Uzasadnienie
- I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
- 1. Prezydent W. (dalej zwany: "Prezydentem") decyzją z [...] października 2012r. ustalił R. B. (dalej zwany: "Skarżącym") podatek rolny za 2011r. w wysokości 44 zł. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 6a ust. 4a i 6 ustawy z 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006r. Nr 136, poz. 969 ze zm.; dalej zwana: "u.p.r.") i art. 207 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej zwana: "O.p.").
Prezydent wyjaśnił, że wymiar podatku rolnego ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr [...] i [...] z obrębu [...] położonych w W. na terenie [...] przy ul. [...], sklasyfikowanych, jako grunty orne.
2. Skarżący w odwołaniu z 8 grudnia 2012r. od ww. decyzji wskazał, że ww. działkę zakupił [...] października 1958r., jako budowlaną i w związku z tym uiszczał od niej podatek, jak od nieruchomości niezabudowanej, a nie rolnej. Powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z 5 maja 1951r., z którego wynika, że ww. działka stała się budowlana, gdyż W. straciły status wsi i stały się [...]. Dysponuje też licznymi dowodami, iż nieruchomość nie była dotychczas traktowana, jak działka rolna, m.in.: posiada zgodę na budowę domu z warsztatem stolarskim; a z postanowienia Sądu Powiatowego dla W. Wydział [...] Ksiąg Publicznych w W. z [...] października 1958r. wynika, że jest to działka niezabudowana, a nie grunt orny. Również ojciec od 1958r. płacił podatek placowy, który był wyższy niż obecnie podatek od nieruchomości. W planie zagospodarowania przestrzennego dla W., który zostanie zatwierdzony na początku 2013r., ww. nieruchomość figuruje, jako działka budowlana. Dodatkowo wokół działki znajdują się same działki budowlane, na których stoją domy wielorodzinne. W związku z tym Skarżący nie zgodził się na traktowanie ww. działki, jako działki rolnej.
Skarżący stwierdził również, że zapłacił w całości podatek od nieruchomości za 2012r. oraz, że poinformowano, go, że cofnięto decyzję Prezydenta, ale jej nie otrzymał. Otrzymał jedynie nakaz zapłaty podatku od gruntów.
- 3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej zwane: "SKO") decyzją z [...] grudnia 2013r. utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
W uzasadnieniu SKO powołując się na treść art. 1 u.p.r. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej zwana: "u.p.g.k.") i art. 7a ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej zwana "u.p.o.l.") stwierdziło, że nie jest uprawnione do przyjęcia, przy ustalaniu wymiaru podatku, innej jego podstawy, niż dane wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Odnosi się to także do znajdujących się w tej ewidencji danych dotyczących przedmiotu opodatkowania (w tym ustalenia czy dany grunt podlega opodatkowaniu, czy też nie). Na potwierdzenie swojego stanowiska SKO przywołało wyroki NSA z: 29 czerwca 2006r. sygn. akt II FSK 842/05, 8 grudnia 2009r., sygn. akt II FSK 1066/08.
SKO zwróciło uwagę, że z informacji będących w jego posiadaniu wynika, że działki nr [...] (o powierzchni 0,2246 ha) i nr [...] (o powierzchni 0,0070 ha) położone przy ul. [...] na terenie [...] oznaczono jako grunty orne - symbolem "Rlllb", brak jest więc podstaw do opodatkowania ww. działek podatkiem od nieruchomości. Skarżący nie występował natomiast do właściwego Starosty o zmianę zapisów w ewidencji.
- 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2014r. Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji SKO i Prezydenta, zarzucając naruszenie praw nabytych wynikających z płacenia przez 54 lata podatku od nieruchomości, jako od nieruchomości budowlanej. Podniósł, iż nieruchomość stanowiąca działki nr [...] i [...] z obrębu [...] od chwili jej nabycia, przez ojca Skarżącego, traktowana była przez Prezydenta i urzędy państwowe oraz samorządowe, jako działka budowlana, a nie rolna. Od działki tej zawsze płacony był podatek od nieruchomości. Skarżący powielił też argumentację zawartą w odwołaniu, powołując się ponadto na zasadę ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji RP) i gwarancji ochrony praw majątkowych, w tym prawa własności (art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP), które mają zastosowanie do ochrony jego prawa do nieruchomości budowlanej.
- 5. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
- II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
- 1. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych.
- 2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej zwana: "P.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
3. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę wskazane wyżej przepisy, a także kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego, określone w przepisach P.p.s.a. uznał, iż zaskarżona decyzji SKO narusza przepisy prawa procesowego, a w szczególności art. 122 i art. 187 § 1 O.p. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy – na naruszenie przepisów art. 1 u.p.r. w związku z art. 21 § 1 pkt 2 O.p.
Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania podatkowego i powinna być w szczególny sposób przestrzegana w postępowaniu odwoławczym. Jej treść oznacza, że obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego, zgodnie zez stanem rzeczywistym. Organ podatkowy – w tym także odwoławczy, powinien w pierwszej kolejności ustalić, jakie fakty są istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, mogących mieć zastosowanie w sprawie. W dalszej kolejności zobowiązany jest rozważyć, jakie dowody będą pomocne w ustaleniu wspomnianych faktów. Organ odwoławczy powinien też dysponować niezbitymi dowodami dotyczącymi roku podatkowego, co do którego ustalone zostało zobowiązanie podatkowe Skarżącego, a nie opierać się na dowodach, które powstały w okresie późniejszym – 2 lata później.
3.1. Sąd stwierdza, że Wojewódzkie Sądy Administracyjne wydają wyroki na podstawie akt sprawy, które zostały przedstawione Sądowi przez SKO wraz z odpowiedzią na skargę. W aktach administracyjnych, którymi dysponowało SKO przed wydaniem zaskarżonej decyzji znajdowały się wyłącznie:
1) wydruk z systemu Ewidencji Gruntów, Budynków i Lokali działki [...] o powierzchni użytkowej 0,2246 ha, stanowiącej własność Skarżącego i J. B.; wydruk ten nie został opatrzony datą, zawiera jedynie podpis "Podinspektor R. D. " (k. 15 akt administracyjnych – czerwony segregator – 1 niebieska teczka);
2) wydruk z informacji z rejestru gruntów z 27 września 2012r. działki [...] o powierzchni użytkowej 0,0070 ha, stanowiącej własność Skarżącego i J.B. (k. 1 akt administracyjnych – czerwony segregator – 2 niebieska teczka);
3) wydruk z informacji z rejestru gruntów z 27 września 2012r. działki [...] o powierzchni użytkowej 0,2246 ha, stanowiącej własność Skarżącego i J.B. (k. 2 akt administracyjnych – czerwony segregator – 2 niebieska teczka);
4) wypis z rejestru gruntów sporządzony na dzień 11 stycznia 2013r. działki [...], załączony do pisma Prezydenta z 29 stycznia 2013r. (k. 4 z białej teczki akt administracyjnych - bez ponumerowanych kart);
5) wypis z rejestru gruntów sporządzony na dzień 11 stycznia 2013r. działki 108/1, załączony do pisma Prezydenta z 29 stycznia 2013r. (k. 5 z białej teczki akt administracyjnych - bez ponumerowanych kart).
3.2. Sąd w związku z tym stwierdza, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji SKO nie dysponowało dokumentami z rejestru gruntów ani na 1 stycznia 2011r. ani na którykolwiek inny dzień 2011r., które pozwalałyby w sposób jednoznaczny stwierdzić, jaki rodzaj gruntu na ww. działkach o nr [...], [...] podlegał opodatkowaniu w 2011r.
W związku z tym należało uznać, że w chwili wydawania zaskarżonej decyzji w aktach administracyjnych sprawy nie było aktualnego na 2011r. wypisu z rejestru gruntów, więc niemożliwe było przyjęcie przez SKO, że w 2011r., grunt na ww. działkach o nr [...] i [...], miał rzeczywiście charakter orny.
4. W ocenie Sądu wyjaśnienie kwestii przedmiotu opodatkowania - charakteru gruntów, na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w 2011r., którego dotyczył wymiał podatku - wobec podnoszonych przez Skarżącego zarzutów, że przez 54 lata płacił on podatek od nieruchomości, nie zaś podatek rolny, którym został w sposób nieuprawniony obciążony oraz, że nie otrzymał decyzji uchylającej decyzję na podatek od nieruchomości, jak również nie akceptuje działań organów, które uznaje za bezprawną zmianę ewidencji gruntów i budynków – stanowiło kluczową kwestię rozpoznawanej sprawy, która powinna zostać w sposób należyty wyjaśniona w postępowaniu odwoławczym, nie tylko z uwagi na wyżej opisaną zasadę prawdy obiektywnej, ale także ze względu na zasadę przekonywania, która została wyrażona w treści art. 124 O.p. w związku z art. 210 § 4 O.p.
Celem ww. zasady przekonywania jest bowiem doprowadzenie do wykonania przez stronę decyzji administracyjnej bez stosowania środków przymusu. Powoływanie się przez SKO na dowodowy, które nie były aktualne w 2011r. nie może być uznane za wypełnienie w sposób należyty zasady przekonywania.
5. Sąd wskazuje ponadto, że brak ustalenia podstawowej kwestii w sprawie – charakteru, gruntu, który podlega opodatkowaniu w 2011r. oraz oparcie się na informacjach – wypisach z rejestru gruntów załączonych do pisma z 29 stycznia 2013r., które sporządzono na dzień 11 stycznia 2013r. oraz jednoczesne powoływanie się przez SKO na przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.k., stanowi oprócz naruszenia zasady prawdy obiektywnej, wynikającej z ww. przepisów art. 122 i art. 187 § 1 O.p., również naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych, wyrażonej w treści art. 121 § 1 O.p. Dane zawarte w ewidencji gruntów powinny istnieć w 2011r. – czyli w roku, w którym opodatkowaniu podlegały nieruchomości stanowiące własność Skarżącego.
Ostatni z ww. przepisów – art. 121 O.p. - został ponadto naruszony, ponieważ SKO nie ustosunkowało się w sposób szczegółowy do podnoszonych w odwołaniu zarzutów Skarżącego.
6. Sąd wskazuje, że z uwagi na naruszenie przez SKO wyżej wskazanych przepisów prawa procesowego, przedwczesne było ustosunkowywanie się do zarzutów materialnoprawnych podniesionych w skardze, w tym do zarzutów naruszenia norm Konstytucji RP.
7. Sąd, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 134 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO (punkt pierwszy sentencji). Orzeczenie z punktu drugiego sentencji o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji SKO ma uzasadnienie w treści art. 152 P.p.s.a. Skarżący był zwolniony z wpisu sądowego, więc nie zasądzono go SKO.