Uzasadnienie
Skarżący K. O. zwrócił się na formularzu PPF z 21/6/2016 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Podał, że jest współwłaścicielem (w ¼) domu oraz przysługuje mu udział spadkowy, gdzie w skład spadku wchodzi nieruchomość rolna. Gospodarstwo domowe skarżący prowadzi wraz z żoną. Skarżący nie uzyskuje dochodu, a jego żona prowadzi działalność gospodarczą, która przez ostatnie miesiące także nie przyniosła dochodu. Wykonując wezwanie referendarza sądowego o nadesłanie, m.in., zestawienia wszystkich źródeł utrzymania (data, źródło, wysokość) i dochodów oraz informacji o kondycji majątkowej osób, z którymi prowadzi wspólne gosp domowe - skarżący przedłożył pismo z 8/7/2016 r., w którym poinformował o tym, ze: - nie ma żadnych dochodów, podobnie jak jego żona; - nie ma źródeł utrzymania, a "pomoc rodziny jest nie wyliczalna"; - rachunek bankowy został zablokowany wskutek egzekucji komorniczej; - kwoty uzyskane w wyniku wygrania sporów sądowych z organami skarbowymi Izba przekazuje komornikowi; - nieudzielenie Skarżącemu prawa pomocy spowoduje niemożność uzyskania dostępu do Sądu. Skarżący przedstawił zeznania podatkowe i deklaracje VAT żony oraz wyciągi bankowe. Zastrzegł że konta są w chwili obecnej zajęte przez komornika. Załączył PIT-28 za 2015 r. żony.
Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne.
Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. Referendarz sądowy, badając wniosek Skarżącego jest skrępowany nie tylko więzami przyzwoitości, zasad racjonalnego wnioskowania, doświadczenia życiowego wyznacznikami minimum socjalnego i minimum egzystencji, przyjętymi powszechnie – ale także oceną sytuacji finansowej Skarżącego wynikającą z uprzednio wydanych względem niego rozstrzygnięć. Referendarz sadowy zauważa przy tym, ze sytuacja życiowa Skarżącego nie uległa poprawie, a przynajmniej stan taki nie wynika z akt administracyjnych lub składanych przez Skarżącego oświadczeń. Minimum socjalne to wskaźnik społeczny mierzący koszty utrzymania gospodarstw domowych. Zakres i poziom zaspokajanych potrzeb według tego modelu winny zapewniać takie warunki życiowe, by na każdym z etapów rozwoju człowieka umożliwić reprodukcję jego sił życiowych, posiadanie i wychowanie potomstwa oraz utrzymanie więzi społecznych.
Minimum egzystencji (inaczej także minimum biologiczne) jest wskaźnikiem, który określa poziom zaspokojenia potrzeb konsumpcyjnych (w postaci przeliczenia na kwotę) konieczny do przetrwania biologicznego – przeżycia (zob. https://www.ipiss.com.pl/?zaklady=minimum-egzystencji-2). Z informacji nadesłanych przez stronę, i to pod rygorem odpowiedzialności karnej, wynika, że nie osiąga dochodu. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie pracuje i nie uzyskuje dochodów. Żona skarżącego prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Z PIT-28 za 2015 r. wynika, że uzyskała ona przychód w wysokości 2410,05 zł. Zarówno Skarżący, jak i jego żona skarżącego są zadłużeni (w ZUS i urzędzie skarbowym i in.). Z oświadczeń Skarżącego wynika, że wraz z żoną mieszkają u rodziny i pozostają na ich utrzymaniu.
Tym samym należy uznać, że nie dysponują środkami, które mogliby przeznaczyć na koszty postępowania tak, by nie naruszyć podstaw swojej egzystencji. Skoro referendarz sądowy uznał oświadczenia skarżącego za prawdziwe, to uwzględniając krępujące urzędnika sądowego więzy, wbrew interesowi Skarbu Państwa, był zobowiązany, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 u.p.p.s.a., orzec jak w sentencji.