Uzasadnienie
G. T., wnioskiem zawartym w skardze, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego (m.in. o nadesłanie kalkulacji kosztów życia czy wykazanie sytuacji finansowej osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, odpisu wyciągu z rachunków bankowych, zestawienie faktur VAT za ostatnie sześć miesięcy prowadzenia działalności gosp., zestawienie należności i zobowiązań precyzyjne wskazanie źródeł utrzymania i dochodów z nich osiągniętych, miesięczne koszty utrzymania) skarżąca, w piśmie z 27.10.2014 r oświadczył, m.in., że:
- 1. Nie pracuje;
- 2. Nie prowadzi działalności gosp.
- 3. Nie posiada rachunków bankowych;
- 4. Nie osiągnął w 2013 i 2014 r żadnych dochodów
- 5. Utrzymuje się z okazjonalnych prac dorywczych;
- 6. Dochodów z prac dorywczych nie jest w stanie wykazać
- 7. Nie jest w stanie oznaczyć kosztów utrzymania;
- 8. Nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna
- 9. Nie korzysta z pomocy społecznej
Do wniosku strona załączyła formularz PPF, w którym, wnosząc o zwolnienie od kosztów sadowych, poinformowała o tym, że: - od 2008 r nie prowadzi działalności gosp.; - bieżące wydatki pokrywa ze środków żony, prowadzącej dział gosp., która nie uzyskuje jednak żadnego dochodu; - posiadane środki finansowe są wydatkowane na bieżące rachunki; - prowadzi gosp. domowe z żoną i trójką dzieci (ur. [...], [...], [...] r). – posiada działkę rolną 0,5 ha zajętą w postepowaniu egzekucyjnym; - cały majątek został zajęty w ramach postepowania egzekucyjnego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Skarżąca strona wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z akt sprawy – i z oświadczeń strony - wynika, że wymagalny wpis to kwota 5090 zł, zatem tą wartość należy, przede wszystkim, uwzględnić w badaniu zdolności finansowej strony.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić z uwagi na nieprzekazanie informacji, o które strona była wzywana, np. brak kalkulacji kosztów życia czy dochodów wyczerpuje znamiona niewykonania wezwania referendarza sądowego. Brak jest także informacji o przychodach i dochodach uzyskiwanych przez zonę skarżącego, wyciągów z rachunku bankowego żony (pkt 2), wyciągu z rachunku bankowego strony za ostatnie trzy miesiące prowadzenia (pkt 7), dokumentacji finansowej zw z prowadzoną działalnością za ostatnie miesiące prowadzenia (pkt 5 i 6), czy precyzyjnego zestawienia aktualnych należności i zobowiązań, w tym zobowiązań publicznoprawnych (pkt 8).
Bez odpowiedzi zatem pozostało dręczące urzędnika sądowego pytanie, które leżało u podstaw wystosowania do strony wezwania: "z czego utrzymuje się strona? Jak pokrywa koszty życia?, jakie ma oszczędności? czy nie dokonała rozporządzeń finansowych dyskwalifikujących ją od przyznania prawa pomocy? Z czego utrzymuje dzieci?, czy dzieci uczą się? gdzie? jaki jest koszt nauki? czy dzieci pracują? Jaki dochód uzyskują? czemu nie pracują, jeśli spełniają wymagania wiekowe?"
Przy czym wyłącznie subiektywne przekonanie strony o konieczności zwolnienia (jej) z kosztów sądowych, jeśli nie jest poparte stosowną dokumentacją i oświadczeniami, nie zawsze skutkuje korzystnym dla strony rozstrzygnięciem. Jest to tym bardziej istotny argument, że uzasadnienie wniosku strony o prawo pomocy cechuje daleko idąca, "niespójność". Przykładowo, skarżący z jednej strony oświadcza, że ani on, ani jego zona nie uzyskują dochodu, lecz z drugiej strony stwierdza, ze z dochodu żony pokrywa bieżące wydatki. Referendarz sadowy nie znajduje sposobu, by pogodzić taką sprzeczność oświadczeń w korzystnym dla strony rozstrzygnięciu.
Tym samym należało uznać, nie została wykazana sytuacja majątkowa strony, co jest przesłanką (i warunkiem) przyznania jej prawa pomocy. Uchylenie się od przedłożenia dokumentów i oświadczeń umożliwiających poczynienie stosownych ustaleń w ww. zakresie stanowi przeszkodę wykluczającą przyznanie prawa pomocy (por. np. post. NSA z 8 listopada 2006 r., II OZ 1112/06, ONSAiWSA 2007/4/79) – niezależnie już od sprzeczności oświadczeń. Wobec dysponowania przez stronę pomocą prawną niepotrzebne wydaje się być przypomnienie, że strona domagająca się przyznania prawa pomocy w pierwszej kolejności powinna sama zabezpieczyć na ten cel stosowne środki i poczynić oszczędności do granic zabezpieczenia koniecznego utrzymania (postanowienie z 6.05.2014 r II FZ 357/14). Urzędnik sądowy, odmawiając stronie przyznania prawa pomocy, mając zarazem na uwadze zarysowaną powyżej sprzeczność oświadczeń i wskazujący na celowy charakter uchybień w przekazaniu informacji wg doręczonego profesjonalnemu pełnomocnikowi precyzyjnego szablonu wezwania, ufa jednakże, iż rodzaj relacji łączących stronę z małżonką umożliwi uwzględnienie tejże małżonki we współdziałaniu dla dobra rodziny – choćby w sposób przewidziany w art. 23 i 27 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm. (por. post. NSA z 25.10. 2011 r., II FZ 627/11, 30.09.2014 r I FZ 316/14CBOSA)
Mając powyższe na uwadze, z uwagi na niewykazanie sytuacji finansowej i życiowej przez stronę, należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzec jak w sentencji