Uzasadnienie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz 718) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.
Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
Skarżący, formularzem PPF z 17/05/2016 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu - adwokata.
W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuacją finansową i życiową. Oświadczył, że przebywa w areszcie tymczasowym. Wskazał, że: - nie posiada ani majątku, ani dochodów; - samotnie prowadzi gospodarstwo domowe; - nie ma rachunku bankowego, ani źródeł pomocy. Prośbę o ustanowienie adwokata z urzędu umotywował brakiem możliwości zarobkowania i uzyskania środków finansowych na pomoc pełnomocnika.
Należało stwierdzić, co następuje:
Jedynym wymagalnym kosztem sądowym jest wpis od skargi w wysokości 500 zł.
Referendarz sądowy zweryfikował oświadczenie Skarżącego w areszcie tymczasowym kierując na ten adres – z pewnym sukcesem – korespondencję. Dlatego dał wiarę oświadczeniom Skarżącego w tym zakresie.
Wbrew poglądom Skarżącego, jego sytuacja, pomimo pozbawienia wolności, nie jest zła, ponieważ powołane zostały procedury pomagające stronom postępowania znajdującym się jego położeniu, jeżeli nie zachodzą negatywne przesłanki przyznania pomocy (magna servitus est magna fortuna).
W ocenie referendarza sądowego, przebywanie przez Skarżącego w areszcie tymczasowym, jak też brak dochodów i oszczędności uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy, również w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych. Nadto, zdaniem referendarza sądowego, chociaż udział w postępowaniu przed Sądem I instancji nie wymaga pomocy pełnomocnika z uwagi na szerokie gwarancje procesowe Strony występującej bez jego pomocy, to jednak Skarżący, jako osoba dysponująca przymiotem "tymczasowo aresztowanego" ma prawo do udziału w postępowaniu, niezależnie od możliwości osobistego stawiennictwa przed Sądem. Ten ostatni aspekt sprawy został zagwarantowany przez ustanowienie Skarżącemu pełnomocnika z urzędu, choć, być może, będzie to miało ograniczony wpływ na wynik sprawy. W każdym jednak razie, poprzez osobisty kontakt pełnomocnika ze Stroną, Skarżący będzie miał możliwość uzyskania dodatkowych wyjaśnień o stanie sprawy i przyczynach rozstrzygnięcia (consolatio servitutis).
Dlatego, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.