Uzasadnienie
W skardze na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. E.K. (dalej - "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na złą sytuację materialną.
Pismem z 17 maja 2011 r. Skarżąca została wezwana do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji finansowej.
W odpowiedzi Wnioskodawczyni powtórzył, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśniła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką studentką oraz synem, który od listopada 2010 r. jest bezrobotny. Skarżąca wskazała, iż koszty związane z utrzymaniem rodziny są wysokie i nie pozwalają na pokrycie kosztów sądowych. Do swojego majątku Wnioskodawczyni zaliczyła mieszkanie spółdzielcze własnościowe o pow. 66 m² (kredyt). Z jej oświadczenia wynika, iż nie posiada ona innego majątku ani oszczędności. Skarżąca uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości 3.980 zł brutto, z umowy zlecenia 800 zł (brutto), syn otrzymuje alimenty w wysokości 500 zł (netto), a córka 1.600 (netto) z umowy zlecenia. Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że miesięczne wydatki jej rodziny wynoszą: czynsz 700 zł, kredyt mieszkaniowy 200 zł, telefon/Internet 130 zł, energia 100 zł, gaz 60 zł, bilety miesięczne 190 zł, ubezpieczenie 60 zł, telefony komórkowe 100 zł, oplata za studia i pomoce naukowe 450 zł, spłata pożyczki mieszkaniowej 150 zł, spłata kredytów 1.600 zł. Do wniosku Skarżąca załączyła również zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych, decyzję o uznaniu jej syna za osobę bezrobotną.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącej oraz jej zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych.
W związku powyższym, wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy w wysokości 170 zł.
Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz przedstawionych przez nią danych o sytuacji finansowej, Referendarz sądowy stwierdza, że w jej przypadku przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy nie występują. W ocenie Referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego ciążąca na Wnioskodawczyni nie jest obciążeniem ponad jej możliwości finansowe. Wydatki w tej wysokości nie spowodują uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jej rodziny.
Oceniając sytuację materialną Skarżącej należy mieć na względzie, iż jej rodzina uzyskuje stałe dochody w wysokości ok. 5.300 zł netto miesięcznie (wynagrodzenie Skarżącej ok. 2.600 zł netto, umowa zlecenia 600 zł netto, alimenty syna 500 zł netto, wynagrodzenie córki 1.600 zł netto). Z kolei miesięczne wydatki 3-osobowej rodziny (łącznie z kredytami na kwotę prawie 2.000 zł) wynoszą, zgodnie z oświadczeniem Skarżącej, 3.740 zł. Po odjęciu wydatków od dochodów do dyspozycji rodziny Skarżącej pozostaje kwota ponad 1.500 zł. W ocenie Referendarza sądowego, mimo iż w zestawieniu wydatków Skarżąca nie uwzględniała chociażby kosztów wyżywienia, to i tak dochód którym dysponuje rodzina Skarżącej pozwala na partycypowanie w kosztach wszczętego postępowania. Dodatkowo, należało zwrócić uwagę, iż w dniu 8 kwietnia 2011 r. Wnioskodawczyni otrzymała zwrot podatku z urzędu skarbowego w wysokości 188 zł, a jej córka w wysokości 556 zł.
W związku z powyższym nie sposób przyjąć, iż Wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 170 zł.
Skarżąca musi mieć na uwadze, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich". Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.).
Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.
W ocenie Referendarza sądowego, Skarżącej nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców.
Mając na względzie powyższe, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.