Uzasadnienie
Skarżąca F. Sp. z o.o. s.k.a. z siedzibą w M. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, uzasadniając, że wniosek jest zasadny ponieważ spółka nabyła nieruchomość za cenę zawierającą podatek VAT w kwocie 2.047.000 zł. Przychód Spółki za 2014 rok wyniósł 710.585,36 zł. Kwota VAT stanowi więc wysoką kwotę i odliczenie podatku z pewnością pomogłoby Skarżącej spłacić zobowiązania za 2015 r. w wysokości 14.560.305,64 zł.
W oświadczeniu o majątku i dochodach Skarżąca wskazała, że posiada kapitał zakładowy, majątek lub środki finansowe w wysokości [...] zł. zł. wartość środków trwałych Skarżąca określiła na kwotę [...] zł, a za ostatni rok obrotowy Skarżąca osiągnęła zysk w kwocie 62.751,39 zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym posiada [...] zł. Ponadto oświadczyła, że posiada grunt z nieruchomością w M.. Należności Spółki wynoszą 3.842.905,19 zł, a w kasie i na rachunkach bankowych Skarżąca posiada [...] zł.
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych Skarżąca przedłożyła rachunek zysków i start oraz bilans za 2014 i 2015 r., wyciąg z rachunku bankowego oraz deklaracje VAT-7 za drugie półrocze 2015 r. Skarżąca oświadczyła również, że posiada 95% udziałów w E. Sp. z o.o. oraz 50% udziałów w C. Sp. z o.o. wskazała, że wartość posiadanej nieruchomości w M. wynosi [...] zł, a posiadana nieruchomość w K., jako sporna, jest niezbywalna.
Postanowieniem z 25 marca 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że Skarżąca z posiadanego majątku jest w stanie ponieść koszty sądowe należne w sprawie.
W sprzeciwie Skarżąca podniosła, że jest w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Posiadane środki w kasie i na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł, Skarżąca przekazała na spłatę zobowiązań w tym zaległości w ZUS i podatkach w wysokości 14.560.305,64 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy przywołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po 15 sierpnia 2015 r., zatem zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 P.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym (jak w niniejszej sprawie), gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z informacji zawartych w urzędowym formularzu PPPr oraz nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, że Skarżąca za ostatni rok obrotowy osiągnęła zysk w kwocie 62.751,39 zł. Posiada kapitał zakładowy, majątek lub środki finansowe w kwocie [...] zł. Wartość środków trwałych Spółki wynosi natomiast [...] zł. Na rachunku bankowym Skarżąca posiada środki w wysokości 718.965,25 zł. Ponadto z bilansu sporządzonego na 31 grudnia 2015 r. wynika, ze Skarżąca posiada w kasie i na rachunkach bankowych środki w kwocie [...] zł. Z bilansu wynika również, że należności Spółki wynoszą 3.842.905,19 zł. Skarżąca udzieliła również pożyczek na kwotę 498.700,00 zł. Natomiast z rachunku zysków i strat sporządzonego na 31 grudnia 2015 r. wynika, że Skarżąca w 2015 r. osiągnęła przychód w kwocie 1.058.003,26 zł. Ponadto fakt prowadzenia działalności gospodarczej i uzyskiwania przychodów potwierdzają przedstawione deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7, przykładowo w grudniu 2015 r. Skarżąca dokonała dostawy towarów oraz świadczenia usług na kwotę 875.808,00 zł. oraz nabyła towary i usługi w kwocie 61.782,00 zł.
W złożonym sprzeciwie Skarżąca uściśliła natomiast, że posiadaną kwotę [...] zł. przeznaczyła na spłatę należności w tym zadłużenia w ZUS i podatków w kwocie 14.560.305,64 zł. Biorąc zatem pod uwagę tę okoliczność w ocenie Sądu, Skarżąca w dalszym ciągu nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Wskazać bowiem należy, że Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje z tego tytułu przychody (w 2015 r. 1.058.003,26 zł). Ponadto Skarżąca posiada majątek (nieruchomość w M. wartą 9.000.000 zł.).
Powyższe wielkości w porównaniu ze skalą na jaką Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą oraz z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych (wpis sądowy – 20.470 zł.), nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych należnych w sprawie. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej.
Zatem, z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy trafnie ocenił, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona.
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 25 marca 2016 r., co orzekł jak w sentencji.