Uzasadnienie
Skarżący – R.K., wnioskiem z 6 czerwca 2014 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego lub adwokata). W uzasadnieniu wniosku powołał się na skomplikowany charakter sprawy, który wymaga pomocy prawnej. Wskazał na status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Wyjaśnił, że żona uzyskuje świadczenie emerytalne w kwocie 1.730,37 zł. Natomiast miesięczne wydatki to opłaty za czynsz, energię, żywność. Podkreślił, iż zamieszkuje w lokalu córki.
Odpowiadając na wezwanie referendarza z 11 lipca 2014 r. Skarżący przedłożył PIT-37 za 2013 r., wyciągi z rachunku bankowego za czerwiec, lipiec, sierpień 2014 r., z którego wynika przewaga wydatków nad wpływami, zaświadczenie o statusie osoby bezrobotnej Skarżącego, decyzję ZUS o waloryzacji emerytury małżonki oraz wypełnione oświadczenie o stanie rodzinnym stosowane przed sądami cywilnymi.
Postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy w punkcie pierwszym przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zaś w punkcie drugim orzeczenia odmówił ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Pismem z dnia 14 września 2014 r. Skarżący złożył sprzeciw na ww. postanowienie. W jego uzasadnieniu podniósł szereg zarzutów m.in. nierozpatrzenie wszystkich okoliczności dotyczących braku możliwości sfinansowania jakiejkolwiek pomocy prawnej bez krytycznego uszczerbku i tak niewielkich środków, którymi dysponuje wraz z żoną i pozostawienie bez jakiejkolwiek pomocy prawnej.
Wskazał, iż ma obecnie [...] lata, jest osobą bezrobotną i nie posiada prawa do zasiłku. Z uwagi na wiek oraz kłopoty zdrowotne ma poważne problemy ze znalezieniem pracy. Utrzymuje się z żoną z jej skromnej emerytury w wysokości 1730,37 zł. Czynsz za mieszkanie wynosi 734,53 zł,do tego doliczyć należy opłaty za energię, media, koszt komunikacji miejskiej oraz zakup lekarstw. Reszta dochodów przeznaczana jest na wyżywienie.
Wskazał, na brak możliwości jakichkolwiek oszczędności z kwoty którą miesięcznie otrzymuje małżonka. Nie stać go na opłacenie pomocy prawnej, co praktycznie uniemożliwia mu właściwą obronę do której mam konstytucyjne prawo. Nie dysponuję również odpowiednią wiedzą w tym zakresie.
Reasumując wniósł o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pomocy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 27 sierpnia 2014 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Na podstawie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Oceniając wniosek Skarżącego z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie.
Sąd uznał, że strona nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania, tj. kosztów wpisu od skargi i kosztów pełnomocnika (przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z analizy bowiem sytuacji majątkowej, przedstawionych dokumentów i informacji wynika, że jego jedynym źródłem utrzymania jest dochód małżonki ze świadczenia emerytalnego w wysokości 1.730,37 zł. Skarżący pozostaje bez pracy oraz bez zasiłku. Główne miesięczne koszty to wydatki na czynsz, energię, żywność, Ponadto zamieszkuje w lokalu córki.
W związku z powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa i życiowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd - na podstawie art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 254 § 1 P.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji.