Uzasadnienie
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł Skarżący S. T. złożył na formularzu PPF, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, iż z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną wpisu tego nie może uiścić bez uszczerbku dla utrzymania jego i rodziny. Skarżący wyjaśnił, że trzyosobowa rodzina utrzymuje się z jego renty w kwocie 419,12 zł i wynagrodzenia jego żony w wysokości 1.800 zł. Kwoty te pozwalają na skromne utrzymanie trzyosobowej rodziny, a sytuację finansową pogarsza fakt, że Skarżący, wydaje na leczenie ok. 300 zł miesięcznie. Poza mieszkaniem lokatorskim Skarżący nie posiada żadnego majątku. Syn Skarżącego jest bezrobotny. Żona zaś spłaca zaciągnięte pożyczki, a także wierzycieli Skarżącego – miesięcznie jest to kwota ok. 1.000 zł.
Wykonując wezwanie Referendarza sądowego Skarżący przesłał pismo z dnia 8 stycznia 2008 r., w którym poinformował że syn rozpoczął studia i obecnie nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Skarżący nie posiada rachunku bankowego, nie składa zeznań podatkowych, gdyż robi to w jego imieniu ZUS. Podniósł, że po zapłaceniu rachunków i wykupieniu leków pozostają niewielkie kwoty na życie, dlatego też żona często korzysta z kasy zapomogowo-pożyczkowej w zakładzie pracy. Skarżący ze względu na stan zdrowia nie ma możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy. Do pisma dołączył zeznania podatkowe żony za lata 2005-2006, zaświadczenie o wynagrodzeniu, dokumenty potwierdzające wydatki z tytułu energii elektrycznej, czynszu, telefonu, decyzję o ponownym ustaleniu renty, zawiadomienia o zajęciu, wyrok z dnia 24 marca 2005 r., rachunki dokumentujące zakup leków.
Mając tak przedstawiony stan faktyczny Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 22 stycznia 2008 r. odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy argumentując, iż Skarżący po pierwsze nie wyjaśnił jakie, czy dzienne, czy zaoczne studia rozpoczął jego syn. Po drugie oświadczył, że nie posiada rachunku bankowego nie wyjaśniając, czy taki rachunek posiada jego żona i syn oraz nie uwiarygodnił za pomocą dokumentów źródłowych, że jego żona ponosi comiesięczne wydatki związane ze spłatą zaciągniętych pożyczek, a także wierzycieli Skarżącego. Reasumując Referendarz stwierdził, że Skarżący nie wykazał, iż uiszczenie wpisu spowodowałoby powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu Skarżącego i jego rodziny.
We wniesionym w terminie sprzeciwie Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów.
W sprzeciwie wyjaśnił, że jego syn rozpoczął studia zaoczne, a opłatę na za nie sfinansował z uprzednio zarobionych środków. Skarżący podał też, że pomaga córce opiekując się jej dziećmi w zamian za co spożywa u córki posiłki. Ponadto Skarżący dorabia zbierając materiały wtórne. Do sprzeciwu Skarżący dołączył wyciąg z rachunku bankowego żony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
W myśl art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje więc usunięcie z obrotu prawnego wcześniejszego orzeczenia.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Częściowe zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego. Warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, jest zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a, wykazanie przez tę osobę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w przypadku częściowego zwolnienia z kosztów sądowych, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Zasadność wniosku Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej strony wysokość środków, którymi ona dysponuje.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że Skarżący wykazał, że jego warunki finansowe nie pozwalają na opłacenie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego jego i rodziny.
Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, iż źródłem utrzymania Skarżącego i rodziny są dochody żony w kwocie 1.800 zł i renta Skarżącego w kwocie 419,12 zł. Środki te muszą wystarczyć na utrzymanie trzech dorosłych osób. Ponadto z dokumentów złożonych do akt wynika, że Skarżący jest chory i musi ponosić koszty leczenia, co jest dużym obciążeniem dla domowego budżetu. Dodatkowo podkreślić należy, że choroba Skarżącego, nie pozwala mu na podjęcie stałej pracy, a jedyną formą uzyskania dodatkowych środków finansowych są zbierane przez niego materiały wtórne. Skarżący pomaga córce w opiece nad dziećmi dzięki czemu jada posiłki u córki. Sytuację rodziny pogarsza fakt, iż na Skarżącym ciążą długi i prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne, jak wynika ze złożonych dokumentów na łączną kwotę ponad 40.000 zł (zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, k. 35).
W ocenie Sądu sytuacja materialna Skarżącego i jego rodziny nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych i w związku z tym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.