Uzasadnienie
H. sp. z o.o. w likwidacji reprezentowana przez radcę prawnego M.B., na formularzu PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na to, że: - kondycja finansowa spółki nie pozwala na uiszczenie wpisu w wysokości 67.298 zł; - spółka znajduje się w likwidacji z uwagi na brak środków na uregulowanie zobowiązania podatkowego; - nie ma majątku; - wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł; - ostatnie transakcje handlowe spółki miały miejsce w 2012 r; - wszystkie rachunki bankowe zostały zamknięte.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego z 2 marca 2016 r (m.in. o zestawienie faktur VAT za 3 miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, wyciągów z rachunków bankowych za ostatnie trzy miesiące prowadzenia działalności gospodarczej, zestawienie należności i zobowiązań, wysokości dopłat poczynionych przez wspólników, wskazanie wysokości i źródeł finansowania działalności spółki – korespondencji, obsługi prawnej, księgowej), spółka poinformowała, że: - prowadziła działalność gospodarczą do 2011 r, co obrazuje rejestr VAT; - sprawozdanie finansowe zostało złożone przez likwidatora za 2014; - strata netto za 2014 r. wyniosła 8.755.167,- zł; - obecnie spółka nie prowadzi działalności, a wszystkie koszty związane z likwidacją są pokrywane ze środków pożyczanych od S. P. i jego rodziny (w celu zamknięcia działalności na terenie Polski); - spółka nie zatrudniała i nie zatrudnia pracowników; - nie posiada żadnego majątku; - uchwały o dopłatach nie zostały podjęte; - zadłużenie wobec organów skarbowych wynosi ok 6.729.722,00 zł.
Postanowieniem z 25 marca 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie partycypować w kosztach postępowania sądowego. Starszy referendarz sądowy wskazał, że przedmiotem sporu z organami podatkowymi jest domniemane wprowadzenie do obrotu prawnego faktur sprzedaży niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych. Wskazał także, że Skarżącą reprezentuje dwóch profesjonalnych pełnomocników, a kwestia związana z wynagrodzeniem, pomimo wezwania nie została wyjaśniona.
W sprzeciwie pełnomocnik Skarżącej wskazał na brak środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Pełnomocnik podniósł, że Spółka od 2011 r. nie prowadzi działalności i znajduje się w likwidacji. Pełnomocnik wskazał również, że wynagrodzenie pełnomocnika nie jest przesłanką umożliwiającą przyznanie prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), przepisy przywołanej powyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej, stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa nowelizująca weszła w życie w dniu 15 sierpnia 2015 r. Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po 15 sierpnia 2015 r., zatem zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 P.p.s.a., stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 2 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Oceniając wniosek Skarżącej z punktu widzenia powyższej przesłanki Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie.
Z nadesłanych informacji i oświadczeń Skarżącej wynika, że sytuacja, w której obecnie znajduje się Spółka jest trudna. Jednakże nie wynika z niej, że Skarżąca nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Skarżąca wyjaśniła bowiem w piśmie z 14 marca 2016 r., że celem zamknięcia działalności otrzymuje środki od S. P. i jego rodziny".
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy Krajowego Rejestru Sądowego S.P. jest jedynym wspólnikiem Skarżącej Spółki. I skoro jest w stanie finansować Spółkę, to niezrozumiałym jest dlaczego nie jest w stanie uiścić akurat należnego w sprawie wpisu. Skarżąca, ani jej pełnomocnik nie wyjaśnili tej okoliczności.
Ponadto słusznie starszy referendarz sądowy zwrócił uwagę, na fakt wynagrodzenia wypłacanego profesjonalnemu pełnomocnikowi. Odnosząc się natomiast do argumentacji pełnomocnika zawartej w sprzeciwie, Sąd wyjaśnia, że kwestia kwoty wypłaconej tytułem wynagrodzenia profesjonalnemu pełnomocnikowi, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest istotna wyłącznie z perspektywy możliwości finansowych strony skarżącej. Natomiast, ani pełnomocnik, ani Skarżąca (likwidator) kwoty tej nie wyjawili.
Zatem, z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że starszy referendarz sądowy trafnie ocenił, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona.
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z 25 marca 2016 r., co orzekł jak w sentencji.