania postanowienia na podstawie art. 56 § 3 u.p.e.a." (Cezary Kulesza w komentarz do art. 35 u.p.e.a., System informacji prawnej Lex).

3.8. Odnosząc się do zarzutów dotyczących niezasadności wydawania postanowienia o zawieszeniu postepowania w sytuacji uprzedniego skutecznego przeprowadzenia czynności egzekucyjnych polegających na wyegzekwowaniu spornej należności Skarżącej w trakcie postępowania egzekucyjnego należy wyjaśnić, iż zawieszenie postępowania egzekucyjnego dokonuje się z mocy samego prawa w sytuacji wniesienia zarzutów, a postanowienie, jak już wyżej wspominano ma charakter deklaratoryjny.

Za niezasadne uznać należało również zarzuty odnoszące się do wadliwości decyzji ustalających Skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, które stanowiły podstawę wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jak już wyżej wspomniano, w świetle art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o zawieszeniu postępowania, wobec czego Sąd nie może oceniać prawidłowości wydanych wobec Skarżącej decyzji ustalających wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości.

1. 3.9. Z tych względów, mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.