Uzasadnienie
Skarżący J. K. we wniosku z dnia 10 października 2007 r. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego. Powyższe Skarżący umotywował trudną sytuacją materialną. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący posiada dom jednorodzinny o powierzchni 360 m2. J. K. wskazał, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności i przedmiotów wartościowych, a nadto, że właścicielem wymienionego domu jest jego żona E. K. Ze złożonego wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze Skarżącym pozostaje żona, a średnie dochody miesięcznie brutto Skarżącego i żony łącznie wynoszą około 3.000 zł. Skarżący podniósł, że roczne koszty z tytułu opłat za prąd i gaz wynoszą 11.800 zł.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazując, że nie zostało wykazane, iż nie jest on w stanie pokryć kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika. Referendarz wskazał nadto, iż Skarżący nie odpowiedział na wezwanie do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji majątkowej, co spowodowało, że pozytywna ocena wniosku była niemożliwa.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się Skarżący i pismem z dnia 19 grudnia 2007 r. wniósł sprzeciw. W treści pisma podniósł, że konto firmowe zostało zablokowane, gdyż Urząd Skarbowy prowadzi egzekucję. Nadto Skarżący podał, że ma zaciągnięty kredyt na działalność gospodarczą i nie dysponuje środkami pieniężnymi w wysokości, jaką wskazał we wniosku. Do sprzeciwu nie załączono żadnych dodatkowych dokumentów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z powyższego przepisu wynika, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Stosownie natomiast do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a.
Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Skarżący nie wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Ze złożonego wniosku wynika, iż łącznie z żoną Skarżący ma miesięcznie do dyspozycji kwotę około 3.000 zł brutto. W jakikolwiek sposób nie zostało wykazane, na co Skarżący przeznacza uzyskiwane dochody, jakie pokrywa wydatki. W szczególności Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych obrazujących jego aktualną, rzeczywistą sytuację majątkową.
Skarżący podniósł w sprzeciwie, że jego konto firmowe jest zajęte przez Urząd Skarbowy, nie przedłożył jednak żadnych wyciągów z rachunku bankowego, nie wskazał jakie konkretnie kwoty są zajmowane w stosunku do tych, którymi faktycznie ma możliwość dysponować. Skarżący nie poparł dokumentami także twierdzeń dotyczących zaciągniętego kredytu. Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej, na które to wezwanie Skarżący nie odpowiedział.
W postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy Sąd ocenia możliwości strony do uiszczenia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika biorąc pod uwagę jej aktualną sytuację finansową w zestawieniu z wysokością tychże kosztów. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazał należycie, że przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadnione.
Niezależnie od powyższego Skarżący musi mieć świadomość, iż udzielanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprowadza się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Sytuacja taka jednak w niniejszym przypadku nie ma miejsca. Skoro Skarżący wraz z żoną osiąga dochód miesięczny 3.000 zł brutto, a jedyny na obecnym etapie postępowania koszt w postaci wpisu wynosi 500 zł, to jest on w stanie pokryć zarówno koszty postępowania sądowego, jak i honorarium pełnomocnika.
Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd - na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji