Uzasadnienie
Pismem z dnia 26 października 2005 r. Szpital [...] w Z., zwany dalej Skarżącym, wniósł skargę na rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2005 r. w przedmiocie odrzucenia wniosku o przyznanie dotacji na wsparcie działań polegających na restrukturyzacji zatrudnienia, zmianach w strukturze organizacyjnej zakładu i innych działaniach mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej zakładu i jakości świadczeń zdrowotnych.
W konsekwencji takiego stanowiska, pismem z dnia 2 września 2005 r., Skarżący wystąpił powtórnie do Ministra Zdrowia z żądaniem rozstrzygnięcia sprawy w drodze aktu przewidzianego w postępowaniu administracyjnym, bądź weryfikacji rozstrzygnięcia poprzez uwzględnienie orzecznictwa Sądu Najwyższego w zakresie określenia statusu niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej analogicznie jak publicznych.
W piśmie z dnia 27 września 2005 r. Minister Zdrowia podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
W skardze Skarżący zawarł ponadto wywód, w którym - opierając się na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2004 r. - stwierdził, że posiada status publicznego zakładu opieki zdrowotnej jako że jest prowadzony przez jednostkę samorządu terytorialnego (Miasto Z.) w formie spółki z o.o., w której 100% udziałów ma właśnie jednostka samorządu terytorialnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi, argumentując, iż w niniejszej sprawie nie został zachowany wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Nie dotrzymano również terminu do wniesienia skargi. Minister Zdrowia zauważył ponadto, że do postępowania w sprawie udzielenia dotacji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Stąd też zarówno przyznanie środków finansowych w ramach dotacji, jak i odrzucenie wniosku w tej sprawie nie wymaga wydania decyzji administracyjnej ani uzasadnienia. Poza tym organ nie podzielił poglądu Skarżącego co do jego statusu jako publicznego zakładu opieki zdrowotnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, orzekając w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Skarżący wniósł skargę na pismo Ministra Zdrowia informujące go o odrzuceniu wniosku o dotację, które nie mieści się w tak określonym katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, podlegających kontroli sądów administracyjnych.
Zasady udzielania pomocy publicznej publicznym zakładom opieki zdrowotnej uregulowano w rozdziale 4 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 78, poz. 684; dalej: ustawa). Zgodnie z jej art. 40 zakład, który w dniu złożenia wniosku o dotację nie posiada zaległości w spłacie zobowiązań znanych na dzień 31 grudnia 2004 r. oraz nie podlega restrukturyzacji finansowej w rozumieniu przepisów rozdziału 2, może ubiegać się o dotację na wsparcie działań polegających na restrukturyzacji zatrudnienia, zmianach w strukturze organizacyjnej zakładu lub innych działań mających na celu poprawę sytuacji ekonomicznej zakładu lub jakości świadczeń zdrowotnych.
Dotacje, o których mowa wyżej, są udzielane ze środków budżetu państwa w granicach kwot określonych w ustawie budżetowej. Dotacji udziela minister właściwy do spraw zdrowia na wniosek zakładu.
W tym miejscu należy zauważyć, iż do postępowania w sprawie udzielenia dotacji nie mają zastosowania przepisy k.p.a. Wprawdzie w art. 18 ustawy zawarto odesłanie, zgodnie z którym do postępowania restrukturyzacyjnego stosuje się przepisy k.p.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, jednakże, przepis ten, co wyraźnie wynika z jego brzmienia, dotyczy postępowania restrukturyzacyjnego, unormowanego w rozdziale 3 ustawy. Oznacza to, że postępowanie w sprawie udzielenia dotacji jest odrębnym od restrukturyzacyjnego postępowaniem uregulowanym w całości przepisami art. 40 i 41 ustawy i nie znajdują w nim, choćby posiłkowo, zastosowania przepisy k.p.a.
Z tego też względu należało uznać, iż pismo Ministra Zdrowia z dnia 25 sierpnia 2005 r. miało charakter wyłącznie informacyjny i jako takie nie może być przedmiotem skargi do Sądu. W tej sytuacji, skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Sąd zważył jednocześnie, że nawet jeśliby przyjąć, że rozstrzygnięcie Ministra Zdrowia objęte jest zakresem właściwości sądów administracyjnych to i tak skarga podlegałaby odrzuceniu także z innego względu.
Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie.
Powołany wyżej przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. wyraża generalną zasadę subsydiarności skargi jako że jej wniesienie do sądu administracyjnego wymaga uprzedniego uruchomienia środków prawnych dostępnych w administracyjnym toku instancji, a w razie ich braku - skierowania do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. stanowi bowiem, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, co ma miejsce w niniejszej sprawie, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa.
Tymczasem z akt sprawy nie wynika, by Skarżący wymogu tego dopełnił. Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.