Uzasadnienie
1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona, zwłaszcza jeśli dysponuje pomocą profesjonalnego pełnomocnika.
2) Skarżąca B. K. (dalej także jako "Strona"), także wnioskiem zawartym na formularzu PPF z 27/2/2018 r., zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powołała się na strukturę uzyskiwanych dochodów (alimenty z funduszu, zasiłek, świadczenie rodzinne, 500+) w wysokości 1600 zł miesięcznie, wysokie koszty czynszu za mieszkanie, media i koszty leczenia. Wskazała, ze jest samotną matką, przebywała na rencie chorobowej, obecnie – na "bezrobotnym". Mąż nie płaci alimentów, zaś syn cierpi na "atopowe zapalenie skóry".
Odpowiadając na wezwanie urzędnika sądowego Skarżąca przekazała formularz PPF, lecz nie przedstawiła pozostałych żądanych informacji.
3) Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu, co do jej nienajlepszej sytuacji życiowej – zwłaszcza w obliczu możliwych statusu samotnej matki, bezrobotnej, wychowującej syna, który cierpi na wskazane wyżej schorzenia. Chociaż niewypełnienie wezwania urzędnika uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy, to jednak urzędnik sądowy ma na uwadze specyficzną sytuację Skarżącej i fakt, ze złożone jednak oświadczenia zostały dokonane pod groźbą odpowiedzialności karnej. Nie bez znaczenia jest również długotrwałość postępowania sądowego w samym zakresie prawa pomocy: dalsze prowadzenie postępowania w tym zakresie mogłoby prowadzić, niezależnie od wyniku, do naruszenia prawa strony do Sądu. Referendarz sadowy ma na uwadze także sposób pojmowania sprawy przez Stronę, który wynika tak z treści złożonej skargi, odwołania, jak również z treści wniosku o prawo pomocy.
W ocenie urzędnika sądowego, w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy sporządzonym przez Stronę, zostały zawarte informacje, które nie niweczą zamiary urzędnika sądowego udzielenia pomocy Stronie. Skarżąca trafnie bowiem oceniła obowiązek poniesienia kosztów sądowych jako okoliczność ograniczającą w istotnym stopniu możliwość zaspokajania jej – i jej bliskich - potrzeb życiowych (por. rubryka 5 formularza PPF, in fine). Nie można, w ocenie urzędnika zdolność do ponoszenia kosztu sądowego w sprawie odnosić również do dochodu z alimentów, czy "500+". Drugorzędny wobec tych uwag jest fakt, że z dorobku prawnego wynika, że Skarżąca, wbrew zasadzie mala emptio semper ingrata, powinna liczyć się z zabezpieczeniem kosztów postępowania.
Zakres zwolnienia może dotyczyć tylko kosztów wymagalnych: Strona może zwrócić się o prawo pomocy, nadsyłając wypełniony formularz PPF, każdorazowo w razie wystąpienia kosztów. Stąd orzeczenie zawarte w sentencji.
- 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.