Uzasadnienie
Skarżący – P. S., działając poprzez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2005 r.
Pełnomocnikowi Skarżącego, przy piśmie z dnia 23 kwietnia 2012 r., przesłano odpis zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 23 kwietnia 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma - wpisu sądowego od skargi w wysokości 2.000 zł, pod rygorem odrzucenia skargi.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek z 14 maja 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podniósł, że z prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje dochód w wysokości 2.000 zł przy czym obecnie działalność przynosi straty. Skarżący oświadczył, że w stosunku do niego prowadzona jest egzekucja na kwotę 23.658,64 zł oraz 200.000 zł. Skarżący wynajmuje mieszkanie, a jego miesięczne rachunki wynoszą: opłata za wynajęcie – 600 zł, prąd – 80 zł, woda – 50 zł, gaz 40 zł. Ponadto z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z konkubiną oraz córką (ur. w [...] r.). Z oświadczenia wynika także, że Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Z zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) wynika, że Skarżący w 2011 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 2.153.326,02 zł (3.052.282,12 zł w 2010 r.), dochód w wysokości 57.703,06 zł (26.704,96 zł w 2010 r.) natomiast koszty uzyskania przychodu wyniosły 2.095.622,96 zł (3.025.577,16 zł w 2010 r.).
Skarżący oświadczył, że nie korzysta z pomocy społecznej. Z wyciągu rachunku osobistego Skarżącego wynika, że na konto Skarżącego w okresie od marca do czerwca 2012 r. wpłynęła łączna kwota 369.650 zł.
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżący w sprzeciwie od powyższego postanowienia podniósł, że niesłusznie uznano, iż Skarżący ma wysokie dochody z prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej - mylnie uznając przychody firmy za dochody Skarżącego, jak również błędnie ustalając, iż wpływy na rachunek firmowy skarżącego stanowią jego dochód, podczas gdy są to kwoty przeznaczone na bieżące zobowiązania firmy, a nadto pomijając fakt, iż Skarżący obciążony jest obecnie egzekucjami komorniczymi w wysokości 23.658,64 zł oraz 200.000,00 zł. Ponadto Skarżący wskazał, że łączna kwota 369.650,00 zł, która wpłynęła na jego konto w okresie od marca do czerwca 2012r., stanowi obrót firmy Skarżącego, a nie jego czysty dochód. Z powyższej kwoty Skarżący reguluje swoje bieżące zobowiązania wobec kontrahentów firmy, które są wysokie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ponadto zgodnie z art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej.
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 853/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12).
Skarżący złożył wniosek o przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. o zwolnienie z kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.000 zł.
Z informacji przedstawionych w postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 2.000 zł i ponosi koszty utrzymania w kwocie około 750 zł. Zatem Skarżący ma do dyspozycji kwotę około 1.250 zł miesięcznie. Wskazać należy ponadto, że na konto Skarżącego wpływają znaczne kwoty - wpłaty w okresie od marca do czerwca na łączną kwotę 369.650 zł, a prowadzona działalność gospodarcza przynosi dochody. Skarżący podnosił jednakże, iż ww. kwoty przeznaczone są na regulowanie bieżących zobowiązań firmy i nie są jego dochodami. Nie bez znaczenie jest również fakt, iż w stosunku do Skarżącego prowadzona jest egzekucja na kwoty 23.658,64 zł oraz 200.000 zł.
Sąd oceniając nadesłane przez Skarżącego dokumenty źródłowe i złożone oświadczenia, stwierdza, że jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 1.000 zł, gdyż Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący, jak wskazano powyżej, dysponuje wolnymi środkami w wysokości około 1.250 zł miesięcznie, zatem powinien być w stanie wygospodarować kwotę 1.000 zł celem uiszczenia wpisu sądowego. Podkreślić należy przy tym, że jej wpłacenie spowoduje merytoryczne rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku, rozstrzygającego spór co do istoty. Zrealizowane zostanie zatem prawo do sądu, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
Sąd, zważywszy na całość przedstawionej wyżej argumentacji oraz na podstawie art. 243, art. 245 § 3 i § 4, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.