Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Pismem z dnia 5 września 2005 r. Z.G. zwana dalej Skarżącą wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zwróciła się z prośbą o "rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległych składek", motywując to swoją trudną sytuacją finansową.
Skarżąca wezwana przez Sąd do wskazania przedmiotu skargi wyjaśniła, że jest nim "decyzja o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FPiGŚP".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Przepisy te wyrażają generalną zasadę subsydiarności skargi. Jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga bowiem uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji, a w razie ich braku - skierowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa (§ 3 i § 4 cytowanego wyżej artykułu).
Skarżąca wyraźnie wskazała, że przedmiotem skargi jest wydana w I instancji decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2005 r. odmawiająca umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W tym miejscu należy zauważyć, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, trybie i terminie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z akt sprawy wynika, że z uprawnienia tego Skarżąca skorzystała. Z uwagi jednak na to, że nie zachowała ona terminu do jego wniesienia decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stwierdził uchybienie terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzja ta jest ostateczna i to właśnie na tę decyzję przysługiwało Skarżącej prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, o czym zresztą Skarżącą pouczono. Tym samym wniesienie przez Skarżącą skargi na decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r., tj. decyzję wydaną w I instancji, uznać należy za niedopuszczalne.
W konsekwencji skarga ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Na marginesie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na decyzje, postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej wymienione w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Kontrola ta sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Tak określony zakres właściwości Sądu uniemożliwia uwzględnienie przez Sąd wniosku Skarżącej o umorzenie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 poz. 887 ze zm.), rozstrzyga bowiem Zakład Ubezpieczeń Społecznych i właściwy organ odwoławczy. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia zaległości należy wyłącznie do kompetencji tych organów.