Uzasadnienie
1. Minister Finansów zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi M. C. (zwana dalej jako,,Skarżąca") na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. zajęcia rachunków bankowych dokonaną w toku postępowania zabezpieczającego.
Jak wynika z akt sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 28 kwietnia 2009 r. nr PD-1/4422-2/09 obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. prowadził postępowanie zabezpieczające do majątku małżonków B. i M. C..
O prowadzonym postępowaniu zabezpieczającym powiadomiono B. C. w dniu 7 maja 2009 r., zaś Skarżącą w dniu 13 maja 2009 r. w związku z odmową przyjęcia ww. zarządzenia zabezpieczenia. Datę odmowy przyjęcia zarządzenia zabezpieczenia, uznano za datę doręczenia zarządzenia zabezpieczenia.
W toku prowadzonego postępowania zabezpieczającego Naczelnik Urzędu Skarbowego w M. zawiadomieniem z dnia 28 maja 2009 r. dokonał zajęcia wierzytelności Skarżącej z rachunków bankowych w Banku P. S.A. w W., o czym powiadomiono Skarżącą w dniu 16 czerwca 2009 r., przesyłając jej kopię zawiadomienia o zajęciu wierzytelności przesłanego do dłużnika zajętej wierzytelności.
2. Pismem z dnia 19 czerwca 2009 r., uzupełnionym pismem z dnia 2 lipca 2009 r. Pani M. C., za pośrednictwem pełnomocnika, wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę na dokonane ww. zawiadomieniem z dnia 28 maja 2009 r. zajęcie wierzytelności.
W skardze podniosła, iż o dokonanej czynności zajęcia rachunków bankowych nie powiadomiono ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Ponadto wskazała, iż zabezpieczenie dotyczy należności związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej przez męża – B. C., z którym posiada rozdzielność majątkową małżeńską, a organ egzekucyjny nie uzyskał klauzuli wykonalności celem prowadzenia czynności zabezpieczających z majątku odrębnego. Do skargi dołączyła kopie aktu notarialnego z dnia 9 czerwca 2008 r. w przedmiocie ustanowienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej.
- 3. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. nr [...] oddalił wniesioną skargę.
Dyrektor Izby Skarbowej w uzasadnieniu postanowienia odnosząc się do pełnomocnictwa z dnia 22 kwietnia 2009 r. udzielonego pełnomocnikowi Skarżącej wskazał, iż skutki prawne w toku postępowania wywołuje jednak nie samo sporządzenie aktu pełnomocnictwa, lecz jego złożenie do akt sprawy.
Podniósł, iż pełnomocnik przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. pełnomocnictwo wraz pismem z dnia 2 czerwca 2009 r. Organ wyjaśnił, iż przedmiotowe pełnomocnictwo, złożone prawidłowo, nie mogło jednak mieć wpływu na doręczenie zawiadomienia o przedmiotowym zajęciu, gdyż złożono je już po sporządzeniu i wysłaniu zawiadomienia.
Stwierdził, iż wręczenie w dniu 13 maja 2009 r. przez zobowiązaną odmawiającą jednocześnie przyjęcia kierowanej do niej korespondencji zawierającej decyzję z dnia [...] kwietnia o zabezpieczeniu i zarządzenia zabezpieczenia, pełnomocnictwa z dnia 22 kwietnia 2009 r. poborcy skarbowemu, poza siedzibą Urzędu Skarbowego, nie jest właściwym trybem składania pełnomocnictw.
Organ zaznaczył, iż w przedmiotowej sprawie skutki prawne wywołuje prawidłowo złożone pełnomocnictwo przez pełnomocnika w dniu 02.06.2009 r. Organ odnosząc się do zarzutu braku klauzuli wykonalności do majątku Skarżącej, podczas gdy zabezpieczenie związane jest z kontrolą skarbową prowadzoną w stosunku do jej męża wskazał, iż zarzut ten, sprowadzający się do braku wymagalności obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, winien być podnoszony w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. nr [...] z dnia [...].04.2009 r. w której organ orzekł o zabezpieczeniu na majątku obydwojga małżonków. Odmawiając przyjęcia adresowanej do niej decyzji Skarżąca sama naraziła się na niemożność podniesienia swych argumentów w odwołaniu. Ww. zarzut mógł być ewentualnie również składany jako zarzut na prowadzone postępowanie egzekucyjne w trybie art. 33 w zw. z art. 166b ustawy z 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej u.p.e.a.
Zaznaczył, iż zarzut braku wymagalności obowiązku w stosunku do strony, nie może być jednak rozpatrywany w trybie skargi na czynność zabezpieczającą.
4. Pismem z dnia 28 lipca 2009 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2010 r. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz stwierdzenie nieważności postępowania w zakresie zabezpieczenia przyszłych należności podatkowych B. C..
W zażaleniu podniosła, iż w dniu 13 maja 2009 r. doręczyła do Urzędu Skarbowego pełnomocnictwo wystawione na A. C. do reprezentowania Jej interesów. Odbiór pełnomocnictwa w dniu 14 maja 2009 r. potwierdził pracownik organu podatkowego. Pomimo złożonego pełnomocnictwa organ podatkowy pominął pełnomocnika. Dowodem na powyższą okoliczność jest fakt nie doręczenia pełnomocnikowi decyzji o zabezpieczeniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]. Ponadto wskazała, iż posiada z mężem rozdzielność majątkową małżeńską, na dowód czego przedłożyła do organu podatkowego akt notarialny.
- 5. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2010 r.
W uzasadnieniu wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny prawidłowo zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniła go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wskazany środek egzekucyjny wymieniony jest w art. 164 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych. Organ egzekucyjny dokonując zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych, stosownie do art. 164 § 4 u.p.e.a., zastosował tryb postępowania określony w art. 80 tejże ustawy.
Zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych dokonał poprzez przesłanie do dłużnika - Banku P. SA w W. - zawiadomienia z dnia 28 maja 2009 r. o zajęciu wierzytelności pieniężnej Skarżącej z rachunków bankowych do wysokości kwoty zabezpieczenia. Podstawę dokonania zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych stanowiło zarządzenie zabezpieczenia z dnia 28 kwietnia 2009 r., wystawione na B. C. i Skarżącą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M., które doręczono Skarżącej, w trybie art. 47 Kpa, w dniu 13 maja 2009 r.,
Jak wynika z treści zarządzenia zabezpieczenia podstawę wydania zarządzenia zabezpieczenia stanowiła decyzja o zabezpieczeniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], wydana na podstawie art. 33 ustawy - Ordynacja podatkowa, na B. C. i Skarżącą przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w M.. Do zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunków bankowych u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.).
O zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych powiadomiono dłużnika zajętej wierzytelności w dniu 2 czerwca 2009 r., co wynika z potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy.
Organ odnosząc się do zarzutu pominięcia pełnomocnika w przedmiotowym postępowaniu zabezpieczającym stwierdził, że kwestionowana czynność polegająca na zajęciu wierzytelności Skarżącej z rachunków bankowych jest czynnością, która bez wątpienia wyłącza udział pełnomocnika. Czynność ta wymaga osobistego działania zobowiązanego, gdyż skierowana jest ona bezpośrednio do majątku zobowiązanego.
Ponadto zauważył, iż zgodnie z przepisem art. 80 § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny ma obowiązek doręczenia zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i odpisu zarządzenia zabezpieczenia, o ile wcześniej nie został doręczony, bezpośrednio zobowiązanemu. Stwierdził, iż doręczenie odpisu zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie byłoby niezgodne z obowiązującą normą prawa.
Wyjaśnił, iż w postępowaniu w sprawie skargi na czynności zabezpieczające ocenie podlegają kwestie formalnoprawne związane z zastosowaniem i realizacją zastosowanego środka zabezpieczenia, nie podlegają natomiast rozpatrzeniu kwestie materialno prawne dotyczące wymagalności obowiązku podlegającego zabezpieczeniu, czy też błędu co do osoby zobowiązanego.
6. Skarżąca pismem z dnia 3 listopada 2010r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Finansów z dnia 30 września 2010 r. wnosząc o jego uchylenie w całości względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy, stwierdzenie nieważności postępowania w niniejszej sprawie; oraz zasądzenie od organu podatkowego kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego w/w norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniosła, iż nie współdziałała z B. C. w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym zajęcie osobistego rachunku bankowego Skarżącej pozostało w rażącej sprzeczności z art. 111 § 1 w zw. 111 §4 Ordynacji podatkowej. Zaznaczyła, że pozostaje w rozdzielności majątkowej ze swoim małżonkiem B. C..
Przed powstaniem rozdzielności majątkowej Skarżąca nie prowadziła wspólnej działalności gospodarczej, jak również nie współdziałała w jej prowadzeniu z mężem. Podniosła, iż Organ pierwszej instancji nie zawiadomił o zajęciu środków na jej rachunku bankowym pełnomocnika pomimo, iż był do tego zobowiązany.
Wskazała, iż pierwsze pełnomocnictwo zostało doręczone w dniu 13 maja 2009r., co potwierdził w notatce organ podatkowy. Podniosła iż w niniejszej sprawie zostało złożonych kilka pełnomocnictw, których Organy podatkowe nie uwzględniały. W tej sytuacji w ocenie Skarżącej w przedmiotowej sprawie występuje nieważność postępowania.
- 7. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
- 8.1. Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
8.2. Kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu poddane zostało postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] września 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2009 r., oddalające skargę na czynność zajęcia rachunków bankowych dokonaną w trakcie postępowania zabezpieczającego.
Należy zaznaczyć, że postępowanie zabezpieczające jest postępowaniem szczególnym. Podstawowym celem jego jest ochrona "przyszłych" interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania (wykonania) tego obowiązku (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2000r. sygn. akt III SA 1770/99, niepubl.). Postępowanie to ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Postępowanie zabezpieczające, jeśli będzie prowadzone, zawsze poprzedza postępowanie egzekucyjne, i zasadniczo ma na celu zapewnienie realizacji w przyszłości, w drodze postępowania egzekucyjnego, roszczeń wierzyciela (w szczególnych przypadkach będzie postępowaniem pomocniczym w stosunku do postępowania rozstrzygającego - art. 155 u.p.e.a.).
W świetle art. 1a pkt 19 u.p.e.a. przez zajęcie zabezpieczające - rozumie się czynność organu egzekucyjnego, w wyniku której organ egzekucyjny nabywa prawo rozporządzania składnikiem majątkowym zobowiązanego w zakresie niezbędnym do zabezpieczenia wykonania przez niego obowiązku objętego zarządzeniem zabezpieczenia, ale która nie prowadzi do przymusowego wykonania obowiązku;
W świetle art.164 § 1pkt 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, po wydaniu zarządzenia zabezpieczenia dokonuje zabezpieczenia należności pieniężnej przez: zajęcie pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, wierzytelności z rachunków bankowych, innych wierzytelności i praw majątkowych lub ruchomości;
Należy ponadto wskazać, że zgodnie z art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy art. 31-34, art. 36, art. 38, art. 40, art. 45-54, art. 70c, art. 71 i art. 168d.
Zgodnie z art. 54 § 1u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego.
Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390; zob. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/08, niepubl.).
W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych (por. wyroki WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., III SA/Wa 85/08, niepubl.; z 30 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1262/07, niepubl.; z 28 stycznia 2008 r., III SA/Wa 1626/07, niepubl.).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że przedmiotem skargi na czynność zabezpieczającą w postaci zajęcia wierzytelności z rachunków bankowych może być jedynie prawidłowość postępowania organu w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonywania zajęcia zabezpieczającego.
Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego.
Wskazać należy, że strona wywodziła zasadność skargi na czynność zabezpieczającą zarzucając; brak klauzuli wykonalności na majątek odrębny podatnika, podczas gdy zabezpieczenie związane jest z kontrolą skarbową prowadzoną w stosunku do jej męża oraz brak zawiadomienia pełnomocnika zobowiązanej o dokonanej czynności pomimo złożenia pełnomocnictwa w organie.
Skarżąca zarzucając brak klauzuli wykonalności do majątku odrębnego w istocie zarzucała brak wymagalności obowiązku względnie błąd co do osoby zobowiązanej, która to okoliczność może być podstawą zarzutu z art. 33 pkt 2 i 4 u.p.e.a.
Należy podkreślić, że skarga na czynności egzekucyjną czy zabezpieczającą nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy np. przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której będzie występowała konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych.
Stwierdzić zatem należy, że Skarżąca nie może oczekiwać korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, jeśli na okoliczność zaskarżenia postanowienia wydanego w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. stawia zarzut, o który mowa w art. 33 u.p.e.a
Jak już powiedziano, omawiana ustawa przewiduje inny środek, w ramach którego zarzut ten może być rozpatrzony. W związku z tym zarzut ten nie mógł być rozpatrzony w niniejszym postępowaniu. Dodać należy, że oprócz środka przewidzianego w art. 33 u.p.e.a. zarzut ten mógł być podniesiony w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie orzeczenia o zabezpieczeniu na majątku obydwojga małżonków.
Natomiast w skardze złożonej do sądu Skarżąca zarzuciła naruszenie art.111§ 1 w zw. z art.111§ 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) dalej,,O.p.’’ wskazując na rozdzielność majątkową małżonków.
Należy zaznaczyć, że powołane przepisy dotyczą odpowiedzialności podatkowej osób trzecich- członków rodziny podatnika w tym małżonków, którzy zawarli umowę o ograniczeniu lub wyłączeniu wspólności majątkowej określanej w ramach postępowania podatkowego.
Natomiast nie mogą stanowić podstawy zaskarżenia postanowienie wydanego w trybie art. 54 u.p.e.a. dotyczącego skargi na czynność zabezpieczającą w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 111§ 1 w zw. z art.111§ 4 O.p. należy uznać za bezzasadny.
Natomiast oceniając drugi z postawionych zarzutów dotyczący braku zawiadomienia o zajęciu zabezpieczającym pełnomocnika Skarżącej należy stwierdzić, że nie ma racji Minister Finansów przyjmując, że czynność polegająca na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego jest czynnością, która co do zasady wymaga osobistego działania zobowiązanego i wyłącza udział pełnomocnika.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zarówno w postępowaniu egzekucyjnym jak i zabezpieczającym strona może być reprezentowana przez pełnomocnika w sposób prawidłowy umocowanego. W tym zakresie art. 18 u.p.e.a. wskazuje na odpowiednie zastosowanie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego(Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) dalej,,K.p.a.’’, a zatem przyjąć należy, że zastosowanie znajdzie art. 40 § 2 K.p.a, zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi.
Natomiast rozstrzygnięcia wymaga, czy powyższe uregulowanie znajduje zastosowanie również w przypadku doręczenia zawiadomienia zobowiązanemu o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, która to czynność jak podkreślił Minister Finansów,, wymaga osobistego działania zobowiązanego, gdyż skierowana jest ona bezpośrednio do majątku zobowiązanego."
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że wszczęcie egzekucji administracyjnej, rozumianej jako jedno ze stadium postępowania egzekucyjnego, związane jest z doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.). Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych w egzekucji należności pieniężnych od razu dokonuje zajęcia wierzytelności lub innego prawa majątkowego (por.: art. 67 § 1 u.p.e.a.).
Zasady wynikające z omówionych przepisów należy odnosić również do postępowania zabezpieczającego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tym jednak zastrzeżeniem, że rolę tytułu wykonawczego pełni zarządzenie zabezpieczenia, a wszczęcie postępowania następuje na wniosek wierzyciela.
Zgodnie z art. 155a) u.p.e.a. postępowanie zabezpieczające jest wszczynane co do zasady na wniosek wierzyciela składany organowi egzekucyjnemu. Wraz z wnioskiem wierzyciel obowiązany jest złożyć zarządzenie zabezpieczenia wystawione zgodnie ze wzorem stanowiącym załącznik nr 23 do rozporządzenia wykonawczego.
Na tym etapie postępowania czynności organu egzekucyjnego zmierzające do skutecznego dokonania zabezpieczenia obowiązków o charakterze pieniężnym mogą być kierowane wyłącznie do zobowiązanego. Należy przyjąć, że obowiązek doręczania pism dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego w sprawie, zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., mającym zastosowanie w związku z art. 18 u.p.e.a. Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie bądź zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik, w myśl art. 33 § 2 i 3 K.p.a. zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.
Z przepisów tych wynika zatem, że organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt sprawy. Dopiero od momentu zawiadomienia, organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić udział w postępowaniu taki, jak stronie tego postępowania.
W przedmiotowej sprawie w trakcie wykonywania czynności przez poborcę skarbowego polegającej na próbie doręczenia Skarżącej w jej mieszkaniu w dniu 13 maja 2009 r. zarządzenia zabezpieczenia, strona odmówiła przyjęcia zarządzenia i jednocześnie wręczyła poborcy skarbowemu pełnomocnictwo z dnia 22 kwietnia 2009 r. udzielone radcy prawnemu A. C. upoważniające do,,wszelkich czynności związanych z zabezpieczeniem i egzekucją jak i wszelkich spraw związanych z postępowaniem egzekucyjnym i zabezpieczającym w administracji."
Organ zasadnie przyjął, iż w związku z odmową przyjęcia pisma skutecznie doręczono zarządzenie zabezpieczenia w dniu 13 maja 2009 r. jednakże nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż pełnomocnictwo nie zostało skutecznie złożone, bowiem zostało wręczone poza siedzibą Urzędu Skarbowego.
W ocenie Sądu skoro pełnomocnictwo zostało przyjęte w trakcie wykonywania czynności (co potwierdza notatka służbowa z dnia 14 maja 2009r.) przez poborcę skarbowego reprezentującego organ, należało przyjąć, iż organ został skutecznie zawiadomiony o ustanowieniu pełnomocnika i od tego momentu był zobowiązany doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe, w tym zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego z dnia 28 maja 2009r.
Natomiast nie można zgodzić się z argumentacją Ministra Finansów, iż w świetle art. 80 u.p.e.a, gdzie przepis ten nakazuje zawiadomić zobowiązanego o zajęciu wierzytelności, doręczenie zawiadomienia o zajęcie pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie niezgodne byłoby z obowiązującą normą prawną.
Przyjęcie takiej argumentacji za prawidłową oznaczałoby, iż w sytuacji gdy z literalnego brzmienia przepisu wynika, iż pismo doręcza się stronie postępowania, nie można tego pisma doręczyć pełnomocnikowi. Pogląd taki jest nie do przyjęcia w świetle art. 40 § 2 k.p.a. nakazującemu doręczanie pism ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi strony. Jedynie w sytuacji określonej w art. 32 K.p.a. tj. gdy charakter czynności wymaga osobistego działania strony - co nie miało miejsca w niniejszej sprawie, uprawnione jest pominięcie ustanowionego pełnomocnika.
W ocenie Sądu, w sytuacji gdy postępowanie zabezpieczające było skutecznie wszczęte, a organ był zawiadomiony o ustanowionym pełnomocniku do reprezentowania strony w prowadzonym postępowaniu, zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego winno być skierowane do ustanowionego pełnomocnika.
Natomiast należy podkreślić, że sam fakt doręczenia zawiadomienia o zajęciu stronie zamiast ustanowionemu pełnomocnikowi w sytuacji, gdy nie pociągnęło negatywnych dla niej skutków, aczkolwiek jest naruszeniem przepisu art. 40 § 2 K.p.a., to jednak nie takim, o którym stanowi art.145 §1 pkt.1 lit.c) p.p.s.a. to jest mającym wpływ na wynik sprawy.
Bowiem w niniejszej sprawie zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zostało w świetle art. 80 § 1 u.p.e.a. skutecznie dokonane poprzez przesłanie do banku, a pełnomocnik strony skarżącej wniósł skutecznie skargę na powyższą czynność organu.
- 8.3. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.