Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 5 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1167/20

Uzasadnienie

A. D. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS", "Organ odwoławczy") z [...] marca 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

1.1. Decyzją z [...] września 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w W. (dalej: "NUS", "Organ pierwszej instancji") umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej Skarżącego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. z tytułu zbycia nieruchomości. Pełnomocnik Strony wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

1.2. Postanowieniem z [...] marca 2020 r. DIAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] września 2019 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ odwoławczy wskazał, że powyższa decyzja NUS zawiera prawidłowe pouczenie co do prawa, terminu oraz sposobu wniesienia odwołania. Decyzja ta została wysłana na adres zamieszkania Skarżącego.

Z informacji uzyskanej z P. S.A. przez NUS w związku z nieotrzymaniem dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru (pismo z 24 lutego 2020 r.) wynika, że przesyłka polecona zawierająca przedmiotową decyzję została wydana do doręczenia i doręczona 18 września 2019 r.

W tym stanie rzeczy DIAS uznał, że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] września 2019 r. upłynął 2 października 2019 r. (środa). Konsekwentnie DIAS uznał, że odwołanie Skarżącego od decyzji NUS z [...] września 2019 r. wniesione za pośrednictwem poczty 4 października 2019 r. zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Strona nie złożyła wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania.

1. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z [...] września 2019 r., wskutek błędnego przyjęcia, że odwołanie wniesione 4 października 2019 r., złożono po terminie.

1. 2.2. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

1. 2.3. W piśmie procesowym z 25 września 2020 r. Organ odwoławczy podkreślił, że w celu ponownego przeanalizowania daty odbioru przez Stronę decyzji NUS z [...] września 2019 r. zwrócono się do Organu pierwszej instancji o przekazanie kserokopii książki nadawczej potwierdzającej datę oraz numer przesyłki kierowanej do Skarżącego. Po przeanalizowaniu kserokopii książki nadawczej stwierdzono, że numer przesyłki wskazany w książce nadawczej różni się od tego, który został podany przy reklamowaniu braku zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji NUS. W związku z powyższym zwrócono się do Organu pierwszej instancji o ponowne wystosowanie reklamacji do P. S.A., celem ustalenia prawidłowej daty doręczenia przedmiotowej decyzji NUS.

Organ pierwszej instancji ponownie złożył reklamację, a z duplikatu potwierdzenia odbioru, otrzymanego od P. S.A. 10 sierpnia 2020 r. wynika, że korespondencja zawierająca decyzję NUS z [...] września 2019 r. została doręczona Stronie 20 września 2019 r., co potwierdza stanowisko pełnomocnika Strony zawarte w skardze z 30 kwietnia 2020 r., iż odwołanie od ww. decyzji NUS zostało wniesione w terminie ustawowym.

Mając powyższe na uwadze DIAS wniósł o uwzględnienie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

1. 4. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie daty doręczenia decyzji Stronie.
2. 5. Zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Decyzję doręczono Stronie 20 września 2019 r., co oznacza że odwołanie wniesiono w terminie.
3. 6. Wyjaśniając podstawy prawne wyroku wskazać należy, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten stanowi, że "Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Treść ta została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego, jak już wspomniano, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12 - wyroki dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl).
4. 7. 1. Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek strony lub z urzędu przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Na tej podstawie, działając z urzędu, Sąd zaliczył na poczet materiału dowodowego dokumentację dotyczącą doręczenia decyzji, którą organ załączył do pisma procesowego.
5. 7.2. Z tej dokumentacji niezbicie wynika, że decyzję doręczono Stronie w dniu 20 września 2019 r., a nie w dacie 18 września 2019 r., jak wywodzi organ w zaskarżonym postanowieniu. Z tego względu należało uznać, że odwołanie wniesione 4 października 2019r., (data stempla pocztowego) zostało wniesione w przepisanym 14. dniowym terminie.
6. 8. Sąd stwierdza, że postępowanie dowodowe w kwestii dochowania terminu do wniesienia odwołania przeprowadzono nieprawidłowo. Naruszono tym art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Przełożyło się to na niezasadne stwierdzenie przez organ uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co naruszało art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Te naruszenia przepisów procesowych wpłynęły na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

1. 9. Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 100 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
2. 10. Ponieważ zaskarżono postanowienie kończące postępowanie sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.