Uzasadnienie
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. na wniosek wierzyciela - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...], obu z dnia [...] września 2002 r., obejmujących należności z tytułu kary grzywny i zaliczki na poczet kosztów wykonania zastępczego, prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku M. i K., małżonków L. Zawiadomieniem z [...] lutego 2005 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności K.L. z rachunku bankowego w[...] Banku [...] w L. K. L. o dokonanej czynności został powiadomiony w dniu [...] marca 2005 r., to jest z chwilą odbioru tegoż zawiadomienia. Następnym zawiadomieniem z dnia [...] marca 2005 r.,organ egzekucyjny dokonał w Urzędzie Skarbowym W. zajęcia prawa majątkowego dłużnika stanowiącego wierzytelność z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług dla prowadzącego działalność gospodarczą K. L. Zawiadomienie z dnia [...]marca 2005 r. K. L. otrzymał w dniu [...] marca 2005 r.
W piśmie z dnia[...] marca 2005 r. M. L., na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1997 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 110, poz. 968 ze zm., dalej, u.p.e.a.) złożyła zarzut nie istnienia obowiązku. Sprawa ta toczy się w odrębnym postępowaniu.
W dniu [...] marca 2005 r. do organu egzekucyjnego wpłynęły pisma stron z dnia [...] marca 2005 r. na dokonaną czynność egzekucyjną. W skardze zobowiązani, kwestionując zasadność tytułów wykonawczych podnieśli zarzut pozbawienia ich możliwości normalnego prowadzenia działalności gospodarczej i wnieśli o odblokowanie konta oraz zwrot pieniędzy.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2005 r. oddalił skargę stron uzasadniając to uchybieniem przez nich terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 54 § 44 u.p.e.a. strona może kwestionować czynność egzekucyjną w terminie do 14 dni od jej dokonania. K. L.otrzymał zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w dniu [...] marca 2005 r., a skargę złożył w dniu [...]marca 2005 r. Upłynęło zatem 20 dni, a nie 14-ście. Pismem z [...] kwietnia 2005r. strony wniosły zażalenie na to postanowienie.
Minister Finansów postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając pogląd Dyrektora Izby Skarbowej. O zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego - K.L. został poinformowany w dniu [...] marca 2005 r. Skargę na dokonane zajęcie strony wniosły natomiast w dniu 22 marca 2005 r., a więc z uchybieniem terminu określonego w art. 54 § 4 u.p.e.a., który upłynął w dniu [...] marca 2005 r. Ponadto postanowienie będące przedmiotem zaskarżenia, wydane zostało na podstawie właściwych przepisów oraz zgodnie ze stanem faktycznym i w związku z tym brak było podstaw do zmiany postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r.
W dniu [...] czerwca 2005 r. M. i K. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc, iż tytuły wykonawcze wystawione były bezprawnie, a Naczelnik Urzędu Skarbowego nie zbadał sprawy.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że poza wskazanymi już okolicznościami inne zarzuty skarżących są przedmiotem odrębnego postępowania - zawisłego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie.
Pismem z dnia [...] lipca 2005 r. M. i K. L., uzupełniając skargę wskazali, iż w ustawie Ordynacja podatkowa /Dz.U.Nr 137 poz.926 ze zmianami/ ustawodawca nie zamieścił zaliczenia zwrotu podatku VAT na poczet wierzytelności objętych tytułami wykonawczymi, wystawionymi przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zarzucili także bezczynność i pobieżne rozpatrywanie spraw przez urzędników, które doprowadziło do zajęcia nadpłaty podatku pomimo braku podstaw do wydania tytułów wykonawczych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył.
Skargę należało uwzględnić chociaż nie tylko z przyczyn w niej wskazanych.
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) - zwaną dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na decyzje i postanowienia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, akty prawa miejscowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego, akty nadzoru, wreszcie bezczynność organów, a stosownie do art. 134 rozstrzygając sprawę nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz jej podstawą prawną.
Podstawą działalności organów w tej sprawie są przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zmianami), jak też, poprzez art. 18 tej ustawy, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej k. p. a./. Stosownie do art. 7 k p a organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a zgodnie z art. 77 § 1 kpa są zobowiązane do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W sprawie niniejszej ograny egzekucyjne obu instancji naruszyły te zasady postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. otrzymał dwa tytuły wykonawcze, wystawione na M. L. K. L. figuruje w nich jako współmałżonek z łącznością majątkową małżeńską pomimo, iż nakazy wydane były przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na obojga małżonków. Nie jest znana Sądowi data doręczenia M. L. tytułów wykonawczych, jak też zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego z dnia [...] lutego 2005 r. oraz zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z dnia [...] marca 2005 r. Oba zawiadomienia otrzymał jedynie K. L., kolejno w dniach [...] marca i [...] marca 2005 r. Nie jest też znana Sądowi data doręczenia [...] Bankowi [...] w L. zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, gdyż w aktach administracyjnych brak jest dowodu doręczenia tegoż dokumentu.
Wbrew treści art. 80 § 2 cytowanej ustawy o p.e.a., który jednoznacznie wskazuje, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest dokonane z datą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, Naczelnik Urzędu Skarbowego - wskazane w art. 54 u.p.e.a. terminy ustalał, przyjmując za datę początkową datę doręczenia zawiadomienia dłużnikowi.
W ten sposób nie jest wiadome czy ów 14-to dniowy termin upłynął już w dacie doręczenia organowi skargi M. L. i oświadczenia K. L., obu noszących datę [...] marca 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie ustalił nadto czy skarga małżonków L. z dnia [...] marca 2005 r. obejmowała zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] lutego 2005 r. czy też z dnia [...] marca 2005 r. Podczas rozpoznawania przez Sąd sprawy M. L. wyjaśniła, że skarga dotyczyła zajętej, a przysługującej im należności z tytułu zwrotu podatku od towarów i usług. Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wezwał dłużników do sprecyzowania przedmiotu skargi, a przez to, poza ustaleniami organu pozostała istotna okoliczność, którą z czynności egzekucyjnych zaskarżono.
Minister Finansów zaakceptował kwestionowane postanowienie, pomimo iż zawierało wskazane wady,w tym polegające na braku ustaleń faktycznych, istotnych dla rozpatrzenia złożonej skargi.
W ocenie Sądu doszło do naruszenia przepisu art. 7 i 77 § 1 k p a, mające istotny wpływ na wynik sprawy i z tego względu na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. - postanowienie Ministra Finansów z dnia 24 maja 2005 r. oraz poprzedzające je,. Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]kwietnia 2005 r., zostały uchylone. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.