Uzasadnienie
1. Skarżąca J. D. wniosła na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Oświadczyła, że nie posiada dochodów i pozostaje na utrzymaniu męża, który utrzymuje również całe gospodarstwo domowe. Oświadczyła, że po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej ma problemy ze znalezieniem pracy i obecnie nie jest nigdzie zatrudniona. Podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów usług adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, posiada dom o powierzchni 220 m², a jej mąż z tytułu zatrudnienia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 3.351 zł brutto.
2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przesłała akt notarialny z 15 lutego 2010 r. ustanawiający rozdzielność majątkową małżeńską, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za lata 2008, 2009. Skarżąca przedstawiła także umowę pożyczki hipotecznej z 25 lutego 2010 r. na kwotę 90.000 zł zawartą przez męża Skarżącej. Ponadto Skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego męża oraz rachunki miesięcznych opłat.
Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:
- 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
- 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.". Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Powyższe uregulowanie wprost przenosi na stronę ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Wobec tego pochodzące od niej informacje na temat jej możliwości płatniczych, powinny być na tyle szczegółowe, by możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony.
5. Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia kryterium wskazanego w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., referendarz sądowy stwierdził, że zasługuje on na uwzględnienie i przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat.
Należy wyjaśnić, że w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy, które ma charakter wpadkowy w stosunku do postępowania głównego, ocenia się możliwości finansowe wnioskodawcy, z uwzględnieniem dochodów i stanu majątkowego małżonka. Nie zmienia tego fakt ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej. W świetle bowiem przepisów prawa rodzinnego rozdzielność majątkowa odnosi się - jak sama nazwa wskazuje - do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy zatem kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami (por. postanowienia NSA: z 2 marca 2009 r., I FZ 31/09; z 2 września 2009 r., I FZ 199/09; z 17 lutego 2010 r., II FZ 21/10).
Inaczej mówiąc rozdzielność majątkowa nie zwalnia małżonków z obowiązku wzajemnego wsparcia finansowego.
Powyższe sprawia, że sytuacja Skarżącej jest pochodną sytuacji materialnej jej męża, a zatem jej wykazanie jest w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy absolutnie niezbędne.
W niniejszej sprawie Skarżąca uprawdopodobniła, że nie jest w stanie ponieść kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat, bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nie wykazała natomiast, w ocenie referendarza sądowego, że nie będzie w stanie uiścić kosztów sądowych od ewentualnej skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł. Z analizy bowiem sytuacji majątkowej obojga małżonków, przedstawionych dokumentów i informacji wynika, że Skarżąca wraz z mężem dysponują miesięcznym dochodem 3.351 zł brutto. Małżonkowie ponoszą miesięczne opłaty z tytułu energii w kwocie około 125 zł, wywozu nieczystości około 30 zł, telewizji cyfrowej 49,01 zł. oraz spłaty rat zaciągniętej pożyczki. Jednak przy uwzględnieniu tych wydatków i analizie wyciągu z rachunku bankowego męża Skarżącej, na którym w dniu 31 stycznia 2011 r. była zgromadzona kwota 5.039,96 zł, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżąca posiada środki na uiszczenie wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w kwocie 250 zł.
W związku z powyższym wskazać należy, iż sytuacja finansowa i życiowa Skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Skarżąca wykazała bowiem, iż nie jest w stanie ponieść kosztów usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest adwokat, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.