Uzasadnienie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.
Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
Skarżąca K. S., we wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF z 19 lipca 2016 r., zwróciła się o zwolnienie od kosztówsadowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, (którego wybór pozostawiła Sądowi). W uzasadnieniu wskazała, że nie uzyskuje dochodów, jest niepełnosprawna ruchowo w stopniu umiarkowanym, nie pracuje. Jest w trakcie ustalania prawa do renty inwalidzkiej, a utrzymuje się z zasadzonych alimentów od byłego męża w wysokości 500 zł miesięcznie, wypłacanych nieterminowo i w niepełnej wysokości. Jest osobą samotną, lecz korzysta z pomocy dzieci i osób trzecich (pożyczki).Posiada dom o pow. 90 m.kw, działkę o powierzchni 1100 m kw., dwa mieszkania (57 m.kw i 82 m.kw.): o nieruchomości te toczy się postepowanie o podział majątku po rozwodzie. Skarżąca załączyła kserokopie deklaracji PIT oraz wyciąg z rachunku bankowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Sytuacja majątkowa Skarżącej była już badana przez Sąd (sprawa III SA/Wa 1085/12). Wyników tego badania referendarz sądowy nie kwestionuje w niniejszym postępowaniu. Z informacji złożonych przez Skarżąca wynika też, że jej sytuacja nie zmieniła się – na korzyść - od tego czasu.
Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie pełnomocnika. Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Na taką ocenę miały wpływ takie okoliczności jak niski i nieregularny dochód z alimentów, stan zdrowia i niezdolność do pracy, ciążące zobowiązania, konieczność korzystania z pomocy osób trzecich w zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych.
Zważywszy na fakt, że dochody rodziny (Skarżącej) liczą – w skali miesiąca - 500 zł, natomiast minimum socjalne obliczone przez Instytut Pracy i Studiów społecznych, dla gospodarstwa domowego Skarżącego wynosi ok 1000 zł (dane na stronie: https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-socjalne), trudno uznać, że strona posiada "wolne" środki na koszty postępowania, w tym koszty działania pełnomocnika. Środki, które posiada nie przekraczają bowiem, tzw. "minimum egzystencji (545,76 zł), tj. kwotę wyznaczająca poziom życia, poniżej którego występuje biologiczne zagrożenie życia i rozwoju człowieka (Deniszczuk, Sajkiewicz 1997).
Z tych powodów należało przychylić się do wniosku Skarżącej uznając jego prawo do sądu i prawo do (godnego) życia, w myśl zasady primum vivere, deinde philosophari. Dlatego referendarz sądowy podziela pogląd wyrażony już w przywołanym postanowieniu: "Rozpatrując niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, wziąwszy pod uwagę sytuację majątkową oraz rodzinną Skarżącej, należy przyjąć, iż spełnia Ona przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z przedłożonych przez Skarżącą informacji wynika bowiem, iż nie jest Ona w stanie ponieść żadnych kosztów. Skarżąca utrzymuje się z renty oraz pomocy córki, posiada zadłużenie na kwotę 80.000 zł z tytułu nieopłacanego czynszu. W 2008 r. uległa wypadkowi, wskutek którego doznała [...]. Stan zdrowia Skarżącej nie pozwala jej podjąć pracy."
Dlatego, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 u.p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.