Uzasadnienie
We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF D.O. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie 1.028 zł. Choruje przewlekle na [...], [...] i [...]. Skarżący wskazał, że mieszka z żoną emerytką. Posiada stary samochód ([...], rok prod. 1997, wartość około 3.000zł), który jest Skarżącemu niezbędny do poruszania się, gdyż cierpi [...] Skarżący wskazał (w rubryce 5), że nie posiada oszczędności, a w kosztach utrzymania pomaga mu córka.
Skarżący wskazał, że na żywność wydają miesięcznie 700 – 800 zł, na leki żony około 400 zł, czynsz – 450 zł, media, 200 zł, leczenie [...], 120 zł miesięcznie, badanie kończyn – 120 zł miesięcznie, leki 300 zł., koszty utrzymania samochodu 150 zł. Ponadto Skarżący wskazał (w rubrykach 7.2.1. i 8), że posiada oszczędności w kwocie 1.500 zł, a jego żona oszczędności w kwocie 10.000 zł. Żona Skarżącego otrzymuje emeryturę w kwocie 1.500 zł.
Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących stan majątkowy Skarżącego i jego żony tj.: zeznań podatkowych za 2015r. wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych krajowych oraz zagranicznych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oświadczenia w przedmiocie korzystania z jakichkolwiek form pomocy społecznej, dokumentów o posiadanych zobowiązaniach np. zaległości czynszowe, kredyty bankowe itp.
W odpowiedzi na wezwanie Skarżący nadesłał informację o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku (PIT/0) oraz wyciąg z rachunku bankowego żony za grudzień 2016 r. Ponadto pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Natomiast 14 grudnia 2016 r. doszło do zajęcia rachunku bankowego Państwa O.. Bank przelał na rachunek urzędu skarbowego wszystkie oszczędności zostawiając jedynie 1.300 zł.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.
Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem (przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.500 zł, jak i stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, że miesięczne wydatki rodziny na czynsz i media ok. 2.500 zł, natomiast dochody rodziny 2.528 zł. Zatem wydatki w tym na leki i leczenie, w całości pokrywają uzyskiwane dochody. Ponadto z oświadczenia pełnomocnika oraz z wyciągu z rachunku bankowego wynika, że urząd skarbowy dokonał zajęcia rachunku bankowego Skarżących. Tj. 14 grudnia 2016 r. nastąpiło zerwanie lokat terminowych i przelew środków w kwocie 65.000 zł, 6.000 zł oraz 2.937 zł i przelew środków na rachunek bankowy. W tym samym dniu kwota 75.173,02 zł została przelana na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego W. Ponadto 19 i 20 grudnia 2016 r. dokonano zajęć na kwoty 2.388,51 zł oraz 2.710,07 zł.
W tych okolicznościach referendarz sądowy nie kwestionuje trudnej sytuacji, w której znalazł się Skarżący i jego żona. Jednakże mimo zajęć egzekucyjnych na kwotę 80.271,60 zł Skarżący wskazał, że posiada oszczędności w kwocie 1.500 zł, a jego żona oszczędności w kwocie 10.000 zł. Zatem Skarżący, posiadanej kwoty ma możliwość uiszczenia wpisu sądowego od skargi wysokości 1.500 zł.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a, postanowiono sentencji