Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2018 r. straszy referendarz sądowy odmówił A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zdaniem referendarza sądowego, wniosek Skarżącego o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione dokumenty wykluczają bowiem Skarżącego z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Wynika z nich mianowicie, że źródłem utrzymania Skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości 8.241,58 zł brutto miesięcznie (dane na podstawie zaświadczeń o wynagrodzeniu) oraz działalność gospodarcza. Jakkolwiek poziom osiąganych z niej obrotów nie jest aktualnie wysoki (przychód za 2017 r. wyniósł 22.787,50 zł, zaś koszty jego uzyskania 44.031,69 zł), to jednak nie można zapominać, że w latach 2015 - 2016 wartości te wyniosły odpowiednio 552.472,84 zł i 208.765,68 zł (przychód) oraz 478.963,73 zł i 212.499,39 zł (koszty). W świetle powyższych danych trudno zatem Skarżącego uznać za osobę funkcjonującą na poziomie minimum socjalnego, a do takich właśnie osób skierowana jest instytucja prawa pomocy.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżący wskazał, że nie posiada środków ani majątku, które pozwoliłyby mu na pokrycie kosztów sądowych w wysokości 482 zł. Faktu tego nie zmienia okoliczność, że Skarżący posiada dom o wartości 400 tys. zł, bowiem jest on obciążony hipoteką na zabezpieczenie spłaty kredytu w wysokości 360 tys. zł. Skarżący nie posiada jakichkolwiek innych aktywów majątku, które mógłby zbyć.
Dalej Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu swojego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że Skarżący osiąga wynagrodzenie w kwocie ponad 8 tys. zł. Po pierwsze jest to kwota brutto, którą Skarżący faktycznie nie dysponuje, a dysponuje kwotą znacznie mniejszą – około 5 tys. zł. Po drugie należy tę kwotę odnieść do kosztów stałych, nieuniknionych, które musi ponosić Skarżący w skali miesiąca, takich jak: świadczenia alimentacyjne oraz spłata zobowiązań kredytowych. Ponadto referendarz nie uwzględnił faktu, że Skarżącemu muszą pozostać jeszcze jakieś środki na życie tj. chociażby wyżywienie i dojazdy do pracy.
Na końcu Skarżący podkreślił, że w obecnej sytuacji finansowej Skarżący nie dysponuje środkami na pokrycie wpisu sądowego od skargi. Tego poglądu nie może zmieniać także fakt, że w przeszłości Skarżący osiągał dochody z działalności gospodarczej, które również nie były znacznej wysokości. Ocena sytuacji majątkowej w kontekście przyznania prawa pomocy powinna opierać się bowiem wyłącznie na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej kondycji finansowej strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uwarunkowanie jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że spełnia przesłanki o których mowa w tym przepisie tj. wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodzić należy się z referendarzem sądowym, że Skarżący jest w stanie w niniejszej sprawie wygospodarować środki na wymagane w sprawie koszty postępowania, ponieważ dysponuje zadeklarowanymi miesięcznymi przychodami w wysokości 8.241,58 zł brutto, tj. w wysokości znacznie przekraczającej koszt wpisu. Faktu tego nie zmienia okoliczność ponoszonych miesięcznych kosztów przez Skarżącego. Koszty sądowe są bowiem traktowane na równi z innymi niezbędnymi wydatkami.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.), stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje, z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania.
Ponadto Skarżący w sprzeciwie nie wyjaśnił wątpliwości referendarza sądowego, co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych. Otóż Skarżący (przy sprawie III SA/Wa 3752/17) przedłożył wydruk zrealizowanej w grudniu 2017 r. operacji przelewu kwoty 1.200 zł tytułem alimentów. Przelewu tego dokonano z rachunku 437999XXXXXXXXXXXXXXXX0001 posiadanego w S. Historii tego rachunku obrazującej wpływy i wypływy jednak nie przedstawiono.
Rację ma zatem referendarz sądowy stwierdzając, że w związku z uzyskiwaniem przez Skarżącego dochodów, jest on w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 482 zł.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie