Uzasadnienie
1) Zgodnie z art. 245 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, o który wnioskuje strona – tj. zwolnienia od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona.
2) Skarżący M.Z. (dalej także jako "Strona") wnioskiem zawartym na formularzu PPF z 19/9/2017 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazał, że: - nie jest w stanie ponieść kosztów; - jego miesięczny dochód z tytułu udziału w spółce wynosi [...] zł; - z żoną, która posiada dochód w wysokości [...] zł, łączy go ustrój rozdzielności majątkowej; - miesięczne wydatki z tytułu utrzymania wynoszą 1500 zł, w tym spłata kredytu hip 960 zł; - posiada samochód o wartości 9 tys zł, - współposiada maszyny i urządzenia [...] o wartości ok 60 tys. zł; - jest współwłaścicielem mieszkania o pow.46 m kw; żona posiada działkę rekreacyjną z domkiem o wartości 30 tys. zł; - syn żony ([...] lat) nie osiąga dochodu
Odpowiadając na wezwanie urzędnika sądowego przedstawił część informacji o elementach finansowania wydatków. Wyjaśnił także, że rachunek bankowy został zablokowany. Jest zobowiązany do zapłaty 23 tys zł. Załączył zeznania podatkowe i dokumenty dotyczące egzekucji
3) Referendarz sądowy, na tym etapie postępowania, daje wiarę twierdzeniom Strony o subiektywnym przekonaniu o jej nienajlepszej sytuacji życiowej – zwłaszcza w obliczu możliwych nakładów o niebagatelnej wysokości w następstwie egzekwowania zaskarżonej decyzji. Nie bez znaczenia dla oceny przywołanej dolegliwości związanej z regulowaniem zobowiązań publicznoprawnych jest rozmiar zaległości podatkowych, za które przypisano odpowiedzialność Stronie i innym wspólnikom spółki. Zasadność przeniesienia odpowiedzialności będzie oceniać Sąd po uiszczeniu wpisu od skargi w sprawie w wysokości 500 zł, czyli w wysokości niewspółmiernie niskiej z uwagi na wartość przedmiotu sporu w sprawie.
Zdaniem referendarza sądowego, nie istnieją w sprawie okoliczności, z których wynika, że Strona nie jest w stanie uiścić wymaganych kosztów sądowych: tak z przychodu osiąganego w ramach działalności gospodarczej, albo – z dochodu gospodarstwa domowego, nie wspominając o środkach uzyskanych z gospodarowania mieniem zadeklarowanym w formularzu PPF. Przypadający na Skarżącego przychód, zadeklarowany w zeznaniu podatkowym wydaje się zabezpieczyć koszty sporu sądowego w sprawie.
W ocenie referendarza sądowego, Skarżący oczywiście błędnie ocenił obowiązek poniesienia kosztów sądowych jako okoliczność ograniczającą w istotnym stopniu zaspokajanie jego potrzeb życiowych (por. rubryka 5 formularza PPF, in fine). Tymczasem zdolność do ponoszenia kosztu sądowego w sprawie należy odnieść z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 23 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r., poz. 682) nie tylko do dochodu Skarżącego, ale także do dochodu gospodarstwa domowego, zasobów materialnych Strony czy małżonka. Drugorzędny wobec tych uwag jest fakt, że z dorobku prawnego wynika, że Skarżący powinien z osiąganego dochodu przewidzieć obowiązek zabezpieczenia kosztów postępowania, przynajmniej od daty wszczęcia sporu.
Równie nietrafione są argumenty, za pomocą których Skarżący stara się wykazywać, że rozdzielność majątkowa łącząca go z żoną i jego niskie dochody uniemożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania w sprawie. Zdaniem referendarza sądowego, ani rozdzielność majątkowa, ani możliwa wysokość przepływów na rachunku bankowym nie wskazują na niemożność wygospodarowania 1 tys. zł (po 500 zł w każdej ze spraw) tytułem kosztów sądowych. Ani Skarżący, ani jego żona nie zostali pozbawieni prawa do dysponowania majątkiem (nieruchomościami, kolekcją monet, ruchomościami), w najbardziej optymalny, z punktu widzenia zaspokojenia ich interesów – sposób. Nie ma zatem w sprawie żadnego powodu, by zwolnić Skarżącego od ciężaru kosztów sądowych, mimo – jak wskazano na wstępie – jego subiektywnych odczuć.
- 4) Dlatego, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., należy zadecydować jak w sentencji.