Uzasadnienie
Skarżący – A. C. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie jest w stanie ich uiścić, bowiem jego konta firmowe są zajęte. Mimo ciężkiej pracy skarżący nie może spłacić wszystkich zobowiązań. Załamał się tą sytuacją. Korzysta ze wsparcia [...]. Jego żona choruje, jest na emeryturze, ale żeby ich utrzymać musi pracować. Skarżący wskazał, że sprzedał dom, ale nie wystarczyło to na pokrycie zobowiązań. Aktualnie skarżący z żoną mieszkają w domu syna, ale muszą pokryć koszty utrzymania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie posiada on żadnego majątku, ani oszczędności. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą.
Z kolei żona skarżącego uzyskuje emeryturę w wysokości ok. 1.600 zł po potrąceniach komorniczych oraz 600 zł z tytułu umowy o pracę. Skarżący spłaca raty kredytu w wysokości 2.100 zł zaciągniętego na spłatę zobowiązań podatkowych oraz w wysokości 1.600 zł na spłatę kredytu zaciągniętego na działalność gospodarczą. Kredyty skarżącego w Banku [...] zostały wypowiedziane. Ponadto skarżący spłaca raty leasingowe za samochód. Koszty utrzymania, według oświadczeń skarżącego wynoszą: prąd 400 zł, gaz 800 zł, podatek 100 zł, wyżywienie 600 zł, środki czystości 200 zł, ubrania 200 zł, leczenie, opieka medyczna 600 zł.
Do wniosku skarżący załączył zeznania podatkowe, wyciągi z rachunków bankowych, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony, formularze obliczeniowe zaliczki na podatek dochodowy dotyczące 2016 r.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.
Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.
Zauważyć należy, że na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych w niniejszej sprawie zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.850 zł.
Oceniając aktualną sytuację finansową skarżącego, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że powyższa kwota przekracza jego możliwości finansowe, zwłaszcza z uwagi na zajęcie firmowych rachunków bankowych, sprzedaż majątku w celu spłaty zobowiązań podatkowych oraz konieczność spłaty kredytów. Nie oznacza to jednak, że skarżący w ogóle nie ma możliwości partycypowania w kosztach wszczętego postępowania sądowego.
Z oświadczeń złożonych przez skarżącego wynika bowiem, że w dalszym ciągu prowadzi on działalność gospodarczą. Za 2015 r. uzyskał z tego tytułu przychód w wysokości 618.590,32 zł (koszty 572.420,74 zł, dochód 46.169,58 zł), zgodnie z PIT-36L. Z kolei na dzień 31 lipca 2016 r. przychód skarżącego z pozarolniczej działalności gospodarczej wyniósł 123.755,50 zł (koszty 123.748,93 zł, dochód 6,57 zł). Dodatkowo żona skarżącego otrzymuje emeryturę w wysokości 1.600 zł oraz dochód ze stosunku pracy (1/4 etatu) 600 zł.
Odnosząc się do powyższego zauważyć należy, że słaby wynik finansowy z pozarolniczej działalności gospodarczej, istnienie zobowiązań kredytowych, czy wszczęcie postępowań egzekucyjnych nie są wystarczające dla przyjęcia stanowiska, że wnioskodawca w ogóle nie może partycypować w kosztach postępowania. Ponadto, koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać – przede wszystkim – z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por. postanowienie NSA z dnia z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 236/08, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04). Koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu za wszystkimi pozostałymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej, w tym również za wynagrodzeniem ustanowionego w sprawie pełnomocnika.
Niemniej jednak, co już było wskazane wyżej, z uwagi na skomplikowaną sytuację majątkową i finansową skarżącego tj. znaczne obciążenia kredytowe, blokadę rachunków firmowych, wyprzedany majątek oraz problemy zdrowotne skarżącego i jego żony, referendarz sądowy częściowo przychyli się do wniosku skarżącego i uznał za zasadne zwolnienie go od wpisu sądowego ponad kwotę 1.000 zł.
Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.