Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] r. odmawiającą Spółdzielni [...] z/s w U. umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Przedmiotowa decyzja zawierała pouczenie, iż przysługuje na nią skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która powinna być wniesiona za pośrednictwem Oddziału ZUS w L. Inspektorat w K. w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji oraz że przed wniesieniem skargi należy wezwać Zakład Ubezpieczeń Społecznych do usunięcia naruszenia prawa.
Zaskarżoną decyzję doręczono stronie skarżącej w dniu 25 maja 2005 r.
Pismem z dnia 3 czerwca 2005 r. Spółdzielnia [...] w U. - stosownie do otrzymanego pouczenia - wezwała Zakład Ubezpieczeń Społecznych do usunięcia naruszenia prawa, "a mianowicie art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (...)". Przedmiotowe pismo ZUS zakwalifikował jako skargę na decyzję z dnia [...] maja 2005 r. i wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który sprawę zarejestrował pod sygnaturą akt III SA/Wa 2074/05.
Następnie - zarządzeniem z dnia 15 września 2005 r. - Sąd zarządził zakreślić sprawę jako omyłkowo wpisaną i zwrócić organowi akta administracyjne z uwagi na to, iż w piśmie z dnia 8 września 2005 r. skarżąca Spółdzielnia podniosła, iż jej pismo z dnia 3 czerwca 2005 r. nie było skargą.
W dniu 4 sierpnia 2005 r. Spółdzielnia [...] w U. złożyła do sądu administracyjnego za pośrednictwem Oddziału ZUS w L. Inspektorat w K. skargę (datowaną na 3 sierpnia 2005 r.) na decyzję z dnia [...] maja 2005 r., znak [...]. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i "wydanie orzeczenia umarzającego zaległości skarżącego wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z odsetkami". Skarżąca poinformowała, że zaskarżoną decyzję otrzymała w dniu 25 maja 2005 r., jednakże zgodnie z pouczeniem w niej zamieszczonym, pismem z dnia 3 czerwca 2005 r. wezwała Zakład do usunięcia naruszenia prawa. Odpowiedź organu strona otrzymała w dniu 6 lipca 2005 r.
Skarga z dnia 3 sierpnia 2005 r. została zarejestrowana pod sygnaturą akt: III SA/Wa 3060/05.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej powoływanej jako: p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.
W rozpoznawanej sprawie termin do wniesienia skargi upływał dnia 24 czerwca 2005 r. Z akt sprawy wynika, że strona skarżąca złożyła skargę - w trybie przewidzianym w art. 54 § 1 p.p.s.a. tj. za pośrednictwem organu - w dniu 4 sierpnia 2006 r., a więc z uchybieniem terminu, co obligowało Sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Należy jednak zauważyć, że w niniejszej sprawie strona została błędnie pouczona o trybie wniesienia skargi w zakresie w jakim pouczenie to wskazywało na konieczność uprzedniego wezwania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do usunięcia naruszenia prawa.
W związku z powyższym, mając na względzie przytoczone w skardze okoliczności stanowiące przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi, a także zgodnie z wyrażonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem, że błędne pouczenie strony o sposobie zaskarżenia nie może jej szkodzić (zob. wyrok NSA z dnia 1 stycznia 1997 r., sygn. akt III SAB 30/97, postanowienie NSA z dnia 3 września 2002 r., sygn. akt SA/Rz 486/01, niepub.) Sąd - działając w ramach upoważnienia zawartego w art. 6 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań - informuje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy sąd może na jej wniosek (podkreśl. Sądu) postanowić przywrócenie terminu.
Uregulowana w rozdziale 6. p.p.s.a. instytucja uchybienia i przywrócenia terminu oparta jest na zasadzie skargowości i ma na celu ochronę strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Wszczęcie postępowania w sprawie przywrócenia terminu uzależnione jest więc od podjęcia stosownej inicjatywy przez stronę i złożenia wniosku. Z powyższego wynika także, że niedopuszczalne jest przywrócenie terminu przez Sąd z urzędu.
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4), przy czym dotyczy to także sytuacji, w której skarga, jako spóźniona, została odrzucona. Odrzucenie skargi niweczy wszelkie skutki procesowe związane z jej wniesieniem, (...), dlatego też niezbędne jest ponowne jej złożenie (zob. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze 2005, s. 220). Wniesienie ponownej skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia skutkuje wpisaniem sprawy pod nowym numerem, zaś wcześniejsze prawomocne odrzucenie skargi, skutkujące zakreśleniem sprawy jako załatwionej, nie ma skutku powagi rzeczy osądzonej i nie stanowi przeszkody prawnej w ponownym prowadzeniu sprawy (zob.: tamże, s. 221).
Zważywszy powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.