Uzasadnienie
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF M. G. (dalej - "Skarżący") wniósł o przyznanie prawa pomocy zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Skarżący oświadczył, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej. Skarżący podniósł, że jego dochód jest nieregularny i podyktowany jego sprawnością zawodową, która przez fakt problemów ze zdrowiem [...] pozostaje mocno ograniczona. Na Skarżącym ciąży kredyt odnawialny w wysokości 20.000 zł. Skarżący ponosi również zobowiązania rodzinne z tytułu alimentów w wysokości 1.000 zł miesięcznie. Za wynajem mieszkania Skarżący płaci miesięcznie 1.300 zł plus opłaty około 150 zł. Do swoich kosztów utrzymania Skarżący zaliczył opłatę za: żywność – 700 zł, ubrania – 100 zł, środki czystości – 150 zł, leki – 100 zł, konsultacje medyczne – 120 zł, telefon – 30 zł, transport – 90 zł. Skarżący oświadczył, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Z tytułu umowy o dzieło Skarżący uzyskuje średniomiesięczny dochód w wysokości 4.000 zł.
Skarżący wyjaśnił, że posiada nieregularne dochody z tytułu umów o dzieło i przez to mocno niestabilną sytuację materialną. Skarżący pracuje jako [...] i współpracuje okazjonalnie z kilkoma agencjami reklamowymi, które mają obecnie problemy finansowe. Ponadto Skarżący oświadczył, że nie może ponieść kosztów wpisu od skargi ponieważ nie wystarczy mu na utrzymanie.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych wyjaśnień i dokumentów Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT-37, z którego wynika, że w 2012 r. uzyskał dochód w kwocie 25.282,20 zł. Skarżący przedłożył również umowę najmu mieszkania, zaświadczenie lekarskie oraz wyciąg z rachunku bankowego. Ponadto Skarżący ponownie dokonał wyliczenia stałych miesięcznych wydatków w łącznej wysokości 4.840 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 683 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Po przeanalizowaniu informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącego referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie. Z analizy wyciągu rachunku bankowego Skarżącego wynika, że na konto Skarżącego w 2013 r. wpłynęły kwoty w łącznej wysokości: w styczniu 6.500 zł, w lutym 3.200 zł, w marcu 8.350 zł, w maju 7.371, w lipcu 4.060 zł, a w sierpniu 12.450 zł. Miesięczne koszty Skarżący określił natomiast na poziomie około 4.840 zł. w tym opłata za: bilet miesięczny – 90 zł, telefon – 40 zł, kosmetyki i chemię – 100 zł, składkę ubezpieczeniową (nie jest opłacana) – 330 zł, [...] – 600 zł, ubranie 200 zł, odsetki od kredytu – 320 zł, jedzenie – 750 zł, alimenty – 1.000 zł, wynajem mieszkania – 1.300 zł, opłaty miesięczne – 200 zł, leki – 100 zł, opieka [...] – 400 zł.
Zdaniem referendarza sądowego Skarżący nie wykazał dlaczego przy uzyskiwanych dochodach nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego w wysokości 683 zł. Wskazać przy tym należy, że koszty sądowe należy traktować na równi z innymi niezbędnymi kosztami. Zatem miesięczne koszty Skarżącego nie mają pierwszeństwa przed kosztami należnymi Skarbowi Państwa. Tym bardziej, że z analizy rachunku bankowego wynika, że na konto Skarżącego w sierpniu bieżącego roku, a zatem w miesiącu w którym skarżący wniósł skargę do Sądu, wpłynęła 12.450 zł. Skarżący natomiast nie wykazał okoliczności (np. niespodziewane wydatki), z których wynikałoby, że przy uzyskiwanych dochodach nie jest w stanie uiścić kwoty wpisu sądowego.
Podkreślić przy tym należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego od skargi jest jednym kosztem postępowania, do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany.
Podniesione okoliczności, przemawiają zatem za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.