Uzasadnienie
T. i G. R. złożyli, pismem z 21 marca 2012 r., wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 8 maja 2012 r. wniosek ten ponowili na urzędowym formularzu PPF z 30 maja 2012 r. W uzasadnieniu wskazali, że: - stan zdrowia i stan finansów uniemożliwia im zgromadzenie środków na potrzeby postępowania sądowego; - ponoszą stałe wydatki na leczenie; - część dochodów zajmuje komornik; - należności sądowe mogą być uiszczone kosztem wydatków na utrzymanie i poratowanie zdrowia; - prowadza wspólne gospodarstwo domowe z synem (1989); - posiadają nieruchomość rolną o po 3,5 ha i teren przemysłowy o pow 7,06 ha; -utrzymują się z renty chorobowej i diety radnego miejskiego (858,- i 700 zł brutto); - świadczenie rentowe jest zajęte przez komornika w wysokości 214 zł, dieta radnego miejskiego w wysokości 700 zł.
Skarżący, w piśmie z 30 maja 2012 r., wskazali, że G. R. uzyskała dopłaty rolnicze w 2011 r (w sumie ok. 3100 zł). R.R. uzyskiwał stypendium socjalne za styczeń – lipiec 2011 r. w kwocie 340 zł, za październik 2011 – luty 2012 – w kwocie 270 zł oraz dochód z tytułu pracy wakacyjnej w komisji wyborczej w wysokości 1216 zł netto. Przekazali PIT40A za 201 r, PIT37 za 2010 r., 2011 r., wyciągi z rachunków bankowych. Poinformowali o zobowiązaniu finansowym na rzecz F.R. oraz prowadzonych egzekucjach z renty i diety radnego. Mieszkają w domu rodziców G. R., w regulowaniu opłat pomagają im osoby bliskie (W.S.). Łączne wydatki miesięczne (leki, żywność, dojazdy, paliwo, składki na KRUS) wynoszą ponad 1000 zł. T.R. jest na rencie od 2000 r. i stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia.. Do pisma skarżący załączyli decyzje o waloryzacji renty, w sprawie przyznania pomocy finansowej, w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego,, w sprawie przyznania świadczeń pomocy materialnej, zajecie wierzytelności z 31 stycznia 2011 r., kartę informacyjną leczenia szpitalnego T. R., zaświadczenie o stanie zdrowia G.R.,.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny (referendarza sądowy) może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym.
Referendarz sadowy nie uznał za przyczynę uzasadniającą pogląd o nierzetelnym przedstawieniu sytuacji majątkowej przez stronę faktu niezbilansowania wydatków (pkt 4 pisma z 30 maja – "ponad 1000 zł)) z zadeklarowanymi, przy uwzględnieniu obciążeń komorniczych, dochodami z rubryki 10 formularza PPF (po odliczeniu obciążeń komorniczych – ok. 600 zł brutto). Powstałą rozbieżność referendarz sadowy wyjaśnia wzmiankowaną jedynie (pkt 4 pisma przewodniego) pomocą osób trzecich w regulowaniu zobowiązań i odstępuje, na tym etapie postępowania, od dalszego badania sytuacji majątkowej skarżących.
Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 100 zł. Zdolność do uiszczenia pozostałych kosztów sądowych, tj potencjalnie wymagalnych, należy badać z każdorazowym uwzględnieniem sytuacji finansowej strony w momencie wystąpienia kosztów.
Z oświadczeń złożonych przez skarżących wynika, iż prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe z synem. Łączny miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wynosi 1558 zł brutto.
Biorąc pod uwagę zestawienie wysokości wymagalnych kosztów sądowych w sprawie badanej przez referendarza sądowego (100 zł) z wysokością posiadanych miesięcznych – stałych - dochodów rodziny, brak jest podstaw do przyjęcia poglądu o zdolności pokrycia kosztów postępowania bez naruszenia przesłanek przyznania prawa pomocy z art. 246 u.p.p.s.a. Za przyznaniem prawa pomocy przemawia wykazany stan zdrowia skarżących (zaświadczenia i karta informacyjna) oraz analiza struktur wpływów i wydatków (data, wielkość, termin, źródło dochodu, miejsce wydatkowania) wynikająca z nadesłanych wyciągów bankowych.
Zdolność skarżącego do pokrywania pozostałych kosztów sądowych (tj wydatków), mogących wystąpić, będzie badana w razie ich wystąpienia i złożenia stosownego wniosku - z uwzględnieniem każdoczesnej sytuacji majątkowej strony.
Tytułem informacji referendarz sądowy wskazuje, że koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art.. 211 u.p.p.s.a.). Natomiast opłaty sądowe składają się z wpisu i opłaty kancelaryjnej (art. 212 § 1 u.p.p.s.a.).
Z tych powodów referendarz sądowy, uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.