Uzasadnienie
Skarżący K. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż przeznacza wszystkie możliwe środki pieniężne na spłatę zadłużenia i funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Podał, że zamieszkuje wraz z żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową. Ujawnił swój stan majątkowy, wysokość osiąganego dochodu i ponoszonych wydatków.
Pismem z 9 sierpnia 2017 r. wezwano Skarżącego do nadesłania w terminie 10 dni dodatkowych dokumentów. Następnie termin ten – na prośbę Skarżącego – przedłużono do 11 września 2017 r. Wezwania tego jednak nie wykonał.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej (por. postanowienie NSA z 13 maja 2015 r., II FZ 292/15). To strona zatem ma przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Powinna więc należycie uzasadnić i udokumentować okoliczności, na które powołuje się we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w treści art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek taki powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Co istotne przy rozpatrywaniu wniosku Sąd nie jest ograniczony do analizy złożonego formularza, lecz jest uprawniony – w przypadku uznania tychże oświadczeń za niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony, a także w przypadku, gdy oświadczenia te budzą wątpliwości – do zobowiązania wnioskodawcy do złożenia na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jego stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Stanowi o tym art. 255 P.p.s.a.
W niniejszej sprawie referendarz sądowy wykorzystał prawo nadane mu tym przepisem i wezwał Skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji, a także wskazał jakie to mają być informacje. Na wezwanie to jednak nie odpowiedział. W tej sytuacji nie sposób – opierając się na samych tylko oświadczeniach Skarżącego - stwierdzić, że istotnie koszt zainicjowanego przezeń postępowania jest obciążeniem przekraczającym jego możliwości finansowe.
W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym podkreślić bowiem należy, że nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy wyłącznie w oparciu o przekonanie strony, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd dysponuje środkami z budżetu państwa i nie może ich przyznawać stronom postępowań pochopnie, na podstawie niepełnego opisu sytuacji materialnej strony i jej rodziny oraz bez stosownej dokumentacji uzasadniającej pomoc państwa (por. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2016 r., II FZ 199/16).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.