Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2004r. J. K. na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. – dalej u.p.p.s.a) złożył skargę na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] listopada 2004 Nr [...] odmawiające stronie skarżącej zwrotu opłaty skarbowej.
W skardze wnioskował o dokonanie zwrotu opłaty skarbowej wraz z ustawowymi odsetkami za jej bezprawne pobranie oraz o dokonanie zwrotu wpisu sądowego. Argumentował, że pomimo wniosków o wydanie decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu opłaty skarbowej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. udzielało mu pisemnych informacji o braku podstaw do zwrotu opłaty. Dlatego pismem z dnia [...] listopada 2004r. strona skarżąca wystąpiła do SKO w C. z wezwaniem do usunięcie naruszenia prawa polegającego na niewydaniu decyzji rozstrzygającej i kończącej, w sprawie nieprawnie pobranych opłat skarbowych. W odpowiedzi organ administracji wyjaśnił stronie, że zwrot opłaty skarbowej jest czynnością materialno-techniczną, a w przypadku takich czynności brak podstaw do wydania decyzji administracyjnej. SKO wyraziło pogląd, że czynność zwrotu opłaty skarbowej mieści się w katalogu innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 §1 i §2 u.p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Sądowa kontrola działań administracji na podstawie art. 3 §2 pkt 4 u.p.p.s.a. dotyczy aktów i czynności organów administracji publicznej, które nie są podejmowane w sformalizowanym postępowaniu administracyjnym, ale są to akty lub czynności, które "winny ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określone uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego" – patrz Tadeusz Woś, Hanna Knysiak-Molczyk, Marta Romańska, "Postępowanie sądowo-administracyjne", Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 81). Żądanie dokonania przez sąd administracyjny kontroli zgodności z prawem w/w kategorii działań administracji publicznej nie dotyczy indywidualnych rozstrzygnięć ostatecznych w administracyjnym toku instancji. Inaczej rzecz ujmując, istnieją przypadki działania administracji w innej formie niż poprzez wydawanie decyzji i postanowień. Takie akty i czynności podlegają kontroli sądowoadministracyjnej pomimo braku obowiązku przeprowadzenia sformalizowanego postępowania.
Zaskarżone przez stronę pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. nie mieści się w katalogu wymienionym powyżej. Jest to pismo o charakterze wyjaśniającym i informującym i jako takie nie posiada cech aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rację ma organ odwoławczy, podnosząc, że w katalogu tym znajdują się czynności materialno-techniczne. Zdaniem Sądu, czynnością taką jest zapłata lub zwrot opłaty skarbowej. Jeżeli organ - pomimo wniosku - odmawia dokonania zwrotu tej opłaty, to działanie organu wykracza już poza zwykłą czynność materialno techniczną.
W niniejszej sprawie strona żądając przeprowadzenia kontroli w oparciu o art. 3 §2 pkt 4 u.p.p.s.a. podnosiła, że organ administracji naruszył prawo, ponieważ nie wydał decyzji administracyjnej.
Jeżeli zdaniem strony w sprawie zachodzą przesłanki wydania decyzji administracyjnej, a organ administracji - pomimo takiego obowiązku - sformalizowanego postępowania nie przeprowadził, skarżący winien złożyć skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. Zaskarżenie bezczynności będzie stanowić dla Sądu podstawę badania, czy organ administracyjny naruszył prawo nie odpowiadając na wniosek strony w formie decyzji administracyjnej, a w formie pisma wyjaśniającego.
Mając na względzie treść przepisu art. 3 § 1 i § 2 u.p.p.s.a., a także fakt, że istota wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie mieści się w przedmiotowej właściwości tutejszego Sądu, na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 i oraz art. 58 § 3 u.p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.