Uzasadnienie
Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez organy podatkowe, pismem z dnia 20 sierpnia 2013 r. Skarżący – R. R., złożył wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...]z dnia [...] lutego 2013 r. oraz nr [...] z dnia [...]lutego 2013 r. na żądanie wierzyciela w osobie Prezydenta W. Jako podstawę wniosku wskazał fakt braku rozstrzygnięcia przez Burmistrza Dzielnicy [...] tj. decyzji w sprawie z wniosku Skarżącego złożonego w dniu 18 sierpnia 2011 r., ponowionego w dniu 9 marca 2012 r. w przedmiocie wyrejestrowania pojazdu.
Postanowieniem dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezydent W. odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] lutego 2013 r. oraz z dnia [...] lutego 2013 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż wniosek o zawieszenie postępowania nie spełnia wymogów z art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1966 r. Nr 24, poz. 151 ze zm.) - dalej "u.p.e.a".
W zażaleniu Skarżący wniósł o zmianę powyższego postanowienia poprzez wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w przedmiotowej sprawie. Skarżący wskazał, że dochodzone w egzekucji należności obejmują podatek od środków transportu za 2011 r. i 2012 r., którego przedmiotem jest samochód ciężarowy marki Star 29 o nr rej. WZK 275B, wyprodukowany w 1975 r. Skarżący od 1999 r. nie jest właścicielem przedmiotowego pojazdu, jednakże nie posiada na tą okoliczność dowodu, gdyż uległ on zniszczeniu lub zgubieniu, a od daty transakcji upłynęło 15 lat.
W latach od 1999 do 2009 Skarżący nie otrzymał jakiegokolwiek zawiadomienia, czy wezwania w sprawie podatków od środka transportu. W związku z faktem, iż sytuacja w jakiej Skarżący się znalazł jest niecodzienna, a stan prawny skomplikowany, potrzebuje on czasu na wyjaśnienie i prawne uregulowanie kwestii własności, rejestracji oraz istnienia po jego stronie obowiązku podatkowego. Nadal zaś toczy się postępowanie w kwestii wyrejestrowania przedmiotowego pojazdu.
Ponadto, Skarżący wskazał, że złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowych z dnia [...]października 2011 r. oraz z dnia [...] listopada 2012 r., czyli decyzji stanowiących tytuły wykonawcze i w jego ocenie wysoce prawdopodobne jest, iż SKO stwierdzi, że wymienione decyzje podatkowe są niezgodne z prawem.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji.
SKO odwołało się do art. 23 § 3 u.p.e.a. i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 1960 r. Nr 30 poz. 168) – dalej "K.p.a." Stwierdziło, że w sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Przepis art. 56 § 1 u.p.e.a. wskazuje na przesłanki, których zaistnienie obliguje organ do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Okoliczności przedstawione przez Skarżącego we wniosku o zawieszenie postępowania, oraz w zażaleniu nie wskazują na żadną z ustawowych przesłanek. Skoro zaś nie zostały wskazane w powyżej przywołanym przepisie, to brak jest zdaniem SKO podstaw prawnych do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.
SKO stwierdziło ponadto, że art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. wskazuje, iż postępowanie ulega zawieszeniu również w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. W sprawie niniejszej nie wskazano jednakże przepisów "innych ustaw", które przewidywałyby konieczność zawieszenia postępowania egzekucyjnego na skutek wszczęcia postępowania nieważnościowego. Podstawy takiej w szczególności nie daje przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Ponadto, przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś uregulowań zawartych w K.p.a.
W konkluzji zdaniem SKO okoliczności podniesione przez Skarżącego w toku niniejszego postępowania, nie mają wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, nie stanowią również podstawy do zawieszenia postępowania.
W skardze Skarżący podniósł, że był właścicielem opisywanego powyżej samochodu ciężarowego marki Star 29 lecz zbył go w kwietniu 1999 r. poprzez zawarcie umowy sprzedaży. Na chwilę obecną skarżący nie posiada dokumentu sprzedaży, gdyż uległ on zniszczeniu (do transakcji doszło 15 lat temu), jak również nie jest w stanie wskazać osoby nabywcy. Jak wielokrotnie wskazywano w korespondencji z Urzędem Miasta, Skarżący może wskazać jedynie świadków, którzy potwierdzą zbycie pojazdu. O fakcie, iż nabywca pojazdu nie przerejestrował go po zakupie Skarżący dowiedział się dopiero w 2009 r. w wyniku otrzymania wezwania z Urzędu Miasta do zapłaty podatku, który jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie.
Skarżący został bezzasadnie obarczony obowiązkiem podatkowym w sytuacji, gdy od kilkunastu lat nie jest właścicielem pojazdu, którego podatek dotyczy. Skarżący podjął niezbędne czynności w celu wyjaśnienia kwestii własności, rejestracji oraz istnienia obowiązku podatkowego. Skarżący poinformował także SKO, iż złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji podatkowych, które są objęte przedmiotowymi tytułami egzekucyjnymi.
W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Zarzuty skargi uznało za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia - w granicach i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - Sąd stwierdził, że postanowienie to nie narusza prawa.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, należy przybliżyć treść przepisu art. 56 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części:
- 1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;
- 2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;
- 3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;
- 4) na żądanie wierzyciela;
- 5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały w powołanym przepisie enumeratywnie wymienione, co oznacza, że podany katalog przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego ma charakter zamknięty.
Instytucja zawieszenia postępowania polega na wstrzymaniu czynności egzekucyjnych na skutek powstania przeszkód w prowadzeniu egzekucji. Jej istota polega na przerwaniu na czas określony biegu tego postępowania w związku z wystąpieniem przeszkód do jego dalszego prowadzenia, a samo zawieszenie postępowania następuje na czas niezbędny do usunięcia tych przeszkód. Chodzi tu o przeszkody, które powstały w toku postępowania egzekucyjnego, gdyż w przeciwnym przypadku w przypadku powstania przeszkód przed rozpoczęciem postępowania nie należało w ogóle wszczynać owego postępowania egzekucyjnego. Artykuł 56 § 1 wymienia przyczyny obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Nie pozostawia zatem do uznania organu egzekucyjnego tego, czy w danym przypadku zawiesić postępowanie (tak: R. Hauser, Z. Leoński w: Postępowanie egzekucyjne w administracji pod. red. prof. R. Hausera i prof. A. Skoczylasa; C.H. BECK 2012, str. 275-276).
Zdaniem Sądu żądanie skarżącego wskazuje, że domaga się on zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia o losach decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w trybie nadzwyczajnym uruchomionym przez Skarżącego w postępowaniu administracyjnym. Skarżący kwestionuje swój obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych, podając przyczyny, które nie mogą prowadzić do pozytywnego rozstrzygnięcia w postępowaniu egzekucyjnym. Nie jest to bowiem kolejna instancja w postępowaniu administracyjnym, w którym organ zgodnie z przepisami k.p.a. rozstrzyga merytorycznie o zasadności obowiązku podatkowego. Okoliczności wskazywane przez Skarżącego nie wyczerpują żadnej z przesłanek określonych w art.56 u.p.e.a. Zgodnie z art. 29 u.p.e.a. organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że organ egzekucyjny, nie jest uprawniony do merytorycznego badania egzekwowanej należności, a tym samym do przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność nadal istnieje. Zatem dopóki w obrocie prawnym istnieje podstawa do wystawienia tytułu wykonawczego, to organ egzekucyjny ma obowiązek egzekwować należności nim objęte.
Zdaniem Sądu w sprawie nie znajduje również zastosowania art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., ani też art. 97 k.p.a. Pogląd ten jest ugruntowany zarówno w literaturze przedmiotu (por. Dariusz Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz 2008, Unimex) jak i w bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych. Tytułem przykładu przytoczyć można wyrok NSA z 14 października 1998 r., sygn. akt III SA 762/97, w który Sąd uznał, że: "przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w administracji nie tworzy samodzielnej podstawy dla zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ostatni z wymienionych przepisów odsyła wprawdzie do uregulowania zawartego w k.p.a., nakazując jego odpowiednie stosowanie, jednakże dotyczy to kwestii nie objętych wprost przepisami u.p.e.a.. Tymczasem art. 56 u.p.e.a. wylicza w sposób wyczerpujący okoliczności uzasadniające zawieszenie postępowania egzekucyjnego".
Przyjąć zatem trzeba, że przewidziane w treści art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, dotyczy uregulowań szczególnych, nie zaś uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Przepis art. 18 u.p.e.a. odsyła do stosowania przepisów k.p.a., to jednak istotny jest zakres i sposób stosowania przepisów tej ustawy -"odpowiednio". Odpowiednie stosowanie oznacza, że niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10 wskazał, że "przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być (...) stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja u.p.e.a. okaże się niekompletna. Tak więc, skoro u.p.e.a. zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 u.p.e.a., to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. (...).
Nie wywołuje natomiast wątpliwości stanowisko, że w postępowaniu egzekucyjnym nie można zastosować przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z wystąpieniem zagadnienia wstępnego." (por. P. Pietrasz (w:) red. D. Kijowski, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Warszawa 2010 r., kom. do art. 56, uw. 4.3 i kom. do art. 18 uw. 10.1 - i powołane tam: G. Łaszczyca "Zawieszenie postępowania egzekucyjnego" (w:)"system egzekucji administracyjnej pod. red. J. Niczyporuka; Wydawnictwo C.H. Beck 2004; str. 267).
Wykazana powyżej legalność zaskarżonego postanowienia, w którym organ odwoławczy zasadnie zaaprobował stanowisko organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nakazywała oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.