Uzasadnienie
P. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020r. sygn. akt III SA/Wa 1650/19 oddalającym skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności komplementariusza wraz ze spółką za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. i 2014r.
Skarga o wznowienie postępowania sądowego została podpisana przez pełnomocnika doradcę podatkowego J. M. umocowanego przez prezesa zarządu S. P., zgodnie z dołączonym pełnomocnictwem.
Pismem z dnia 15 stycznia 2021r. na podstawie zarządzenia z 13 stycznia 2021r. wezwano Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała pełnomocnictwo do reprezentacji Spółki w dacie udzielenia pełnomocnictwa. Jednocześnie Skarżąca została poinformowana, że z przedłożonego do akt sprawy odpisu KRS wynika, że od 4 marca 2020r. w Spółce został ustanowiony syndyk masy upadłości w osobie J. H. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 18 stycznia 2021r. (k. 36 akt sądowych).
Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów "nadzwyczajnych", ściśle określonych w ustawie. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.; dalej:,,P.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Nie jest to "zwykły" środek odwoławczy (zaskarżenia), zaś przesłanki wznowienia postępowania sądowego zostały sformułowane w sposób odmienny od przesłanek skargi kasacyjnej. Przepisy działu VII P.p.s.a. - ściśle określają przypadki, na podstawie których może być oparte żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania określone są w art. 271, art. 272 oraz art. 273 P.p.s.a. Wznowienia z powodu nieważności postępowania można żądać, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo, jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1 P.p.s.a.) oraz - jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.).
Przyczyną wznowienia postępowania może być także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 P.p.s.a.).
Wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), a ponadto w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 P.p.s.a.).
Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 P.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 P.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie strony. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania.
Ponadto zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 276 P.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania sądowego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów formalnych skargi jest, stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z art. 29 P.p.s.a. wynika natomiast, że osoby, o których mowa w art. 28 mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności.
Jeżeli osoba prawna jest reprezentowana przez pełnomocnika, to - stosownie do art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a. - jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że pełnomocnik, który wnosi do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę, zobowiązany jest dołączyć do niej zarówno dokument pełnomocnictwa, jak i dokument, z którego wynikają dane podmiotu umocowanego w Spółce do udzielania pełnomocnictw. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu polskiej spółki prawa handlowego, jest wypis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie wnosząc skargę o wznowienie postępowania sądowego w imieniu Skarżącej pełnomocnik załączył dokument pełnomocnictwa opatrzony datą 21 września 2020r. podpisany przez Prezesa Zarządu Spółki S. P. Jak wynika natomiast z załączonego odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 24 września 2020r.) Sąd Rejonowy W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowieniem z [...] marca 2020r., sygn. akt [...] ogłosił upadłość Spółki i ustanowił syndyka w osobie J. H. Pełnomocnik nie przedłożył natomiast dokumentu, z którego wynikałoby, że Syndyk masy upadłości P. sp. z o.o. w upadłości udzielił pełnomocnictwa prezesowi zarządu Spółki do reprezentacji Syndyka przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw.
Zważyć należy, że zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016r. poz. 2171 ze zm.; dalej zwana: "P.u."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z kolei w świetle art. 52 P.u. skutki ogłoszenia upadłości powstają w dniu ogłoszenia upadłości, tj. wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości (por. Stanisław Gurgul, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2010r., s. 164-165; Andrzej Jakubecki (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, 2011 r., teza 1 do art. 52).
Postanowienie sądu upadłościowego w tym względzie wydane zostało w dniu [...] marca 2020r. Od tej daty Spółka nie miała już legitymacji procesowej w sprawach dotyczących masy upadłości, legitymację procesową do reprezentowania Spółki (która pozostała stroną jedynie w znaczeniu materialnym) uzyskał natomiast syndyk. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 2 P.u. syndyk prowadzi postępowanie dotyczące masy upadłości w imieniu własnym, chociaż na rzecz upadłego (por. A. Jakubecki, op. cit. tezy 1-3 do art. 144).
Kontroli Sądu w postępowaniu zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020r. sygn. akt III SA/Wa 1650/19 poddana była decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2019r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Spółki jako komplementariusza wraz ze spółką za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013r. i 2014r., co niewątpliwie wpływa na skład masy upadłości Spółki.
Zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego jest bezwzględną przesłanką procesową. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jego ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi lub wniosku (art. 58 § 1 pkt 5, także w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.) lub też stanowi przesłankę jego wznowienia (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.) - (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017r., sygn. akt II OSK 2035/15).
Zatem skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 czerwca 2020r. sygn. akt III SA/Wa 1650/19 mógł wnieść Syndyk, który mógł to uczynić bądź osobiście bądź poprzez pełnomocnika ustanowionego przez Syndyka.
W związku z powyższym uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie w sposób prawidłowy wezwano pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała pełnomocnictwo do reprezentacji Spółki w dacie udzielenia pełnomocnictwa. W wezwaniu zawarto również pouczenie o skutkach jego niewykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Jednocześnie Sąd poinformował, że z przedłożonego do akt sprawy odpisu KRS wynika, że od 4 marca 2020r. w Spółce został ustanowiony syndyk masy upadłości w osobie J. H. Jak wskazano wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi o wznowienie postępowania sądowego zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 18 stycznia 2021r.
Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 25 stycznia 2021r. (poniedziałek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 P.p.s.a. W wyznaczonym terminie nie przedłożono dokumentu, z którego wynikałoby, że Syndyk masy upadłości P. sp. z o.o. w upadłości udzielił pełnomocnictwa prezesowi zarządu Spółki do reprezentacji Syndyka przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw. Tym samym nie uzupełniono braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego.
W tej sytuacji Sąd był zatem zobowiązany, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 276 P.p.s.a., odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.