Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] lutego 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] (dalej NUS.[...]) wszczął postępowanie podatkowe wobec M. D. (dalej Podatniczka) w sprawie określenia prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2013 r.
W ramach prowadzonego postępowania NUS [...], na podstawie art. 157 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej Op), zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. (dalej NUS.S) o przeprowadzenie przesłuchania J. N. (dalej Kontrahentka).
Przesłuchanie odbyło się 9 lutego 2018 r. Z powodu niedyspozycji zdrowotnej świadka przesłuchanie nie odbyło się natomiast 12 lutego 2018 r. W obu terminach Podatniczka stawiła sie wraz z pełnomocnikiem K. G. (dalej Skarżący). Skarżący w dniu 8 lutego 2018 r. złożył pełnomocnictwo PPS-1, które, w sprawie podatku od towarów i usług za II i III kwartał 2013 r., upoważniało go do uczestnictwa w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków i biegłych poprzez zadawanie im pytań oraz składanie dokumentów do protokołów z tych przesłuchań.
Pismem z 15 lutego 2018 r. Skarżący wniósł o:
- - zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do Urzędu Skarbowego w S. i z powrotem w związku z przesłuchaniem Kontrahentki, wskazując kwotę 434,62 zł przypadającą na każdy dzień przesłuchania, stanowiącą wynik przeliczenia ilości kilometrów na trasie W.-S. (260 km) oraz stawki za 1 km w wysokości 0,8358 zł;
- - wypłacenie diet w wysokości 30 zł za 9 lutego 2018 r. (15 godzin) oraz 15 zł za 12 lutego 2018 r. (11 godzin), wynikających z ilości godzin przeznaczonych na podróż oraz udział w przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka;
- - zwrot utraconego dziennego zarobku w wysokości 170,35 zł za 9 lutego 2018 r. oraz 317,70 zł za 12 lutego 2018 r., w związku z faktem stawienia się w Urzędzie Skarbowym w S., obliczonego w oparciu o średnie miesięczne wynagrodzenie głównych księgowych w wysokości 3.407 zł w podziale na 20 dni roboczych w lutym 2018 r.;
- - zwrot kosztów przejazdów z miejsca zamieszkania poprzez miejsce zamieszkania Podatniczki do Urzędu Skarbowego [...] w łącznej wysokości 346,02 zł, poniesionych z tytułu: osobistego doręczania pism do urzędu, sporządzania fotokopii z akt sprawy w dniach 26 czerwca 2017 r., 18 sierpnia 2017 r., 29 stycznia 2018 r., odmowy sporządzenia fotokopii z akt sprawy w dniach 1 czerwca 2017 r., 26 stycznia 2018 r.;
- - zwrot kosztów poniesionych opłat parkingowych w dniach 26 czerwca 2017 r. i 29 stycznia 2018 r.
Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., wydanym na podstawie art. 270a, art. 265 i art. 267 Op, NUS.[...] w całości odmówił Skarżącemu zwrotu kosztów przedstawionych w piśmie z 15 lutego 2018 r.
Postanowieniem z [...] października 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Op, utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły koszty postępowania podatkowego, wymienione w art. 265 § 1 pkt 1-2b Op, w odniesieniu do których Skarżący byłby uprawniony do żądania ich zwrotu.
DIAS podkreślił, że Podatniczka nie została wezwana na przesłuchanie w trybie art. 155 § 1 Op, lecz jedynie zawiadomiona o miejscu i terminie przesłuchania w trybie art. 190 § 1 Op. Zatem Skarżący pojawił się na przesłuchaniu, lecz jego stawiennictwo było fakultatywne. Jeśli chodzi natomiast o koszty związane z przyjazdami do Urzędu Skarbowego [...], to DIAS uznał, że mieszczą się one w katalogu kosztów ponoszonych przez stronę a nie przez organ podatkowy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. G. wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów wynikających z pisma z 15 lutego 2018 r.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 265 § 1 i 2, art. 266 § 1 i 2, art. 155 § 1 i 2, art. 190 § 1 i 2 Op, poprzez:
- - błędne uznanie, że stronie działającej przez pełnomocnika nie przysługuje zwrot kosztów oraz uczestnictwo w przesłuchaniu świadka, podczas gdy strona, aby realizować uprawnienie z art. 190 § 2 Op, musi dojechać do miejsca przeprowadzenia czynności art. 265 § 1 pkt 2a Op, znajdującego się w innym województwie niż miejsce zamieszkania pełnomocnika;
- - błędne uznanie, że stronie działającej poprzez pełnomocnika nie przysługuje zwrot kosztów doręczenia pism urzędowych art. 265 § 1 pkt 5 Op.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 120 Ppsa, w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Przed przystąpieniem do rozważań w zakresie zaistniałego sporu i w związku z wnioskami skargi przede wszystkim należy stwierdzić, że sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zwrotu kosztów postępowania podatkowego. Właściwość sądu administracyjnego ogranicza się głównie do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów i czynności ze sfery administracyjnoprawnej.
W tak nakreślonym sporze rację należy przyznać organowi.
Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucję kosztów postępowania ustawodawca uregulował w Op w Rozdziale 23 Działu IV Postępowania podatkowego.
I tak, zgodnie z art. 264 Op, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, koszty postępowania przed organami podatkowymi ponosi Skarb Państwa, województwo, powiat lub gmina.
Stosownie do art. 265 § 1 Op, do kosztów postępowania zalicza się:
- 1) koszty podróży i inne należności świadków, biegłych i tłumaczy, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm.),
- 2) koszty, o których mowa w pkt 1, związane z osobistym stawiennictwem strony, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu, albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się;
2a) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie zostało wszczęte z urzędu przez organ podatkowy niewłaściwy miejscowo lub wyznaczony na podstawie art. 18c, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
2b) koszty związane z osobistym stawiennictwem strony poza obszar województwa, w którym zamieszkuje lub przebywa, oraz koszty stawiennictwa związane ze skorzystaniem przez stronę z prawa wglądu do akt sprawy, jeżeli postępowanie jest prowadzone w sprawie, o której mowa w art. 119g § 1, ustalone zgodnie z przepisami zawartymi w dziale 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; (...)
Natomiast zgodnie z przepisem art. 266 § 1 Op, organ podatkowy, na żądanie, zwraca koszty postępowania, o których mowa w art. 265 § 1 pkt 1-2b.
Przy uwzględnieniu powyższego wskazać należy, że w art. 266 Op w sposób jednoznaczny został określony tryb zwracania kosztów postępowania na żądanie z zawężeniem tylko do kosztów określonych wart. 265 § 1 pkt 1-2b. Tym samym, organ podatkowy nie ma uprawnień do merytorycznego orzekania na podstawie normy ogólnej z art. 264 Op o zwrocie innych kosztów mając na uwadze przesłanki o charakterze celowościowym czy słusznościowym.
Dodatkowo, wskazać należy, że zgodnie z § 2 art. 266 Op, żądanie zwrotu poniesionych kosztów podróży należy zgłosić organowi podatkowemu, który prowadzi postępowanie, przed wydaniem decyzji w sprawie, pod rygorem utraty roszczenia.
A zatem, zgodnie z przepisami art. 266 § 1 w związku z art. 265 § 1 pkt 1-2b Op - stronie przysługuje zwrot kosztów podróży i innych należności, ustalonych zgodnie z przepisami zawartymi w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, jeśli związane one były z osobistym stawiennictwem strony i postępowanie zostało wszczęte z urzędu albo gdy strona została błędnie wezwana do stawienia się pod warunkiem jednakże zgłoszenia żądania w tym przedmiocie przed wydaniem decyzji w sprawie.
Przepisy Op nie przewidują zatem możliwości zwrotu kosztów podróży i innych należności dla strony uczestniczącej w określonych czynnościach, dla przeprowadzenia których strona nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa.
Z uwagi na powyższe, w sytuacji gdy:
- - Podatniczka nie miała obowiązku osobistego stawiennictwa na przesłuchanie Kontrahentki;
- - nie była wzywana do osobistego przedłożenia pism z 23 marca 2017 r. i z 29 marca 2017 r., które Skarżący wymienił we wniosku o zwrot kosztów;
- - akta sprawy, z których Skarżący sporządzał fotokopie znajdowały się w siedzibie właściwego miejscowo Urzędu Skarbowego [...];
to na podstawie art. 265 § 1 pkt 2 w zw. z art. 266 Op, organ podatkowy nie był uprawniony do zwrotu wnioskowanych kosztów postępowania.
Skoro zatem z treści wniosku nie wynika aby dotyczyły one sytuacji, gdy Podatniczka była wzywana do osobistego stawiennictwa w sprawie, to zwrot kosztów podróży należało uznać za nieuzasadniony.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 Ppsa, Sąd orzekł jak w sentencji.