Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 22 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 2137/18

Uzasadnienie

1. 1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: P.S. (dalej: "Skarżący", "Strona") 14 lutego 2018 r. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r.
2. 2. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. (dalej: "NUS") postanowieniem z [...] marca 2018 r. umorzył postępowanie o umorzenie postępowania egzekucyjnego uznając je za bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie prowadzi postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. wobec Skarżącego.
3. 3. Skarżący złożył zażalenie, w którym nie zgodził się ze stanowiskiem NUS wskazując, że organ ten wielokrotnie dokonywał czynności egzekucyjnych przypisując sobie miano właściwego, tak miejscowo jak i rzeczowo.
4. 4. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS") postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.
5. 5. Pismem z 2 kwietnia 2018 r. Skarżący ponownie wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. przedstawiając tożsame argumenty jak w piśmie z 14 lutego 2018 r.
6. 6. NUS postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazał, że żądanie Skarżącego dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej postanowieniem z [...] marca 2018 r.
7. 7. Skarżący złożył zażalenie wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].
8. 8. DIAS postanowieniem z [...] lipca 2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z [...] maja 2018 r. Organ odwoławczy wskazał, że sprawa wszczęta z wniosku Skarżącego z 14 lutego 2018 r. o umorzenia postępowania egzekucyjnego została już uprzednio rozstrzygnięta postanowieniem NUS z [...] marca 2018 r., które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy przez DIAS postanowieniem z [...] maja 2018 r. W tej sytuacji skoro poprzedni wniosek został rozpatrzony, a zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie jest ostateczne, organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do ponownego rozpoznania tej samej sprawy.
9. 9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowień obu instancji oraz obciążenie DIAS kosztami postępowania. Skarżący podniósł, że organ skarbowy nie podjął czynności z urzędu, zasłaniając się bezprzedmiotowością postępowania zainicjowanego wnioskiem Skarżącego, co w jego ocenie stanowi naruszenie prawa. Uważa, że organ ma wiedzę, że tytuł wykonawczy stanowiący podstawę do zajęcia nieruchomości, w rzeczywistości dotyczy nieruchomości, której nie jest jedynym właścicielem, a mimo to wniosek o umorzenie postępowania uznał jako bezprzedmiotowy. Skarżący zwrócił uwagę na nieprawidłowe działanie Dyrektora Izby Celnej w W., który wydał decyzję administracyjną stanowiącą podstawę egzekucji w zakresie pominięcia pełnomocnika w sprawie zobowiązanej K.S., co skutkowało brakiem możliwości skorzystania z pomocy wykwalifikowanej osoby, a tym samym obniżenia możliwości skuteczności wnoszonych środków zaskarżenia. Dodatkowo wyjaśnił, że tytuł wykonawczy w stosunku do Skarżącego nie istniał w chwili składania wniosku o wpis hipoteki przymusowej, co dodatkowo potwierdza zasadność wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
10. 10. DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

11. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie było rozpoznanie skargi Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. Zatem wbrew twierdzeniom Skarżącego, zainicjowane przez Stronę postępowanie nie dotyczyło podanego w skardze tytułu wykonawczego nr [...].

12. Podnieść należy, że zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - Kpa, postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei art. 61a § 1 K.p.a. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza to wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Wskazuje się. że przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61 a § 1 K.p.a. należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, albo w etapie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym.

13. Po dokonaniu analizy materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się z argumentami Strony, Sąd uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie podjętego przez organ odwoławczy. Wskazać bowiem należy, że sprawa wszczęta z wniosku Skarżącego z dnia 14 lutego 2018 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego została już uprzednio rozstrzygnięta postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2018 r. które to postanowienie zostało następnie utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1912/18 oddalił skargę na powyższe postanowienie.

14. Zważywszy powyższe skoro poprzedni wniosek został rozpatrzony, a zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie było ostateczne w toku instancji administracyjnej, to nie było podstaw do ponownego rozpoznania tej samej sprawy.

15. Przepis art. 61a § 1 k.p.a stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednocześnie dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej. Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., teza 6 do art. 61 a), jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Ke 114/14. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 2 września 2014r. sygn. akt I SA/Wr 1929/13. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 maja 2015r. sygn. akt I SA/Po 1184/14).

16. Podnieść należy, że w niniejszej sprawie oraz wywołanej uprzednim wnioskiem Skarżącego z dnia 14 lutego 2018 r. zachodzi nie tylko tożsamość podmiotu, który złożył do organu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013 r. Tożsamość ta występowała również w zakresie żądań zgłoszonych przez Stronę. Oba wnioski dotyczyły bowiem umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Natomiast Strona nie przedstawiła nowych okoliczności, które mogłyby być przedmiotem badania w ponownym postępowaniu w zakresie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

17. Wobec powyższego w ocenie Sądu prawidłowym działaniem organów administracji była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 5 grudnia 2013r.

18. Uwzględniając powyższe w oparciu o przedstawione akta sprawy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.