Uzasadnienie
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł, D.M. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego.
W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, że sprawa dotyczy opłacania podatku rolnego za grunty, którymi zarządzał jej mąż. W grudniu 2000 r. mąż uciekł z domu zbierając ze sobą wszystkie oszczędności. Skarżąca jest chora na [...]. Utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 148 zł oraz alimentów w wysokości 1.000 zł zasądzonych przez Sąd od męża. Do swojego majątku Skarżąca zaliczyła: dom o pow. 220 m² we współwłasności z mężem, mieszkanie o pow. 32,2 m² we współwłasności z mężem - użyczone przez męża osobom obcym, nieruchomość rolną o pow. 1,95 i 2,40 ha we współwłasności z mężem - użytkuje syn, inne nieruchomości o pow. 11,98 ha we współwłasności z mężem i w wyłącznym zarządzie męża, działkę o pow. 507 m² we współwłasności z mężem. Wskazał również, iż posiada oszczędności w wysokości 3.000 zł z przeznaczeniem na leczenie.
W załączniku do wniosku Skarżąca przedstawiła szczegółowe zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków, z którego wynika, że jej łączne dochody wynoszą 1.321 zł, a wydatki 3.910 zł.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - "P.p.s.a."), Referendarz sądowy wezwał Skarżącą, w terminie 7 dni, do udokumentowania wysokości wszystkich dochodów uzyskiwanych przez Skarżącą (renta, alimenty, inne świadczenia, dochód z tytułu posiadanych nieruchomości, pomoc od rodziny i przyjaciół), wyjaśnienia, z jakich źródeł Skarżąca uzyskuje środki na pokrycie różnicy między miesięcznymi wydatkami, które wynoszą 3.910 zł, a dochodami w wysokości 1.321 zł, wyjaśnienia, w jaki sposób, przy takiej dysproporcji pomiędzy wydatkami a dochodami zdołała zaoszczędzić 3.000 zł, wskazania, kto ponosi koszty pomocy domowej dla Skarżącej, które miesięcznie wynoszą 1.400 zł, wskazania wysokości miesięcznej pomocy otrzymywanej od członków rodziny (ze wskazaniem osób, które takiej pomocy udzielają i w jakiej wysokości), nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącej za ostatnie trzy miesiące.
Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone Skarżącej 29 grudnia 2009 r.
Do dnia dzisiejszego Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie Referendarza sądowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 P.p.s.a., właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 § 1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego tj. w zakresie całkowitym. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak się podkreśla w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których poniesienia zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Ustosunkowując się do powyższego trzeba jeszcze raz podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy.
Wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie, oświadczenia Skarżącej zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W związku z tym, w celu dokonania rzetelnej oceny sytuacji materialnej Skarżącej, Referendarz sądowy, w oparciu o przepis art. 255 w zw. z art. 252 § 1 P.p.s.a., wezwał ją do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia i dokumenty. Z tego obowiązku Skarżąca nie wywiązała się.
Brak jest zatem przekonywujących podstaw do stwierdzenia, iż sytuacja, w której się znajduje wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a tym samym uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05; postanowienie z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05) prezentowany jest bowiem pogląd, iż o ile nieprzeprowadzenie postępowania uzupełniającego, co do rzeczywistego stanu majątkowego strony, w przypadku gdy okoliczności przedstawione we wniosku budzą jakiekolwiek wątpliwości, jest istotną wadą postępowania, o tyle uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku takiego postępowania uznać należy za przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż nie zachodzą przesłanki do zastosowania wobec Skarżącej instytucji prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.