Uzasadnienie
Po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł K. M. (dalej "Skarżący") zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowenie radcy prawnego z urzędu.
W formularzu PPF wyjaśnił, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, córką, wnukiem i zięciem. Łączny dochód domowników określił na 3 200 zł.
W wezwaniu z dnia 26 września 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał Skarżącego do złożenia dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów.
Postanowieniem z dnia 27 października 2017 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Jako podstawę swojego postanowienia wskazał brak nadesłania przez Skarżącego dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową.
Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. Nie przedłożył jednak żadnych dokumentów, ani oświadczeń, o które był wzywany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Prawo pomocy może być przyznane temu, kto z przyczyn niezależnych od siebie nie może podołać obowiązkowi ponoszenia kosztów postępowania. Na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia argumentacji i dowodów potwierdzających istnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie. To wykazanie polega na przedstawieniu w sposób przekonujący, że uiszczenie kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w zapewnieniu koniecznego utrzymania dla składającego wniosek i jego rodziny. W tym celu strona powinna złożyć na urzędowym formularzu oświadczenie o swoim stanie majątkowym, dochodach i stanie rodzinnym (art. 252 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Jednakże, gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Konstrukcja tego przepisu zakłada zatem obowiązek współpracy wnioskodawcy z referendarzem sądowym. Niedopełnienie powyższego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 par. pkt 1 P.p.s.a. Jest to rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym referendarz sądowy ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy. Niedostarczenie żądanych przez referendarza sądowego danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, bądź mało czytelny, powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji referendarz sądowy uprawniony jest do sformułowania oceny, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony.
Sąd rozpoznając sprzeciw, zgodził się ze starszym referendarzem sądowym, że Skarżący uniemożliwił dokonanie oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność powyższa wynika z faktu, iż Skarżący pomimo wezwania nie przedstawił stosownych dokumentów. Skoro Skarżący uchylił się od obowiązku udzielenia żądanych danych, to starszy referendarz sądowy pozbawiony został możliwości dokonania merytorycznej oceny wniosku.
O powyższym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a