Uzasadnienie
K.M. (Skarżąca) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej: SKO) z dnia [...] sierpnia 2022 r., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił, co następuje:
Skarga podlegała odrzuceniu.
W myśl art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a., sąd odrzuca skargę w sytuacji gdy wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1-5a wskazanego przepisu.
Mając na względzie treść art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) należy wskazać, że decyzja wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną sprawę indywidualnego podmiotu w dacie jej skutecznego doręczenia w rozumieniu przepisów art. 144-154c O.p.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona w postępowaniu przed organami podatkowymi.
Zgodnie z art. 145 § 1 O.p. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (art. 145 § 2 O.p.).
Stosownie do art. 144 § 1 O.p. organ podatkowy doręcza pisma na adres do doręczeń elektronicznych, chyba że doręczenie następuje na konto w systemie teleinformatycznym organu podatkowego albo w siedzibie organu podatkowego.
Zgodnie z art. 144 § 1b O.p. w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez:
- 1) operatora wyznaczonego w ramach publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, albo
- 2) pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.
W myśl art. 144 § 1c O.p. w przypadku braku możliwości doręczenia w sposób, o którym mowa w § 1a i § 1b pkt 1, organ podatkowy doręcza pisma:
- 1) przesyłką rejestrowaną, o której mowa w art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, albo
- 2) za pokwitowaniem przez pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów.
Z kolei art. 144a § 2 O.p. stanowi, że w przypadku doręczenia na adres do doręczeń elektronicznych dzień doręczenia ustala się zgodnie z przepisami art. 42 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy błędnie ustalił podmiot, któremu był zobowiązany doręczyć zaskarżoną decyzję. SKO nie podjęło próby doręczenia decyzji Skarżącej i skierowało ją na adres e-mail: [...]. Adres ten jak wynika z akt sprawy został podany w wiadomości e-mail skierowanej przez K.M. do organu pierwszej instancji zarządu Związku Gmin Regionu P. w dniu [...] czerwca 2022 r. (wydruk wiadomości e-mail znajduje się na nienumerowanej karcie akt administracyjnych, między kartami 19 a 20).
Podkreślić należy, że z akt administracyjnych nie wynika, aby K.M. na jakimkolwiek etapie postępowania przedstawił pełnomocnictwo do reprezentowania Skarżącej w rozpatrywanej sprawie. Tym samym organ nie miał podstaw do podjęcia próby doręczenia zaskarżonej decyzji K.M.
Doręczenie pisma osobie nie będącej ani stroną ani też pełnomocnikiem strony postępowania nie może być uznane za zgodne z przepisem art. 145 § 2 O.p., a w konsekwencji nie może wywołać skutków prawnych, jakie przepisy Ordynacji podatkowej wiążą z doręczeniami.
Jednocześnie na marginesie wskazać należy, że również forma próby doręczenia zaskarżonej decyzji w rozpatrywanej sprawie za pośrednictwem prywatnej poczty email K.M. budzi wątpliwości co do jej godności z prawem. Należy przypuszczać, że zaskarżona decyzja nie została skutecznie doręczona za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (t.j. Dz.U. z 2022, poz. 569). Adres prywatnej poczty elektronicznej (e-mail) nie spełnia wymagań środków komunikacji elektronicznej.
Tym samym próba doręczenia zaskarżonej decyzji na adres e-mail podany przez K.M. była nieprawidłowa. Ponadto z akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy nie wynika jaki dokument został wysłany na adres e-mail wskazany przez K.M. Z wydruku wiadomości e-mail z dnia 19 sierpnia 2022 r. wiadomo jedynie że przesłano jeden plik z decyzją i podane został hasło do otwarcia pliku (wydruk wiadomości e-mail znajduje się na nienumerowanej karcie akt administracyjnych, po karcie 22).
Sąd może jedynie domyślać się, że z uwagi na sporządzenie zaskarżonej decyzji w formie tradycyjnej – papierowej i podpisanie jej przez trzech członków kolegium również w tradycyjny sposób, czyli własnoręcznie, SKO przesłało na adres e-mail jedynie skan decyzji, czyli de facto jej kopię. Z art. 211 O.p. wyraźnie wynika, że przedmiotem doręczenia jest decyzja w formie pisemnej albo w formie wynikającej z przesłania jej środkami komunikacji elektronicznej, a nie jej kopia. Przepis art. 211 O.p. zobowiązuje organ administracji publicznej do doręczenia stronie decyzji, co należy rozumieć jako obowiązek doręczenia stronie oryginału decyzji (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 października 2016 r., sygn. akt I OSK 966/15). Stwierdzić zatem należy, że skan decyzji, bez pliku zawierającego podpis elektroniczny nie spełnia wymagań przewidzianych dla stosowania środków komunikacji elektronicznej, o których stanowi art. 2 pkt 5) o świadczeniu usług drogą elektroniczną.
Skan decyzji nawet taki, który został uwierzytelniony podpisem kwalifikowanym, nie stanowi oryginału decyzji administracyjnej, którego skuteczne doręczenie stronie jest warunkiem koniecznym do uznania, że decyzja weszła do obrotu prawnego (tak wyrok NSA z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 300/22).
Reasumując, w zaistniałej sytuacji skarga została wniesiona od decyzji, która z uwagi na brak prawidłowego doręczenia nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych. Tym samym skargę należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić. Skarga wniesiona przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu jest niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a.
Końcowo wskazać należy, że dopiero po skutecznym doręczeniu przez SKO decyzji, Skarżącej będzie przysługiwało prawo do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do czasu prawidłowego doręczenia decyzji nie funkcjonuje ona w obrocie.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.