Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2007 r., nr [...], umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wniosku E. M. Wnioskiem z dnia 26 kwietnia 2007 r., który wpłynął do organu I instancji w dniu następnym, E. M. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z prośbą o zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r., należnego z tytułu zapomogi, którą dostała od Rady Osiedla Spółdzielni Mieszkaniowej na B. na częściowe pokrycie zaległego czynszu. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała na bardzo trudną sytuację finansową i rodzinną, uniemożliwiającą jej uregulowanie podatku.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej powołał się na art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Natomiast zgodnie z art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na wniosek strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu.
Organ wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości umorzenia podatku, a jedynie odroczenie terminu jego płatności lub rozłożenie zapłaty podatku na raty (art. 67a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).
W przedmiotowej sprawie terminem złożenia zeznania za rok 2006, był dzień 30 kwietnia 2007 r., będący jednocześnie terminem płatności podatku. Stosownie bowiem do art. 45 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. nr 14 poz. 176 z późn. zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f." podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem ust. 7 i 8. W terminie tym, z zastrzeżeniem ust. 7, podatnicy są obowiązani również wpłacić różnicę między podatkiem należnym wynikającym z zeznania, o którym mowa w ust. 1, a sumą należnych za dany rok zaliczek, w tym również sumą zaliczek pobranych przez płatników.
Zgodnie z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.
W ocenie organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji co prawda powinien zastosować art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej tj. wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (ponieważ w dniu złożenia wniosku zobowiązanie podatkowe strony nie stanowiło zaległości podatkowej), jednakże uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. M. W uzasadnieniu skarżąca wskazała na trudną sytuację finansową w jakiej się znajduje i zwróciła się o zwolnienie jej z płacenia podatku od zapomogi.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W myśl art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi podatkowemu, z zastrzeżeniem art. 165a.
Wszczęcie postępowania podatkowego jest czynnością o doniosłych skutkach prawnych zarówno formalnych, jak i materialnych. W momencie wszczęcia postępowania następuje bowiem zawiązanie stosunku prawnoprocesowego pomiędzy organem podatkowym a stroną postępowania.
Zgodnie z art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, w rozdziale 7a zatytułowanym "Ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych", ustawodawca objął tą nazwą następujące instytucje:
- a) odroczenie terminu płatności podatku lub rozłożenie zapłaty podatku na raty,
- b) odroczenie lub rozłożenie na raty zaległości podatkowej,
- c) umorzenie zaległości podatkowej.
Oznacza to, że żądanie skarżącej zgłoszone do organu podatkowego I instancji w dniu 27 kwietnia 2007 r., dotyczące umorzenia, czy - jak wnosi skarżąca - zwolnienia z zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, nie mieści się w katalogu ulg przewidzianych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
Ponieważ w myśl art. 45 ust. 1 i ust. 4 pkt 1 u.p.d.o.f. ostatecznym terminem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jest 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, organ słusznie uznał, że w dniu złożenia wniosku przez skarżącą podatek za 2006 r. nie był jeszcze wymagalny, co oznacza, że za ten okres u skarżącej nie wystąpiła zaległość podatkowa, o której umorzenie mogłaby występować skarżąca. Zgodnie bowiem z art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności.
W tej sytuacji należało stwierdzić, że w przepisach podatkowych brak było podstawy prawnej do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego.
Słusznie zatem organ odwoławczy wskazał na unormowanie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, które powinien był zastosować organ podatkowy I instancji, nakazujące wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z jakichkolwiek przyczyn postępowanie w sprawie nie może być wszczęte.
Powołany przepis ma zastosowanie wyłącznie do postępowań wszczynanych na wniosek. Jest on podyktowany ekonomiką postępowania. Jeżeli bowiem już w momencie wszczęcia postępowania na wniosek strony można przewidzieć, że zostanie wydana decyzja umarzająca postępowanie (art. 208 Ordynacji podatkowej), mija się z celem nie tylko prowadzenie takiego postępowania, ale również jego wszczynanie.
Na podstawie art. 165a Ordynacji podatkowej oraz art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej można wskazać, że postępowanie wszczynane na wniosek toczy się w dwóch fazach. Stosownie do treści art. 165 § 3 Ordynacji podatkowej, z dniem doręczenia organowi podatkowemu żądania strony - następuje wszczęcie postępowania, jednak jest to faza postępowania wstępnego, w którym organ podatkowy bada czy podanie pochodzi od osoby posiadającej legitymację procesową oraz czy nie zachodzą inne przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania podatkowego – tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Ponieważ decyzja umarzająca postępowanie z powodu jego bezprzedmiotowości, wydana przez organ I instancji, wywołuje podobne skutki jak postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, słusznie zatem Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że to wadliwe rozstrzygnięcie nie miało wpływu na wynik sprawy.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.