Uzasadnienie
Skarżący W. Z. na urzędowym formularzu PPF zwrócił się do Sądu o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego (D. G.), motywując to trudną sytuacją zdrowotną i finansową. Skarżący podniósł, że pozostaje pod opieką lekarza psychiatry, a prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty. Żona skarżącego jest bezrobotna i od 2011 r. jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy. Skarżący oświadczył, że ma problemy z opłaceniem bieżących opłat.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, Skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, z którą posiada rozdzielność majątkową. Z oświadczenia wynika także, że Skarżący nie posiada żadnego majątku, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
Wezwaniem z 19 września 2013 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową Skarżącego. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe PIT-B, z którego wynika, że z działalności gospodarczej w 2012 r. Skarżący uzyskał przychód 474.219,06 zł, oraz poniósł stratę 1.757,74 zł. Skarżący przedłożył również wyciągi z rachunków bankowych w m. oraz wyliczenie miesięcznych kosztów utrzymania. Ponadto Skarżący przedłożył umowę pożyczki na kwotę 800 zł., dokumentację dotyczącą postępowania egzekucyjnego oraz zaświadczenie od lekarza [...].
Postanowieniem z 23 sierpnia 2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując miedzy innymi na uzyskanie przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 474.219,06 zł.
W sprzeciwie od postanowienia z 21 października 2013 r. Skarżący wskazał na stan swojego zdrowia [...] oraz przedłożył faktury VAT za okres od stycznia do września 2013 r., a także dokumentację księgową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego w kwocie 802 zł jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Po przeanalizowaniu informacji oraz dokumentów przedłożonych przez Skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów profesjonalnego pełnomocnika jakim jest doradca podatkowy.
Z wyjaśnień Skarżącego oraz przedstawionych dokumentów źródłowych wynika, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą uzyskując z tego tytułu przychody. Skarżący przedstawił bowiem faktury VAT za miesiące od stycznia do września 2013 r. świadczące o dokonywanej sprzedaży. Ponadto z przedstawionego zeznania podatkowego za 2012 r. wynika, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Skarżący uzyskał przychód w wysokości 474.219,06 zł, natomiast strata wyniosła 1.757,74 zł.
Sąd wskazuje przy tym, że planowanie wydatków bez uwzględnienia kosztów związanych z postępowaniem sądowym jest naruszeniem zasady równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zwłaszcza jeśli strona dysponuje stałymi wpływami pieniężnymi z działalności gospodarczej, które zadeklarowała. Okolicznością uniemożliwiającą pokrycie kosztów sądowych nie jest też ponoszenie przez stronę strat z działalności gospodarczej. Oznacza to, że obliczając dochód (stratę) w działalności gospodarczej należy uwzględnić wszystkie wydatki związane z działalnością gospodarczą, w tym wydatki związane ze sporami podatkowymi i sądowymi (postanowienie z dnia 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08, LEX nr 477191, postanowienie z 13 marca 2012 r., II FZ 195/12.
Odnosząc się natomiast do kwestii kosztów miesięcznego utrzymania do których Skarżący zaliczył: energię elektryczną – 200 zł, gaz – 90 zł, żywność i środki chemiczne – 800 zł, woda i ścieki – 60 zł, opłaty za odpady – 30 zł, telefon – 150 zł, opłaty za RTV i Internet – 80 zł, leczenie i leki – 300 zł, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącemu prawo pomocy. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i jak wynika z przedstawionych dokumentów uzyskuje przychody, a w lipcu i wrześniu 2013 r. nawet dochody (k.52 akt sądowych). Ponadto wskazać należy, że koszty sądowe, nawet jeśli w odczuciu Skarżącego wysokie, należy traktować na równi z innymi niezbędnymi wydatkami.
Podniesione okoliczności, przemawiają zatem za odmową przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, bowiem Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie tych kosztów.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 245 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.