Uzasadnienie
I. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, o który wnioskujący ubiega się, obejmuje zwolnienie od opłat sądowych, czyli wpisu i opłaty kancelaryjnej oraz zwrot wydatków i ustanowienie pełnomocnika z urzędu (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość zastosowania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia, a przede wszystkim - doświadczenia życiowego.
II. P. R., dalej jako strona lub skarżący, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, wnioskiem złożonym, na formularzu PPF z 12.09. 2014 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu (adwokata). W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy strona wskazała, że: - jest osobą bezrobotną, na dowód czego przedstawiła stosowne zaświadczenie; - zamieszkuje wraz z konkubiną i córką; - konkubina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 1800 zł brutto; - środki z wynagrodzenia za prace przeznacza na utrzymanie córki; -- skarżący nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności; - mieszka w domu matki (swojej), która pokrywa wszystkie rachunki; - OPS przyznał skarżącemu zasiłek mieszkaniowy w kwocie 85 zł miesięcznie.
Skarżący dołączył do wniosku zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy, informację PIT-11 oraz zeznanie podatkowe za 2013, decyzję o przyznaniu dla R. M. pomocy w postaci dożywiania; listę wypłat dodatków mieszkaniowych.
Odpowiadając na wezwanie referendarza z 22.09.2014 r skarżący przedłożył, m.in.: kserokopie swoich zeznań podatkowych, PIT 11 konkubiny, zaświadczenie o wynagrodzeniu netto konkubiny (1509,20 zł), odcinki opłat dla Przedsiębiorstwa Wodociągowego, odcinki opłat za energię, wyciąg z rachunku bankowego D. C., umowę kredytu ratalnego konkubiny.
III. Referendarz sądowy wskazuje stronie, że w rozpoznawanej sprawie skargi na decyzję o podatku dochodowym od osób fizycznych pobierany jest wpis w wysokości 643 zł. Kwota wpisu od skargi to jedyny koszt sądowy wymagalny na tym etapie postepowania i – obok kosztów pełnomocnika – jeden dwóch kosztów postępowania. Sytuacja finansowa strony może bowiem zmieniać się w czasie, zatem powinna być badana w każdorazowym zestawieniu z wymagalnymi należnościami.
Referendarz sądowy zauważa, że skarżący nie nadesłał zeznania podatkowego konkubiny. Zeznaniem takim niewątpliwie nie jest informacja PIT-11 wystawiona przez płatnika, ponieważ dotyczy tylko jednego źródła dochodów i obrazuje jedynie wysokość przychodów uzyskanych u danego pracodawcy, nie zaś wysokość przychodów uzyskanych w danym roku podatkowym.
O ile referendarz sadowy daje wiarę twierdzeniom skarżącego, że ma on status osoby bezrobotnej, o tyle niewiarygodnym są jego twierdzenia o braku środków finansowych, ewentualnie o braku dochodów od 19.09.2011 r. Powyższe wynika choćby z wpłat na rachunek konkubiny dokonywanych przez skarżącego (np. w kwocie 503 zł), co wynika z wyciągu z rachunku bankowego. Na okoliczność tą zwrócił już uwagę Sąd w postanowieniu wydanym względem skarżącego w sprawie o sygnaturze III SA/WA 1827/14. Tym samym należało w tym aspekcie sprawy uznać, ze skarżący nierzetelnie wykonał wezwanie Sądu, nie tylko pkt 1, ale też pkt 3 i pkt 5 wezwania z 22.09.2014 r. Niewykonanie albo nierzetelne wykonanie wezwania Sądu nie jest wystarczającą dla przyznania prawa pomocy formą wykazania sytuacji finansowej i majątkowej strony.
Co więcej, skarżący nie skorzystał z możliwości wykazania nadzwyczajnych/innych okoliczności, które przemawiałyby za przyznaniem mu prawa pomocy. Jest to tym bardziej ważne, że z akt sprawy wynika, że skarżący posiada pełną, potencjalną a niezakłóconą zdolność podejmowania pracy i uzyskiwania w ten sposób dochodu, w czym, począwszy od 19.09.2011 r, czyli od daty uzyskania statusu osoby bezrobotnej, nie przeszkadza mu obowiązek wywiązywania się z umowy względem pracodawcy. Zważywszy na wskazane przez skarżącego (wystarczające i zbilansowane) źródła zabezpieczenia egzystencji, tj świadczenia z pomocy społecznej na rzecz dziecka, uzyskiwanie dopłat mieszkaniowych, ale zarazem - regulowanie rachunków strony w szerokim zakresie przez mamę, prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego z konkubiną uzyskującą stałe dochody, powtarzalne dokonywanie wpłat z nieujawnionych dochodów skarżącego na rachunek konkubiny, swobodny dostęp do rachunku konkubiny (o czym świadczy fakt samodzielnej wypłaty z rachunku bankowego 3 tys. zł w dn. 11.09.2014 r) wskazane było złożenie przez stronę takich informacji jak "kalkulacja kosztów życia", czy "zaświadczenie o niezdolności do pracy", o co prosił referendarz sądowy w pkt 6 wezwania z 22 września 2014 r. Być może analiza tych oświadczeń, porównanie wysokości wydatków, struktury zakupów z rzeczywistymi (w pełni ujawnionymi) środkami finansowymi lezącymi w dyspozycji skarżącego i jego gospodarstwa domowego umożliwiałby korzystną dla strony ocenę jej sytuacji majątkowej.
Referendarz sądowy zwraca tu uwagę, ze w wezwaniu z 22.09.2014 znajdował się punkt dotyczący "wskazania źródeł pochodzenia wpłat na rachunek konkubiny", a niewyjaśnienie tej okoliczności było jedną z podstaw odmowy stronie przyznania prawa pomocy w sprawie prowadzonej pod sygnaturą III SA/WA 1827/14. Sygnalizowany na każdym etapie postępowania fakt – wieloletniego - dysponowania statusem osoby bezrobotnej w zestawieniu z prężnie prowadzoną przed 11.09.2011 r działalnością w zakresie [...] (co wynika z akt podatkowych i wysokości należności podatkowych) i niezmienioną zdolnością strony (co wynika ze złożonych deklaracji) do prowadzenia działalności zawodowej (zarobkowej), jak też w zestawieniu z dysponowaniem (wbrew deklaracjom) jakimiś źródłem przychodu (oszczędności) – nie są okolicznościami uzasadniającymi przyznanie stronie prawa pomocy.
Z tych powodów należy powielić ocenę wyrażoną już względem skarżącego w postanowieniu z 12.08.2014 r III SA/Wa 1827/14 i stwierdzić, że taktyka strony, na której w tym postępowaniu ciąży obowiązek dowodowy, by przedstawić minimum informacji, nie mogła być skuteczna, choćby z uwagi na sprzeczności w jej oświadczeniach. Badanie sprawy w przedmiocie prawa pomocy nie polega na analizie spełnienia przez wniosek określonych kryteriów formalnych, ale na merytorycznym ustaleniu zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy i podjęciu na tej podstawie określonego rozstrzygnięcia. Skarżący, nie przedstawiając precyzyjnych informacji w tym zakresie, w istocie uniemożliwił referendarzowi sądowemu poczynienie niezbędnych ustaleń faktycznych w sprawie, które mogłyby skutkować korzystnym dla strony rozstrzygnięciem.
- IV. Z tych powodów referendarz sądowy uznał, na podstawie art.243 § 1, art. 245 § 1, § 2, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., jak w sentencji.