Uzasadnienie
P. S.C. E. G., A.S., we wniosku złożonym w wyniku wezwania referendarza sadowego z 30 grudnia 2011 r. na urzędowym formularzu PPR z 10 stycznia 2012 r., zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. Dochód za 2011 r. wyniósł ok. 40 tys zł, tj po 20 tys na każdego ze wspólników. Z kwoty tej spłacane są pożyczki i należności podatkowe (ok. 10 tys miesięcznie). Strona wskazała, ze na rachunku bankowym posiada kwotę 13719,82 zł. W piśmie z 10 stycznia 2012 r. strona poinformowała nadto, że miesięcznie, z tytułu ZUS, uiszcza 1780 zł na rzecz [...] – 40 zł, z tytułu innych zobowiązań (telefon, czynsz, wywóz śmieci).
Nadto za lata 2006-2007 r ma zaległość i podatkowe w wysokości ok. 250 tys zł. Posiada należności za towar w wysokości 1837 zł. Do wniosku strona załączyła wyciąg z rachunku bankowego, podliczenie dochodu za 2010 r., wyciągi z podatkowej księgi przychodów i rozchodów, zaświadczenie o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w 2009 r., 2010 r.
Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako u.p.p.s.a. Zgodnie z art. 246 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym, o który strona zwraca się - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
III SA/Wa 3017/11
Stosownie do art. 245 § 3 u.p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Referendarz sądowy wskazuje, że jedynym kosztem sądowym, wymaganym na obecnym etapie sprawy jest obowiązek zapłaty wpisu od skargi w wysokości 2534,- zł, stąd do tej kwoty należy ograniczono rozważania o zdolności strony do ponoszenia kosztów sądowych. Każdoczesne przyznanie prawa pomocy, czyli podjęcie decyzji w wyniku gospodarowania środkami publicznymi, wymaga zestawienia wysokości wymagalnej kwoty z posiadanymi przez stronę zasobami finansowymi
Z nadesłanych dokumentów i informacji, które referendarz sądowy uznał za rzetelne, można wnosić, że spółka uczestniczy – w pewnym zakresie – w obrocie gospodarczym. Z zapisów rachunku bankowego w [...] za listopad, grudzień (2011 r.) i styczeń 2012 r. r. (s 21 i n akt sądowych), zatem także za okres, w którym zwracała się z wnioskiem o prawo pomocy wynika, że na rachunek były dokonywane zarówno wpłaty (przelewy przychodzące) jak też – wypłaty (przelewy wychodzące), w kwotach, przekraczających w sumie wysokość wymaganego wpisu od skargi 2691, 1370, 1315 zł i in.).
Odnosząc się do zobowiązań podatkowych ciążących na stronie należy stwierdzić, że realizacja zobowiązań podatkowych, nawet w drodze egzekucji, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest jednakże normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło (por. post. NSA z dnia 28 lipca 2009 r. I FSK 450/09).
Zdaniem referendarza sądowego, wydatki związane z postępowaniem sądowym należy zaliczyć do jednych z wydatków ponoszonych w trakcie
III SA/Wa 3017/11 szeroko pojętej działalności gospodarczej. Strona zarazem nie wykazała, by poczynione przez nią wydatki korzystały z pierwszeństwa przed wydatkami z tytułu postępowania sądowego. W opinii referendarza sądowego, fakt uzyskiwania przez spółkę neiwelkich, zadeklarowanych dochodów nie upoważnia do przyjęcia poglądu, że spółka nie jest w stanie zabezpieczyć środków niezbędnych na koszty postępowania sądowego, ponieważ opłaty sądowe powinny być traktowane jako część kosztów działalności przedsiębiorcy (podobnie wyrok ETPC z z 19 stycznia 2010 r. w sprawie F. Sp. z o.o. przeciwko Polsce, nr 1783/04, gdzie Trybunał Praw Człowieka rozważał kwestię uiszczania kosztów sądowych w sytuacji ponoszenia przez spółkę strat).
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.