Uzasadnienie
Pismem z dnia 12 maja 2017 r. W. [...] z siedzibą w Niemczech (zwany dalej: "Skarżąca", "Spółka" lub "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. decyzję z dnia [...] kwietnia 2017r. w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek w związku z nieterminowym zwrotem nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń i grudzień 2010 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
W dniu 18 grudnia 2015 r. wpłynęły do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: "organ I instancji") korekty deklaracji VAT-7 Skarżącej za: styczeń 2010 r. z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 190.618.00 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni oraz korekta deklaracji VAT-7 za grudzień 2010 r. z wykazaną kwotą nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.336.055.00 zł do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni.
Zwrot podatku na rachunek bankowy za przedmiotowe okresy został dokonany w dniu 16 marca 2016 r.
W dniu 8 listopada 2016 r. wpłynął do organu I instancji wniosek Spółki z dnia 4 listopada 2016 r. o wypłatę niezwróconej kwoty podatku od towarów i usług oraz oprocentowania od nieterminowego zwrotu podatku za styczeń 2010 r. w kwocie 1.204.00 zł i grudzień 2010 r. w kwocie 8.149.00 zł.
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. odmówił Stronie wypłaty odsetek w związku z nieterminowym zwrotem nadpłaty podatku od towarów i usług za styczeń i grudzień 2010 r. Organ wskazał, że ustawowy termin zwrotów nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ww. okresy przypadał na dzień 16 lutego 2016 r. Jednakże w ocenie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. istotną okolicznością w sprawie było, że w dniu 16 lutego 2016 roku wpłynęła informacja od pełnomocnika Spółki, zgodnie z którą podany rachunek bankowy do zwrotów jest nieaktualny. Z uwagi na powyższe w dniu 17 lutego 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wezwał Spółkę o przedłożenie zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 ze wskazaniem aktualnego rachunku bankowego do zwrotu podatku lub nadpłaty wraz z oryginałem zaświadczenia z banku, bądź urzędowo poświadczoną za zgodność z oryginałem kopią zaświadczenia. Zatem dopiero od uzupełnienia powyższego braku, tj. od dnia 15 marca 2016 r. możliwe było dokonanie zwrotu podatku stronie.
Pismem z dnia 25 stycznia 2017 r. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji, w którym zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 87 ust. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: "ustawa o VAT") w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 78a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące przyjęciem, iż to podatnik przyczynił się do niedokonania zwrotu podatku VAT w terminie i w związku z tym nie przysługuje mu oprocentowanie za okres od dnia, w którym upływał termin zwrotu podatku za styczeń i grudzień 2010 r. do dnia 15 marca 2016 r.;
- 2. art. 120, art. 121, art. 122 O.p. w zw. z art. 87 ustawy o VAT poprzez prowadzenie postępowania, w zakresie wypłaty niezwróconej kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z należnym oprocentowaniem za styczeń i grudzień 2010 r.. w sposób sprzeczny z przepisami prawa, a ponadto w sposób skutkujący utratą zaufania do organów podatkowych oraz poprzez niepodejmowanie działań, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji") decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Spółka na dzień, w którym przypadał ustawowy termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, nie wskazała prawidłowego numeru rachunku bankowego, na który można było dokonać zwrotu nadwyżki podatku, co skutkowało brakiem możliwości jego dokonania. Powyższe braki formalne zostały prawidłowo uzupełnione dopiero w dniu 15 marca 2016 r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 15 lutego 2016 r. pełnomocnik Spółki, w korespondencji prowadzonej za pośrednictwem poczty elektronicznej, poinformował pracownika organu I instancji, że rachunek bankowy wskazany w Urzędzie jako rachunek właściwy do zwrotu podatku jest nieaktualny i wskazał jako właściwy do zwrotów rachunek o numerze [...] prowadzony w niemieckim banku (jako odbiorcę wskazano O. H. jako zarządcę upadłościowego Spółki W. [...]).
Zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju, dlatego też kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2010 r. i grudzień 2010 r. nie mogła być zwrócona na wskazany rachunek bankowy.
W dniu 16 lutego 2016 r. pełnomocnik Spółki w korespondencji elektronicznej prowadzonej z pracownikiem organu I instancji wskazał jako właściwy do zwrotów rachunek bankowy nr [...] (odbiorca płatności: W. [...]).
W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, w dniu 15 marca 2016 r. wpłynęło do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 oraz aktualne zaświadczenie z banku o posiadaniu rachunku bankowego. Na przedmiotowym zaświadczeniu wskazano, iż osobą upoważnioną do dysponowania rachunkiem oraz składania zleceń dotyczących środków zgromadzonych na rachunku jest jednoosobowo O. H. - Zarządca upadłościowy.
Organ odwoławczy stwierdził, że co prawda w dniu 11 września 2012 r. do organu I instancji wpłynął formularz rejestracyjny Spółki NIP-2, w którym wskazano rachunek do zwrotu podatku wraz z zaświadczeniem z banku o posiadaniu rachunku bankowego, jednakże nie da się zaprzeczyć, iż przed dniem upływu ustawowego terminu zwrotu podatku VAT za ww. okresy pełnomocnik Spółki poinformował, iż rachunek bankowy wskazany dotychczas jest nieaktualny. Dopiero w dniu 15 marca 2016 r. wpłynęły do organu dane dotyczące aktualnego rachunku bankowego Spółki ze wskazaniem osoby upoważnionej do dysponowania rachunkiem oraz składania zleceń dotyczących środków zgromadzonych na rachunku.
Organ II instancji zauważył również, iż na zaświadczeniu z banku o posiadaniu rachunku bankowego, które wpłynęło do organu w 2012 r. nie wskazano, że przedmiotowym rachunkiem bankowym może dysponować zarządca masy upadłościowej. Dopiero na zaświadczeniu, które wpłynęło w dniu 15 marca 2016 r. wskazano, iż osobą upoważnioną do dysponowania rachunkiem oraz składania zleceń dotyczących środków zgromadzonych na rachunku jest jednoosobowo Ot H. - zarządca upadłościowy.
Zatem dopiero po wpływie w dniu 15 marca 2016 r. przedmiotowego zaświadczenia organ podatkowy zyskał pewność, że zarządca upadłościowy jest upoważniony do dysponowania rachunkiem bankowym wskazanym przez Stronę do zwrotu podatku. Ponadto Spółka, mimo ciążącego na niej obowiązku, nie dokonała aktualizacji rachunku bankowego, dlatego też organ nie posiadał informacji o prawidłowym rachunku, nie mógł więc dokonać zwrotu w dniu 16 lutego 2016 r.
Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, iż zarzut naruszenia art. 87 ust. 7 ustawy o VAT w związku z art. 78 § 1 w zw. z art. 78a O.p. jest bezzasadny.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy nie stwierdził naruszeń prawa procesowego podniesionych w odwołaniu.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia ww. decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2017 r. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie:
- 1. art. 87 ust. 7 ustawy o VAT w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 78a O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, iż to podatnik przyczynił się do niedokonania zwrotu podatku VAT w terminie i w związku z tym podatnikowi nie przysługuje oprocentowanie za okres od dnia, w którym upływał termin zwrotu podatku za miesiąc styczeń i grudzień 2010 r. dnia 15 marca 2016 r.;
- 2. art. 120, art. 121, art. 122 O.p. w związku z art. 87 ustawy o VAT poprzez prowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z przepisami prawa, a ponadto w sposób skutkujący utratą zaufania do organów podatkowych oraz poprzez niepodejmowanie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Uzasadniając zarzut naruszenia art. 87 ust. 7 ustawy o VAT w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 78a O.p. Spółka wskazała, że rachunek bankowy do zwrotu podatku o numerze [...] został zgłoszony przez Spółkę w dniu 7 września 2012 r. na formularzu zgłoszenia aktualizacyjnego NIP2 (w części B.9.1.) i został dodatkowo udokumentowany zaświadczeniem B. z dnia 3 września 2012 r. Dokumenty te zostały otrzymane przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu 11 września 2012 r.
Skarżąca stwierdziła, że skoro po zawiadomieniu organu podatkowego o rachunku bankowym do zwrotu podatku Spółka nie dokonywała dalszych aktualizacji/zawiadomień w tym zakresie, organy podatkowe miały obowiązek traktować w/w zawiadomienie jako aktualne. Powyższe potwierdza art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2016 r. poz. 476 ze zm., dalej: "Ustawa o NIP").
Strona zarzuciła również, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. W tym kontekście wskazała, że wbrew twierdzeniom organu Spółka nie otrzymała wezwania z dnia 3 lutego 2016 r.
Skarżąca wyjaśniła, że pracownik organu w rozmowie telefonicznej z pełnomocnikiem 15 lutego 2016 r. poprosił o informację, czy aktualny jest rachunek bankowy Spółki o numerze [...]. Do tego rachunku bankowego odnosiła się odpowiedź pełnomocnika, że podany telefonicznie rachunek bankowy jest nieaktualny. W żadnej mierze z korespondencji pisemnej z organem podatkowym nie wynika, iż pełnomocnik Spółki potwierdził, iż zgłoszony w dniu 7 września 2012 r. rachunek bankowy Spółki o numerze PL [...] jest nieaktualny. Dodatkowo z wiadomości email 15 lutego 2016 r. do pracownika organu podatkowego nie wynika, iż podawany w wiadomości email numer rachunku bankowego dotyczy rachunku do zwrotu podatku VAT. Rachunek ten nie został zgłoszony na formularzu NIP-2 jako rachunek bankowy do zwrotu podatku VAT na rzecz Spółki. Informacja przekazana w takiej formie dotyczyła jedynie posiadania przez Spółkę rachunku bankowego w Niemczech.
Ponadto w skardze podniesiono, że organy podatkowe były w posiadaniu dokumentów, z których wynika, że zarządca upadłościowy ma również prawo do dysponowania środkami na przedłożony rachunek, gdyż w aktach sprawy znajduje się uchwała Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 czerwca 2009 r.
Zdaniem Skarżącej wezwanie spółki do złożenia wyjaśnień i przywoływanie w decyzji z dnia 7 kwietnia 2017 r. argumentu, iż brak wystarczających informacji dotyczących możliwości dysponowania środkami na zgłoszonym rachunku bankowym, uniemożliwiał terminowe dokonanie zwrotu podatku VAT na rzecz Spółki, podważa elementarne zaufanie podatników do organów podatkowych i jest sprzeczne z zasadą wyrażoną w art. 121 O.p.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska organów obu instancji, że zwrot podatku od towarów usług wynikający z nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w korektach deklaracji VAT – 7 za styczeń i grudzień 2010 roku, mógł nastąpić dopiero w dniu 15 marca 2016 r., z uwagi na to, że wówczas wpłynęły do organu dane dotyczące aktualnego rachunku bankowego Spółki ze wskazaniem osoby upoważnionej do dysponowania rachunkiem oraz składania zleceń dotyczących środków zgromadzonych na rachunku.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że organ pierwszej instancji wskazał w swej decyzji, iż zwrot podatku może być dokonany wyłącznie na rachunek bankowy podatnika, natomiast przedstawione przez Spółkę zaświadczenia z banku nie potwierdzały, iż ich właścicielem jest W. lecz podmiot W. Z tego powodu, w ocenie organu pierwszej instancji, brak było dokumentów wskazujących, iż zarządca upadłościowy ma również prawo do dysponowania środkami na przedłożonym rachunku bankowym. Dlatego też w dniu 3 lutego 2012 roku pismem nr [...] organ wezwał Spółkę o dostarczenie formularza rejestracyjnego NIP-2, oryginału lub uwierzytelnionej kopii ponownie sporządzonego pełnomocnictwa (co wynikało z faktu, iż złożone pełnomocnictwa dotyczyły likwidacji oddziału), umowy Spółki, aktualnego odpisu z Rejestru Handlowego (w kraju siedziby Spółki), w którym wskazany będzie zarządca upadłościowy, potwierdzenia rejestracji do VAT w kraju siedziby Spółki, umowy z bankiem potwierdzającej otwarcie rachunku bankowego w Polsce, umowy z biurem rachunkowym oraz dokładnego opisu działalności Spółki w Polsce.
Dalej organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 16 lutego 2016 roku wpłynęła informacja od pełnomocnika Spółki, że podany rachunek bankowy do zwrotów jest nieaktualny. Z uwagi na powyższe w dniu 17 lutego 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wezwał Spółkę o przedłożenie zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 ze wskazaniem aktualnego rachunku bankowego do zwrotu podatku lub nadpłaty wraz z oryginałem zaświadczenia z banku, bądź urzędowo poświadczoną za zgodność z oryginałem kopią zaświadczenia.
Analizując materiał dowody w sprawie stwierdzić należy, że ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny w istocie stanowi jedynie wybiórczo przywołane czynności, które miały miejsce w toku postępowania dotyczącego zwrotu podatku z uwagi na wykazaną w korektach deklaracji za miesiące styczeń i grudzień 2010 roku nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Pomija bowiem w pierwszej kolejności okoliczność, że Strona w dniu 13 marca 2012 r. złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. dokumentację potwierdzającą jednoosobową reprezentację dla p. O. H. (aktualny odpis z Rejestru Handlowego (w kraju siedziby Spółki) w wersji obcojęzycznej oraz tłumaczenie przysięgłe postanowienia Sądu Rejonowego O. z dnia 29 czerwca 2009 r. wraz z wersją obcojęzyczną dokumentu. Nie odnotowuje też faktu, że w dniu 11 września 2012 roku do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynęło zgłoszenie aktualizacyjne Spółki (NIP-2), w którym wskazała numer rachunku bankowego właściwy do zwrotu podatku lub nadpłaty.
Do formularza załączono potwierdzenie otwarcia rachunku bankowego wystawione przez B. w dniu 3 września 2012 r. Jak wynika z zapisu Rubryki B.9. wspomnianego zgłoszenia aktualizacyjnego właściwy do zwrotów rachunek bankowy opatrzony był numerem PL [...]. Jest to o tyle istotne, że wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji z informacji, która wpłynęła od pełnomocnika Spółki do organu w dniu 16 lutego 2016 roku bynajmniej nie wynikało w żaden sposób, iż uprzednio podany w 2012 roku rachunek do zwrotów jest nieaktualny. Wręcz przeciwnie, w korespondencji elektronicznej z dnia 16 lutego 2016 r. pełnomocnik Spółki wskazał jako właściwy do zwrotów rachunek bankowy nr PL [...] a więc dokładnie ten sam rachunek, którym organ już dysponował. Informacja natomiast, że rachunek bankowy wskazany w Urzędzie jako rachunek właściwy do zwrotu podatku jest nieaktualny, znajdowała się w mailu przesłanym organowi pierwszej instancji przez pełnomocnika Spółki dzień wcześniej, tj. w dniu 15 lutego 2016 r. W tej korespondencji elektronicznej pełnomocnik Spółki wskazał jako właściwy do zwrotów rachunek o numerze [...], prowadzony w niemieckim banku, gdzie jako odbiorcę wskazano Pana O. H. - zarządcę upadłościowego Spółki W. [...].
Okoliczności powyższe dostrzegł co prawda organ odwoławczy, zgadzając się ze Skarżącą, iż już w dniu 11 września 2012 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynął formularz rejestracyjny Spółki NIP-2, w którym wskazano rachunek do zwrotu podatku wraz z zaświadczeniem z banku o posiadaniu rachunku bankowego. Jednakże w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. nie da się zaprzeczyć, iż przed dniem upływu ustawowego terminu zwrotu podatku VAT za ww. okresy pełnomocnik Spółki poinformował, iż rachunek bankowy wskazany dotychczas w Urzędzie do zwrotu podatku, jest nieaktualny. Dlatego też organ odwoławczy skonstatował, że "w związku z tym w dniu 17 lutego 2016 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wezwał Spółkę o przedłożenie zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 ze wskazaniem aktualnego rachunku bankowego do zwrotu podatku lub nadpłaty wraz z oryginałem zaświadczenia z banku, bądź urzędowo poświadczoną za zgodność z oryginałem kopią zaświadczenia".
Stanowisko organu koncentruje się więc na treści maila pełnomocnika Spółki z dnia 15 lutego 2016 roku, konsekwentnie zbywając milczeniem fakt, że już w dniu następnym, tj. 16 lutego 2016 roku, do organu wpłynęła drogą elektroniczną informacja o właściwym numerze rachunku bankowego do zwrotów podatku. Z akt sprawy w sposób oczywisty wynika przy tym, że wskazany przez pełnomocnika Spółki w mailu z dnia 16 lutego 2016 r. właściwy do zwrotów rachunek bankowy nr PL [...] jest tym samym rachunkiem, który został wskazany z zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-2 złożonym w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu 11 września 2012 roku, którym to zgłoszeniem organ pierwszej instancji bezsprzecznie dysponował. Zupełnie niezrozumiałym zatem, w ocenie Sądu, jest więc wystosowanie przez organ pierwszej instancji w dniu następnym po dniu otrzymania wspomnianej informacji, tj. 17 lutego 2016 roku, wezwania do Spółki na podstawie art. 155 O.p., do dostarczenia zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 ze wskazaniem aktualnego rachunku bankowego do zwrotu podatku lub nadpłaty.
Już proste porównanie treści maila pełnomocnika Spółki z dnia 16 lutego 2016 roku, w którym przesłał dane dotyczące rachunku bankowego Spółki w Polsce do zwrotu podatku z zapisami Rubryki B.9. zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 złożonego przez Skarżącą w dniu 11 września 2012 roku, pozwalało stwierdzić, że jest to ten sam numer rachunku bankowego. W tej sytuacji nie sposób dopatrzeć się zaistnienia przesłanek wystosowania wspomnianego powyżej wezwania z dnia 17 lutego 2016 roku. Jego skutkiem było przy tym przedłożenie przez Spółkę zgłoszenia aktualizacyjnego, które w istocie nie potwierdzało żadnej zmiany. Zapis bowiem w rubryce C.1.1 zgłoszenia aktualizacyjnego złożonego w dniu 15 marca 2016 roku odnośnie numeru rachunku bankowego jest taki sam, jak zapis Rubryki B.9. zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 złożonego przez Skarżącą w dniu 11 września 2012 roku. Zupełnie bezpodstawna jest zatem konstatacja organu, że Spółka na dzień, w którym przypadał ustawowy termin zwrotu nadwyżki podatku, nie wskazała prawidłowego numeru rachunku bankowego, na który można było dokonać zwrotu, co skutkowało brakiem możliwości jego dokonania a powyższe braki formalne zostały prawidłowo uzupełnione dopiero w dniu 15 marca 2016 r. Wręcz przeciwnie, w oparciu o zapisy zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 złożonego przez Skarżącą w dniu 11 września 2012 roku, możliwe było dokonanie zwrotu nadwyżki podatku i skoro sama Skarżąca nie przedkładała nowego zgłoszenia aktualizacyjnego nie widząc takiej potrzeby, organ pierwszej instancji zobowiązany był dokonać zwrotu właśnie na ten rachunek.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 stycznia 2017 roku sygn. akt I FSK 1890/16, dokonanie zwrotu podatku na jeden z rachunków bankowych podatnika, który został wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym jako rachunek związany z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz jest własnością podatnika, jest skuteczny (i to nawet, jeżeli nie jest to rachunek przewidziany do zwrotu podatku VAT). W konsekwencji organ pierwszej instancji nie miał podstaw do wystosowania do strony Skarżącej wezwania z dnia 17 lutego 2016 roku na podstawie art. 155 O.p. do dostarczenia zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 ze wskazaniem aktualnego rachunku bankowego do zwrotu podatku lub nadpłaty, a zupełnie błędne jest stanowisko organów, że wskutek ww. wezwania uzupełnione zostały braki formalne. Otóż wezwanie nastąpiło w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej, z którego wynika, że organ podatkowy może wezwać stronę lub inne osoby do złożenia wyjaśnień, zeznań lub dokonania określonej czynności osobiście, przez pełnomocnika lub na piśmie, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Art. 155 O.p. niewątpliwie nie jest przy tym przepisem służącym uzupełnianiu braków formalnych, a ponadto jako braku formalnego nie można potraktować żądania "dostarczenia zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-2 ze wskazaniem aktualnego rachunku bankowego do zwrotu podatku lub nadpłaty". Żądanie to nie mieści się także w dyspozycji art. 155 O.p. gdyż nie było niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy, dotyczącej zagadnienia zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Należy mieć także na względzie, że w myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jednolity Dz.U. z 2017 roku, poz. 869), podmioty, o których mowa w art. 6 ust. 1, 1a i 10, mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.
Podmioty wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego dokonują zgłoszenia aktualizacyjnego wyłącznie w zakresie danych uzupełniających wskazanych w art. 5 ust. 2b pkt 2, a więc obejmujących skróconą nazwę (firmę), wykaz rachunków bankowych, adresy miejsc prowadzenia działalności, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej, dane kontaktowe, w przypadku osobowych spółek handlowych i podmiotów podlegających wpisowi do rejestru przedsiębiorców na zasadach określonych dla spółek osobowych - dane dotyczące poszczególnych wspólników, w tym ich identyfikatory podatkowe.
Co więcej, zgodnie z art. 81 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (tekst jednolity Dz. U. z 2017 roku, poz. 2226) podatnik lub płatnik, który wbrew obowiązkowi nie dokonuje w terminie zgłoszenia identyfikacyjnego albo aktualizacji objętych nim danych albo też podaje w nim dane niezgodne ze stanem rzeczywistym lub niepełne, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Tym samym za niedopuszczalne należy uznać formułowanie przez organ podatkowy w oparciu o przepis art. 155 O.p. takich żądań wobec podatnika, które wkraczają w obszar rodzący po jego stronie odpowiedzialność na zasadach określonych w Kodeksie karnym skarbowym. To bowiem podatnik, na którym ciąży obwarowany odpowiedzialnością karną skarbową obowiązek zgłoszenia aktualizacyjnego, jest jedynie władny do oceny zaistnienia okoliczności, skutkujących koniecznością ewentualnego złożenia zgłoszenia aktualizacyjnego.
Nie może być więc stawiany w sytuacji, w której, pomimo, że jego zdaniem takie zdarzenia nie wystąpiły, zmuszony jest składać zgłoszenie aktualizacyjne, aby uniknąć negatywnych skutków na gruncie postępowania przed organem podatkowym. O tym, że Skarżąca takiej potrzeby nie widziała świadczą natomiast okoliczności, jakie poprzedziły wymianę korespondencji elektronicznej pomiędzy organem pierwszej instancji a pełnomocnikiem Spółki, zakończoną wystosowaniem przez organ pierwszej instancji wezwania z dnia 17 lutego 2016 roku. Z treści zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wynika, że w dniu 16 lutego 2016 roku informacja o nieaktualnym rachunku bankowym wpłynęła w trakcie korespondencji mailowej pomiędzy organem pierwszej instancji a pełnomocnikiem Spółki. Abstrahując od nieprawdziwego odwzorowania przez organy treści maila pełnomocnika Strony z dnia 16 lutego 2016 roku, organy pomijają, podnoszoną przez Skarżącą okoliczność, że to pracownik organu podatkowego skontaktował się telefonicznie z pełnomocnikiem spółki i poprosił o podanie aktualnego numeru rachunku bankowego spółki.
Co więcej, na tle tej rozmowy zaistniała rozbieżność pomiędzy stronami, co do tego, czy informacja o nieaktualnym rachunku odnosiła się do rachunku o numerze [...], czy też rachunku o numerze [...], niepodlegająca weryfikacji z uwagi na brak w aktach jakiegokolwiek udokumentowania wspomnianej rozmowy, chociażby w drodze notatki służbowej. Uwzględniając powyższe, podzielić należy stanowisko Skarżącej, że w sytuacji, w której zgłosiła organowi prawie 4 lata wcześniej rachunek bankowy dedykowany do zwrotu podatków, działając w zaufaniu do organów podatkowych, odebrała prośbę ze strony organu podatkowego jako działanie rutynowe, mające na celu potwierdzenie, czy zgłoszone dane dotyczące rachunku bankowego nie uległy zmianie. Tymczasem pomyłka pełnomocnika Spółki w mailu z dnia 15 lutego 2016 roku, niezwłocznie przy tym skorygowana w dniu następnym, posłużyła organowi pierwszej instancji do podjęcia działań, których skutkiem było ustalenie daty, od której mógł nastąpić zwrot podatku wynikający z nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w korektach deklaracji VAT – 7 za styczeń i grudzień 2010 roku, dopiero na dzień 15 marca 2016 roku.
Takim działaniem organy obu instancji naruszyły przepis art. 187 § 1 O. p. w związku z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT, z uwagi na pominięcie w toku postępowania zainicjowanego wnioskiem Spółki z dnia 4 listopada 2016 r. o wypłatę niezwróconej kwoty podatku od towarów i usług oraz oprocentowania od nieterminowego zwrotu podatku za styczeń i grudzień 2010 r., posiadanych dowodów pozwalających na dokonanie zwrotu nadwyżki podatku na wskazany rachunek podatnika. W konsekwencji nie doszło w sprawie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, rozumianego jako ustosunkowanie się organu do każdego dowodu i dokonanie ich oceny we wzajemnym powiązaniu, w szczególności z uwagi na wybiórczy i nieznajdujący odzwierciedlenia w materiale dowodowym opis korespondencji mailowej poprzedzającej dokonanie zwrotu nadwyżki podatku skutkujący bezzasadnym wystosowaniem wezwania z dnia 17 lutego 2016 roku w trybie art. 155 O.p. Ponadto działanie organów wywodzące negatywne dla strony skutki z wyjaśnionej w toku korespondencji omyłki jej pełnomocnika, stoi również w oczywistej sprzeczności ze statuowaną w art. 121 § 1 O.p. zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
W ocenie Sądu ewidentnym naruszeniem powyższej zasady jest także wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko organu wyłączające możliwość dokonania zwrotu na rachunek bankowy wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-2 złożonym przez Skarżącą w dniu 11 września 2012 roku, z uwagi na brak w przedłożonym wówczas zaświadczeniu z banku potwierdzenia, że uprawnionym do dysponowania nim jest zarządca masy upadłościowej. Otóż organ pierwszej instancji dysponował wskazanym zaświadczeniem od dnia 11 września 2012 roku i, jak słusznie zauważyła Skarżąca, aż do wystosowania wezwania w trybie art. 155 O.p. w dniu 17 lutego 2016 roku, nie zgłaszał żadnych dodatkowych uwag ani nie wzywał Spółki do złożenia jakichkolwiek dalszych formularzy czy wyjaśnień odnośnie rachunku bankowego Spółki.
Ponadto organ podatkowy pierwszej instancji bezspornie był w posiadaniu tłumaczenia przysięgłego zaświadczenia Sądu Rejonowego w O. z dnia 29 czerwca 2009 r., z której wynikało ustanowienie zarządcy upadłościowego wyłącznie w osobie p. O. H., bez ograniczeń odnośnie prawa do rozporządzania majątkiem spółki. Nie jest zatem wiadomym, dlaczego w ocenie organu prawo zarządcy upadłościowego do rozporządzania majątkiem spółki, w oczywisty sposób związane z koniecznością dysponowania rachunkiem bankowym, miałoby w tym akurat zakresie doznawać jakiegoś wyłączenia. Organ nie przywołał tu bowiem żadnego przepisu wskazującego na taką możliwość, co ewentualnie uzasadniałoby konieczność dodatkowej weryfikacji poprzez potwierdzenie prawa do dysponowania rachunkiem ze strony banku. Z pewnością podstawy prawnej takiego stanowiska nie sposób doszukać się w przywołanych w zaskarżonej decyzji przepisach ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 z późn. zm.), pomijając okoliczność, że ewentualne ograniczenia uprawnień zarządcy masy upadłościowej spółki zarejestrowanej w Niemczech, co do dysponowania poszczególnymi aktywami, czy też sposobu zarządzania jej majątkiem, należałoby poszukiwać w odpowiednich przepisach obowiązujących w Niemczech.
Reasumując, bezpodstawne jat więc stanowisko organu, że zwrot podatku był możliwy dopiero po wpływie w dniu 15 marca 2016 r. zaświadczenia z banku, które, jak to ujęto w skarżonej decyzji, pozwoliło organowi uzyskać pewność, że zarządca upadłościowy jest upoważniony do dysponowania rachunkiem bankowym wskazanym przez Stronę do zwrotu podatku. Organ nie wykazał bowiem na gruncie przepisów zarówno prawa polskiego, jak i obowiązującego w Niemczech, że istniała możliwość wyłączenia uprawnienia zarządcy masy upadłościowej do dysponowania rachunkiem bankowym, co mogłoby uzasadniać działania organu nakierowane na uzyskanie przez niego pewności w tym zakresie. Wskutek powyższego organy obu instancji naruszyły statuowaną w art. 120 O.p. zasadę dopuszczającą działanie przez organy podatkowe jedynie na podstawie przepisów prawa.
Tym samym, zarówno ta okoliczność związana z postulowaną przez organ koniecznością wykazania prawa zarządcy masy upadłościowej do dysponowania rachunkiem bankowym, jak też żądanie podania właściwego rachunku bankowego, pomimo posiadania przez organy stosownej informacji, z pewnością nie mogły stanowić przeszkód w dokonaniu zwrotu nadwyżki podatku w ustawowym terminie.
W konsekwencji koniecznym było uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. [...], jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...].
W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
W toku ponownego rozpoznania wniosku z dnia 4 listopada 2016 r. o wypłatę niezwróconej kwoty podatku od towarów i usług oraz oprocentowania od nieterminowego zwrotu podatku, organ pierwszej instancji nie może więc przyjąć zakwestionowanego stanowiska, zgodnie z którym na dzień ustawowego terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym Spółka nie wskazała prawidłowego numeru rachunku bankowego, na który można było dokonać zwrotu nadwyżki podatku. Samą wysokość oprocentowania od nieterminowego zwrotu podatku, organ wyliczy w oparciu o stosowne przepisy art. 73, art. 77b i art. 78 O. p.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. oraz § 3 ust. 1 pkt 1 ppkt d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z dnia 11 lutego 2011 r., Nr 31, poz. 153).