Uzasadnienie
P. sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca", "Spółka") złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2020r. sygn. akt III SA/Wa 778/20 odrzucającym skargę P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2020r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności komplementariusza wraz ze spółką za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014r.
Skarga o wznowienie postępowania sądowego została podpisana przez pełnomocnika doradcę podatkowego J. M. umocowanego przez prezesa zarządu S. P., zgodnie z dołączonym pełnomocnictwem.
Pismem z dnia 25 stycznia 2021r. na podstawie zarządzenia z 13 stycznia 2021r. wezwano Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała pełnomocnictwo do reprezentacji Spółki w dacie udzielenia pełnomocnictwa. Jednocześnie Skarżąca została poinformowana, że z przedłożonego do akt sprawy odpisu KRS wynika, że od 4 marca 2020r. w Spółce został ustanowiony syndyk masy upadłości w osobie J. H. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 25 stycznia 2021r.
Skarżąca nie uzupełniła braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem prawnym, który może być zastosowany wyłącznie z powodów "nadzwyczajnych", ściśle określonych w ustawie. Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.; dalej:,,P.p.s.a.") w przypadkach przewidzianych w dziale VII tej ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Nie jest to "zwykły" środek odwoławczy (zaskarżenia), zaś przesłanki wznowienia postępowania sądowego zostały sformułowane w sposób odmienny od przesłanek skargi kasacyjnej. Przepisy działu VII P.p.s.a. - ściśle określają przypadki, na podstawie których może być oparte żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem.
Przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania określone są w art. 271, art. 272 oraz art. 273 P.p.s.a. Wznowienia z powodu nieważności postępowania można żądać, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo, jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia (art. 271 pkt 1 P.p.s.a.) oraz - jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.).
Przyczyną wznowienia postępowania może być także przypadek, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 P.p.s.a.).
Wznowienia postępowania można żądać także na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) bądź też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 P.p.s.a.), a ponadto w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 P.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 P.p.s.a.).
Od strony formalnej skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym (art. 46 w zw. z art. 276 P.p.s.a.), a ponadto zawierać, stosownie do art. 279 P.p.s.a., oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, wskazywać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie strony. Elementy te pozwalają na określenie zakresu i podstaw oraz dopuszczalności wznowienia postępowania.
Ponadto zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 276 P.p.s.a., skarga o wznowienie postępowania sądowego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Jednym z wymogów formalnych skargi jest, stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a., podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.
Zgodnie z art. 28 § 1 P.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Z art. 29 P.p.s.a. wynika natomiast, że osoby, o których mowa w art. 28 mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności.
Jeżeli osoba prawna jest reprezentowana przez pełnomocnika, to - stosownie do art. 37 § 1 zd. 1 P.p.s.a. - jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że pełnomocnik, który wnosi do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę, zobowiązany jest dołączyć do niej zarówno dokument pełnomocnictwa, jak i dokument, z którego wynikają dane podmiotu umocowanego w Spółce do udzielania pełnomocnictw. Dokumentem wykazującym umocowanie do działania w imieniu polskiej spółki prawa handlowego, jest wypis z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie wnosząc skargę o wznowienie postępowania sądowego w imieniu Skarżącej pełnomocnik załączył dokument pełnomocnictwa opatrzony datą 21 września 2020r. podpisany przez Prezesa Zarządu Spółki S. P. Jak wynika natomiast z załączonego odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (stan na dzień 24 września 2020r.) Sąd Rejonowy W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowieniem z [...] marca 2020r., sygn. akt [...] ogłosił upadłość Spółki i ustanowił syndyka w osobie J. H. Pełnomocnik nie przedłożył natomiast dokumentu, z którego wynikałoby, że Syndyk masy upadłości P. sp. z o.o. w upadłości udzielił pełnomocnictwa prezesowi zarządu Spółki do reprezentacji Syndyka przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw.
Zważyć należy, że zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016r. poz. 2171 ze zm.; dalej zwana: "P.u."), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z kolei w świetle art. 52 P.u. skutki ogłoszenia upadłości powstają w dniu ogłoszenia upadłości, tj. wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości (por. Stanisław Gurgul, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, Warszawa 2010r., s. 164-165; Andrzej Jakubecki (w:) A. Jakubecki, F. Zedler, Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, 2011 r., teza 1 do art. 52).
Postanowienie sądu upadłościowego w tym względzie wydane zostało w dniu [...] marca 2020r. Od tej daty Spółka nie miała już legitymacji procesowej w sprawach dotyczących masy upadłości, legitymację procesową do reprezentowania Spółki (która pozostała stroną jedynie w znaczeniu materialnym) uzyskał natomiast syndyk. Zgodnie bowiem z art. 144 ust. 2 P.u. syndyk prowadzi postępowanie dotyczące masy upadłości w imieniu własnym, chociaż na rzecz upadłego (por. A. Jakubecki, op. cit. tezy 1-3 do art. 144).
Postępowanie zakończone prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2020r. sygn. akt III SA/Wa 778/20 dotyczyło decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2020r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności Spółki jako komplementariusza wraz ze spółką za zaległości spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2014r., co niewątpliwie wpływa na skład masy upadłości Spółki.
Zdolność sądowa podmiotów postępowania sądowoadministracyjnego jest bezwzględną przesłanką procesową. Cecha ta pozwala na skuteczne przeprowadzenie ważnego postępowania przed sądem administracyjnym z udziałem danego podmiotu w charakterze strony. Brak zdolności sądowej danego podmiotu, w zależności od momentu jego ujawnienia, powoduje odrzucenie skargi lub wniosku (art. 58 § 1 pkt 5, także w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a.), zawieszenie postępowania (art. 124 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 2 P.p.s.a.) lub też stanowi przesłankę jego wznowienia (art. 271 pkt 2 P.p.s.a.) - (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2017r., sygn. akt II OSK 2035/15).
Zatem skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2020r. sygn. akt III SA/Wa 778/20 mógł wnieść Syndyk, który mógł to uczynić bądź osobiście bądź poprzez pełnomocnika ustanowionego przez Syndyka.
W związku z powyższym uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie w sposób prawidłowy wezwano pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego przez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która podpisała pełnomocnictwo do reprezentacji Spółki w dacie udzielenia pełnomocnictwa. W wezwaniu zawarto również pouczenie o skutkach jego niewykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi o wznowienie postępowania sądowego. Jednocześnie Sąd poinformował, że z przedłożonego do akt sprawy odpisu KRS wynika, że od 4 marca 2020r. w Spółce został ustanowiony syndyk masy upadłości w osobie J. H. Jak wskazano wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi o wznowienie postępowania sądowego zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 25 stycznia 2021r.
Termin siedmiodniowy do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął z dniem 1 lutego 2021r. (poniedziałek), zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 83 § 1 P.p.s.a. W wyznaczonym terminie nie przedłożono dokumentu, z którego wynikałoby, że Syndyk masy upadłości P. sp. z o.o. w upadłości udzielił pełnomocnictwa prezesowi zarządu Spółki do reprezentacji Syndyka przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz do udzielania dalszych pełnomocnictw. Tym samym nie uzupełniono braków formalnych skargi o wznowienie postępowania sądowego.
W tej sytuacji Sąd był zatem zobowiązany, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w zw. z art. 276 P.p.s.a., odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. O zwrocie wpisu sądowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a.