Uzasadnienie
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowanym przez stronę, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
M.W. i E. W., dalej jako strona lub skarżący, wnioskiem który wpłynął do Sądu 7 stycznia 2011 r., a następnie –złożonym na urzędowym formularzu PPF z 4 lutego 2011 r., zwrócili się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazali na zadłużenie, ciężką chorobę, koszty leczenia, brak źródeł utrzymania umożliwiających godziwe życie. Posiadają dom o powierzchni 300 m.kw., budynek gospodarczy o pow. 50 m.kw., działkę o pow. 500,- m.kw. (zadłużoną). Skarżący poinformowali, ze prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty i utrzymują się z renty E. W. w wysokości 700,- zł
Skarżący, odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego z 17 stycznia 2011 r., przesłał odcinki renty, zawiadomienie o potrąceniu świadczenia, roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, zeznanie o wysokości dochodu w 2009 r. PIT-36 wraz z PIT-B, decyzję z [...] maja 2010 r. o odmowie umorzenia należności na ubezpieczenie społeczne, wypowiedzenie umowy kredytowej z [...] Bank, wezwanie do zapłaty na rzecz Zakładu Gospodarki Komunalnej kwoty 1810,- 61 zł, zawiadomienie o wpisach o egzekucji w księdze wieczystej, zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, kartę leczenia szpitalnego, zaświadczenie o stanie zdrowia, karty informacyjne przychodni specjalistycznej, wyniki tomografii komputerowej z 2010 r.,
Referendarz sądowy zaznacza, że wpis od skargi wynosi 500,- zł.
W ocenie referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem sądowym wymaganym na obecnym etapie postępowania. Dlatego, w odniesieniu do obowiązku zapłaty tej kwoty, należy odnosić – przede wszystkim - możliwości majątkowe strony skarżącej w partycypowaniu w kosztach sądowych.
Referendarz sądowy dał zarazem wiarę oświadczeniom skarżących o braku przychodów, jak też uznał za rzetelne nadesłane przez nich materiały. Z dokumentów tych, dotyczących okresu od 2003 r., wynikają zmiany tak sytuacji majątkowej, jak zdrowotnej. Z treścią oświadczeń skarżącego, zawartych w formularzu PPF i innych nadsyłanych pismach, nie są sprzeczne treści zawarte zeznaniach podatkowych, dokumentach, z których wynika zadłużenie oraz załączonych zaświadczeniach lekarskich.
W ocenie referendarza sądowego, strona skarżąca nie wskazała na przekonywujące okoliczności, dla których jest w stanie wygospodarować, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, z sumy ponad 700,- zł, którą dysponuje żona skarżącego, po uregulowaniu zobowiązań stałych oraz kosztów wyżywienia - kwoty z tytułu wpisu od skargi. Na ocenę tą nie ma wpływu brak dochodów M. W., ponieważ fakt ten nie wpływa na obowiązki małżonków wzajemnej pomocy, wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Referendarz sądowy nie dostrzegł okoliczności, które uniemożliwiają skarżącemu przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, badając sprawę z urzędu, jak też zwraca uwagę na fakt, że wskazane przez strona skarżąca wydatki związane chociażby z poratowaniem zdrowia przy leczeniu guza mózgu, nie są wydatkami spoza zakresu kosztów koniecznego utrzymania.
Co więcej, w wypadku wystąpienia kosztów sądowych, których poniesienie będzie niemożliwe dla strony, taką okolicznością nie jest jej prawo zwrócenia się – po raz kolejny – o przyznanie prawa pomocy, skoro z nadesłanych dokumentów wynika, ze poprawa kondycji majątkowej strony wiązać się może z poprawą zdrowia, bądź spłata - w zastanym stanie majątkowym - zobowiązań.
Referendarz sądowy dał zarazem wiarę deklaracjom strony skarżącej, co do jej nienajlepszej kondycji zdrowotnej, konieczności gromadzenia środków na życie i obciążeniu przedmiotów majątkowych ograniczonymi prawami rzeczowymi. Wpływ na rozstrzygnięcie referendarza sądowego, pozytywne dla skarżących, miały zwłaszcza kserokopie faktur dokumentujących wydatki skarżącego na poratowanie zdrowia. Ten ostatni element zadecydował o niemiarkowaniu zakresu przyznanego prawa pomocy tylko do kosztów wymagalnych w momencie rozpoznania wniosku, lecz rozszerzeniu go na wszystkie koszty sądowe. Na treść rozstrzygnięcia referendarza sądowego nie miały natomiast wpływu informacje o liderach polskiej korupcji, czy historia postępowań sądowych strony – jako mniemające związku z jej sytuacją majątkową, bądź będącą wynikiem wyborów strony.
Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. zadecydował, jak w sentencji.