Uzasadnienie
J.E. (dalej "Strona" lub "Skarżący") pismem z dnia 8 lipca 2015 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego go grudnia 2012 r.
Ponadto pismem z dnia 27 lipca 2015 r. wniósł o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji z uwagi na zajście przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."). Skarżący zaznaczył, że jest jedynym żywicielem rodziny. Na jego utrzymaniu pozostaje małżonka oraz [...] małoletnich dzieci. Posiada trzy nieruchomości. Jedna z nich obciążona jest jednak hipoteką na rzecz banku. Dwie kolejne zaś są obciążone prawem dożywocia na rzecz jego rodziców. Ponadto wskazał, że prowadzone przedsiębiorstwo w 2015 r. generuje straty. Natomiast w poprzednich latach uzyskiwał z prowadzonej działalności gospodarczej dochód nieprzekraczający 20.000 zł w stosunku rocznym.
Zdaniem Skarżącego wszczęcie egzekucji w tych warunkach pozbawi jego przedsiębiorstwo możliwości dalszego funkcjonowania na rynku. Bez dostępu do gotówki za już wykonane zamówienia lub zaliczek na poczet kolejnych, nie będzie mógł bowiem realizować żadnych nowych zleceń. Tym samym zostanie pozbawiony możliwości finansowania materiałów niezbędnych do produkcji, a także ponoszenia innych stałych kosztów związanych z prowadzeniem działalności. W przekonaniu Strony w sytuacji braku płynności finansowej straci również zdolność regulowania na bieżąco zobowiązań wobec kontrahentów, co z kolei może doprowadzić do zwiększenia obciążeń podatkowych.
W konsekwencji uznał, że istnieje zagrożenie, iż jego przedsiębiorstwo znajdzie się w spirali zadłużenia, co zagraża bezpośrednio jego istnieniu. Zwrócił przy tym uwagę, że upadłość przedsiębiorstwa wiąże się natomiast z utratą źródła utrzymania nie tylko dla niego i jego rodziny lecz również dla zatrudnionego w nim pracownika.
Ponadto, w ocenie Skarżącego, nie można wykluczyć, że doprowadzenie do realizacji obowiązku zapłaty kwot wynikających z zaskarżonej decyzji w postępowaniu egzekucyjnym mogłoby skutkować ewentualną sprzedażą nie tylko nieruchomości obciążonej hipoteką, ale również nieruchomości zamieszkiwanych przez jego rodziców. Licytacja i sprzedaż tych nieruchomości mogą natomiast bezpośrednio zagrozić ich dalszej egzystencji, a także z uwagi na silny stres, wpłynąć negatywnie na ich zdrowie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 P.p.s.a., przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z tym artykułem po przekazaniu skargi sądowi o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności orzeka ten sąd. Postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu lub czynności sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym, o czym stanowi art. 61 § 5 P.p.s.a. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu sąd ocenia czy w sprawie zaszły przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. - niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z powyższego wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, niepubl.).
Użyty w art. 61 § 3 P.p.s.a. zwrot: "sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności" oznacza, że orzeczenie uwzględniające taki wniosek ma charakter fakultatywny, a więc może, lecz nie musi być wydane nawet w wypadku, gdy w sprawie występują przesłanki przewidziane w tym przepisie, od zaistnienia których ustawodawca uzależnia wstrzymanie zaskarżonego aktu.
Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Sąd przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdza, że okoliczność, na którą powołuje się Skarżący, a mianowicie zagrożenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę przez jego przedsiębiorstwo płynności finansowej, pozbawienie pracy osób w nim zatrudnionych, a w rezultacie złożenie wniosku o jego upadłość i likwidację prowadzonej działalności nie zostały udowodnione.
Należy pamiętać, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, że to obowiązkiem strony jest sprecyzowanie we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. i dopiero wówczas sąd, oceniając wskazane przez stronę przesłanki, ma podstawy do sięgania do dokumentacji obrazującej sytuację majątkową strony, złożonej chociażby we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do odwrócenia tej kolejności i domyślania się intencji strony wnioskującej o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy (postanowienie NSA z dnia 12 października 2010 r., I GZ 319/10; postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2008 r., I FZ 314/08).
Pogorszenie sytuacji finansowej podmiotu na skutek prowadzonej egzekucji jest normalnym i zakładanym przez ustawodawcę skutkiem. W związku z tym, bez zaistnienia dodatkowych okoliczności nie może być ono rozpatrywane w kategorii szkody ani trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie takich okoliczności mogłoby polegać na uprawdopodobnieniu, że w konkretnej sytuacji wyegzekwowanie zobowiązań podatkowych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, spowoduje szkodę inną niż tylko pomniejszenie majątku o kwotę tych zobowiązań lub wywoła skutki niemożliwe do odwrócenia przez zwrot tych kwot, w sytuacji gdyby w wyniku kontroli sądowej okazało się, iż decyzje podatkowe ustalające ich wysokość były wadliwe.
W ocenie Sądu, nie jest również podstawą do wstrzymania wykonania aktu administracyjnego okoliczność, że w wyniku licytacji i sprzedaży nieruchomości Skarżącego obciążonych prawem dożywocia wobec jego rodziców może zagrozić ich zdrowiu oraz egzystencji. Należy mieć bowiem na uwadze, że prowadząc postępowanie egzekucyjne organy administracji mają obowiązek przestrzegania wielu zasad jak: zasada gospodarczego prowadzenia egzekucji, zasada poszanowania minimum egzystencji, zasada stosowania racjonalnych środków. Nawet jednak w przypadku prowadzenia egzekucji z nieruchomości Skarżącego obowiązujące prawo przewiduje szereg instytucji gwarancyjnych dla osób w nich zamieszkujących.
Reasumując, w ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie wypełniają, określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.
Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi oraz przekonania Skarżącego o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.