Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 16 marca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 223/10

Uzasadnienie

1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł Skarżący A. P. wniósł o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty. Prośbę swoją umotywował niskimi dochodami, które – zgodnie z załączoną decyzją G. C. – wynoszą 355 zł na osobę w rodzinie.

2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w uzasadnieniu którego wskazał, że z małego gospodarstwa rolnego trudno jest utrzymać rodzinę. W tej sytuacji każde 100 zł jest potrzebne. Do majątku Skarżący zaliczył dom oraz nieruchomość rolną, a także grunty pod wodami (w dzierżawie). Wśród przedmiotów wartościowych wymienił ciągnik rolniczy. Żona nie posiada majątku. Skarżący wyjaśnił że posiada zadłużenie w KRUS (1.800 zł), z tytułu podatku (2.300 zł) oraz u osób prywatnych (400 zł). Na dochód trzyosobowej rodziny składa się dochód z gospodarstwa rolnego, dieta Skarżącego oraz zasiłek rodzinny – w sumie 886,70 zł miesięcznie. Dochód ten w całości przeznaczany jest na pokrycie wydatków, do których należą wydatki na lekarstwa (40 zł), wyżywienie (716 zł), opłaty za energię elektryczną (100 zł), gaz (30 zł).

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

1. 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
2. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
3. 5. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., I FZ 358/08).
4. 6. Wniosek Skarżącego należało rozpoznać jako wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Tak bowiem sformułował on swoją prośbę w piśmie inicjującym postępowanie o przyznanie prawa pomocy (pismo z 15 lutego 2010 r.). Dodatkowo uzasadniając wniosek podkreślił, że "każde 100 zł jest potrzebne do utrzymania rodziny".
5. 7. Na dochód trzyosobowej rodziny Skarżącego składa się dochód z gospodarstwa rolnego (z którego - jak wyjaśnił - w obecnym czasie trudno jest utrzymać rodzinę), diety (zadeklarowana przez Skarżącego wysokość diety znajduje potwierdzenie w piśmie K. Izby Rolniczej z/s w P. z [...].02.2009 r., k. 33 akt adm.) oraz zasiłku rodzinnego. W skali miesiąca dochód ten wynosi ok. 886,70 zł i w całości jest on przeznaczany na pokrycie wydatków, do których Skarżący zaliczył wydatki na lekarstwa (40 zł), żywność (716 zł), opłaty za energię elektryczną (100 zł), gaz (30 zł). Dodatkowo Skarżący posiada zadłużenie które w chwili obecnej wynosi 4.500 zł.
6. 8. Mając na uwadze powyższe dane referendarz sądowy uznał, że wniosek Skarżącego o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł jest zasadny. Każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych wyżej – cel mógłby bowiem doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji jego i jego rodziny.

Argumentację tę wzmacnia także fakt wydania w stosunku do Skarżącego decyzji przyznającej mu pomoc w postaci zakupu posiłków dla jego syna A. P. Z jej uzasadnienia wynika, że Skarżący spełnił przesłanki uzasadniające otrzymanie wspomnianej pomocy, gdyż dochód na osobę w rodzinie wynosi 355,46 zł.

W tej sytuacji referendarz sądowy nie wyciągnął negatywnych dla Skarżącego konsekwencji z faktu nienadesłania wszystkich żądanych dokumentów, dając w tym zakresie wiarę oświadczeniom Skarżącego popartym dodatkowo decyzją G. C. z [...] października 2009 r.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.