Uzasadnienie
Skarżąca, C. Sp. z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest stroną wielu toczących się postępowań. Wobec licznych obciążeń związanych z tymi postępowaniami, spółka nie jest w stanie prowadzić bieżącej działalności, przeznaczając wszystkie możliwe środki na obronę swoich racji. Wobec spółki zostały wydane decyzje zabezpieczające. Jej rachunki zostały pozajmowane. Zobowiązania spółki kilkukrotnie przekraczają jej należności i są nieznacznie niższe od środków trwałych. Spółka argumentowała, że konieczność uiszczenia 317 zł stanowi zbyt duży wydatek dla firmy. W następstwie uiszczenia stosownej opłaty spółka nie będzie w stanie utrzymać płynności finansowej, jest bowiem zobowiązania opłacać takie koszty jak usługi księgowe, należności za media itp. Ponadto, środki znajdujące się w kasie spółki nie są równoznaczne z płynną gotówką, chociażby z uwagi na zajęcia.
Skarżąca oświadczyła, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok to 24.231,12 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zamknęła startą w wysokości 2.440,09 zł.
W toku postępowania spółka złożyła m.in. sprawozdania finansowe za 2015 i 2016 r., jednostronny rachunek zysków i strat za 2017 r., deklaracje VAT-7, oświadczenie prezesa zarządu, że spółka nie posiada żadnego rachunku bankowego. Ponadto pełnomocnik spółki wyjaśniła, że wspólnicy nie mogą ze względu na brak podjętej w tym przedmiocie uchwały partycypować w kosztach postępowania.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej – "P.p.s.a.").
Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Zdaniem referendarza sądowego, skarżąca powyższej przesłanki nie spełnia.
Skarżąca argumentuje swój wniosek licznymi prowadzonymi w stosunku do niej postępowaniami oraz przeznaczaniem wszystkich środków na obronę swoich racji. Podnosi również, że jej zobowiązania kilkukrotnie przewyższają należności.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że należny w niniejszej sprawie wpis od skargi wynosi 317 zł.
Zdaniem referendarza sądowego, nie sposób przyjąć, że pozostająca w obrocie spółka prawa handlowego, nawet mimo problemów finansowych, nie jest w stanie uiścić opłaty w tej wysokości.
Referendarz sądowy nie kwestionuje faktu, że w związku z ewentualnym zabezpieczeniem na majątku, sytuacja finansowa spółki może być trudna. Nie zmienia to jednak faktu, że spółka pozostaje w obrocie gospodarczym, uzyskuje przychody (przykładowo w 2016 r. – w wysokości 120.962,31 zł, na koniec października 2017 r. – w wysokości 71.343,21 zł). Z nadesłanych deklaracji VAT-7 wynika, że spółka w dalszym ciągu dokonuje sprzedaży opodatkowanej i nabyć towarów. Sprzedaż towarów netto wyniosła odpowiednio: w czerwcu 8.384, w lipcu 8.859 zł, w sierpniu 7.437 zł.
Ponadto, osoba prawna wnosząc o przyznanie prawa pomocy obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma środków na poniesienie tych kosztów, ale także, że nie ma ich, pomimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków. Zauważyć bowiem należy, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ubiegająca się o prawo pomocy, może pokryć koszty postępowania przez żądanie dopłat od wspólników (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 796/11). W ocenie referendarza sądowego, w sprawie nie wykazano, aby jedyny udziałowiec spółki nie mógł ponieść kosztu wpisu sądowego. Podnoszona we wniosku okoliczność, że umowa spółki nie przewiduje dopłat nie oznacza, że umowy tej nie można zmienić.
Tym samym, w ocenie referendarza sądowego, skarżąca nie wykazała, że zdobycie funduszy w drodze dopłat od wspólnika, nie było możliwe. Jest to również o tyle istotne, że skarżąca – mimo trudności finansowych, na które się powołuje – była w stanie wygospodarować środki na wynagrodzenie reprezentującego ją w sprawie pełnomocnika (którego udział na obecnym etapie postępowania nie jest niezbędny), a wynagrodzenie to jest niewątpliwie przynajmniej kilkukrotnie wyższe niż należy w sprawie wpis sądowy.
W tej sytuacji nie ma powodu, aby na tym etapie przerzucać koszty prowadzonego przez spółkę postępowania sądowoadministracyjnego na podatników. Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby – zdaniem referendarza sądowego – do akceptacji stanu sprzecznego z ideą prawa pomocy. Oznaczałoby bowiem, iż w razie wystąpienia trudności finansowych wspólnicy spółki w każdym wypadku i bez względu na okoliczności oraz posiadany przez nich majątek mogą odmówić jej dokapitalizowania, a sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien niejako automatycznie przyznać je w żądanym przez stronę zakresie i w istocie przerzucić ciężar ponoszenia kosztów postępowania na Skarb Państwa.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.