Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. (dalej "Skarżąca" lub ‘Wnioskodawczyni") na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w O. w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2010.
W dniu 15 lipca 2011 r. Skarżąca we wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w celu wniesienia skargi kasacyjnej.
Podniosła, że utrzymuje się wyłącznie z renty w kwocie 645,74 zł. Podała, że jest chorą i samotną matką, a renta nie wystarcza na jej leczenie i utrzymanie. Dodała, że mieszka razem z córką i wnuczką, przy czym nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Udziela schronienia córce i wnuczce które uciekły od jej zięcia. Zięć uchyla się od łożenia na utrzymanie małoletniej córki oraz chorej żony.
Do swojego majątku Wnioskodawczyni zaliczyła mieszkanie własnościowe (45,51 m²) oraz nieruchomości rolne w Z (31,92 ha) i Z (8,20 ha). Skarżąca wyjaśniła, ze nie posiada rachunku bankowego. Przedstawiła zestawienie wydatków, do których zaliczyła czynsz (317,70 zł), wodę (70,58 zł), energię elektryczną (64,33 zł), leki (57,34 zł). Wnioskodawczyni korzysta z dofinansowania do czynszu w kwocie 166,96 zł.
Do wniosku Skarżąca załączyła zaświadczenie o wysokości opłat za mieszkanie, wodę i energię elektryczną, decyzję o otrzymanym dodatku mieszkaniowym, odcinek renty oraz fakturę za leki.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. art. 245 § i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu.
Na wstępie przypomnieć należy, że sytuacja materialna Skarżącej była już wielokrotnie przedmiotem analizy, w związku ze składanymi przez nią wnioskami o przyznanie prawa pomocy w sprawach III SA 2785/03, III SA/Wa 1116 i 1117/04, III SA/Wa 371/06, III SA/Wa 2585/06, III SA/Wa 3850/06, III SA/Wa 1717/07, III SA/Wa 2737/08, III SA/Wa 313/09, III SA/Wa 1523/09. Wszystkie te wnioski zostały rozpoznane pozytywnie. Ostatnio sytuację Skarżącej w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika analizowano w lipcu 2010 r. (sprawa III SA/Wa 1523/09). Ustanowiono wówczas na jej rzecz adwokata, uznając, iż dochody Skarżącej, stan jej zdrowia oraz sytuacja rodzinna powodują, że z posiadanych środków nie jest ona w stanie opłacić kosztów pomocy prawnej we własnym zakresie.
Ocenę powyższą referendarz sądowy w pełni podziela.
Z nadesłanych dokumentów wynika bowiem, iż jedynym źródłem dochodu Skarżącej jest renta w wysokości 645,74 zł. Z kolei wydatki związane z opłatami (czynsz, woda, energia elektryczna) oraz z zakupem leków kształtują się na poziomie ok. 450 zł.
Zestawiając te wielkości z kosztem jakie Skarżąca musiałaby ponieść chcąc skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca wykazała, iż nie jest obecnie w stanie ich ponieść. W tej sytuacji zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z kolei wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, bowiem Skarżąca, w niniejszej sprawie, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 4 lutego 2011 r. została zwolniona od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Tym samym obecny wniosek Skarżącej - którego zakres oznaczyła jako zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata - należy traktować jedynie jako żądanie ustanowienia zawodowego pełnomocnika tj. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Mimo jednak tak zakreślonych granic wniosku do jego oceny zastosowanie będą miały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Skoro bowiem w toku niniejszego postępowania Skarżącej przyznano prawa pomocy w zakresie częściowym, to jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie przyznania profesjonalnego pełnomocnika, jest w istocie – zgłoszonym niejako na "raty" - żądaniem przyznania w toku tegoż postępowania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.